Dawkowanie i sposób podawania
Omeprazol

Dawkowanie i sposób podawania substancji omeprazol. Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego.

Omeprazol jest inhibitorem pompy protonowej szeroko stosowanym w leczeniu schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego. Dawkowanie omeprazolu powinno być indywidualnie dobrane w zależności od wskazania klinicznego, stanu pacjenta oraz jego odpowiedzi na leczenie. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania substancji u pacjentów w różnych stanach klinicznych.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie omeprazolu u dorosłych zależy od leczonej jednostki chorobowej oraz nasilenia objawów:²

Choroba wrzodowa dwunastnicy

Leczenie owrzodzenia dwunastnicy: Zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. U większości pacjentów gojenie następuje w ciągu dwóch tygodni. U pacjentów, u których w tym czasie nie doszło do zagojenia, proces ten zwykle zachodzi podczas kolejnych dwóch tygodni leczenia. W przypadku choroby wrzodowej dwunastnicy opornej na leczenie stosuje się 40 mg raz na dobę, a wygojenie uzyskuje się zwykle w okresie czterech tygodni.³

Zapobieganie nawrotom owrzodzenia dwunastnicy: W celu zapobiegania nawrotom u pacjentów H. pylori-ujemnych lub gdy eradykacja H. pylori nie jest możliwa, zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. U niektórych pacjentów wystarczająca może być dawka 10 mg na dobę. W razie niepowodzenia terapii dawka może zostać zwiększona do 40 mg na dobę.⁴

Choroba wrzodowa żołądka

Leczenie owrzodzenia żołądka: Zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. U większości pacjentów gojenie następuje w ciągu czterech tygodni. U pacjentów, u których w tym czasie nie doszło do zagojenia, proces ten zachodzi zwykle podczas kolejnych czterech tygodni leczenia. W przypadku owrzodzenia żołądka opornego na leczenie stosuje się 40 mg raz na dobę, a wygojenie uzyskuje się zwykle w okresie ośmiu tygodni.⁵

Zapobieganie nawrotom owrzodzenia żołądka: W celu zapobiegania nawrotom u pacjentów z chorobą wrzodową oporną na leczenie zaleca się stosowanie 20 mg raz na dobę. W razie konieczności dawka ta może być zwiększona do 40 mg raz na dobę.⁶

Eradykacja Helicobacter pylori

W celu eradykacji zakażenia H. pylori przy wyborze antybiotyków należy uwzględnić indywidualną tolerancję leków przez pacjenta oraz kierować się krajowymi, regionalnymi i lokalnymi wzorami lekooporności, a także wytycznymi dotyczącymi leczenia. Zalecane schematy obejmują:⁷

• Omeprazol 20 mg + klarytromycyna 500 mg + amoksycylina 1000 mg, wszystkie produkty dwa razy na dobę przez jeden tydzień;⁸
• Omeprazol 20 mg + klarytromycyna 250 mg (zamiennie 500 mg) + metronidazol 400 mg (lub 500 mg lub tynidazol 500 mg), wszystkie produkty dwa razy na dobę przez jeden tydzień;⁹
• Omeprazol 40 mg raz na dobę + amoksycylina 500 mg oraz metronidazol 400 mg (lub 500 mg lub tynidazol 500 mg), oba antybiotyki trzy razy na dobę przez jeden tydzień.¹⁰

W każdym z powyższych schematów, jeżeli po zakończeniu kuracji u pacjenta utrzymuje się zakażenie H. pylori, leczenie można powtórzyć.¹¹

Owrzodzenia związane z NLPZ

Leczenie owrzodzeń żołądka i dwunastnicy związanych z NLPZ: Zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. U większości pacjentów wygojenie następuje w okresie do czterech tygodni. U pacjentów, u których w tym czasie nie doszło do pełnego wygojenia, proces ten zachodzi zwykle podczas kolejnych czterech tygodni leczenia.¹²

Zapobieganie powstawaniu owrzodzeń żołądka i dwunastnicy związanych z NLPZ u pacjentów z podwyższonym ryzykiem: Zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. Dotyczy to pacjentów w wieku powyżej 60 lat, z wcześniejszym występowaniem owrzodzeń żołądka i dwunastnicy lub krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego.¹³

Choroba refluksowa przełyku

Leczenie refluksowego zapalenia przełyku: Zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. U większości pacjentów gojenie następuje w ciągu czterech tygodni. U pacjentów, u których nie doszło do zagojenia w czasie pierwszego etapu leczenia, proces ten zwykle zachodzi podczas kolejnych czterech tygodni leczenia. W przypadku ciężkiego refluksowego zapalenia przełyku stosuje się 40 mg raz na dobę, a wygojenie zmian uzyskuje się zwykle w okresie do ośmiu tygodni.¹⁴

Długotrwałe leczenie podtrzymujące po wygojeniu refluksowego zapalenia przełyku: Zalecana dawka wynosi 10 mg raz na dobę. W razie konieczności dawkę można zwiększyć do 20-40 mg raz na dobę.¹⁵

Leczenie objawowej choroby refluksowej przełyku: Zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. Ponieważ pacjenci mogą reagować odpowiednio na dawkę 10 mg na dobę, należy rozważyć indywidualne dostosowanie dawkowania. Jeżeli kontrola objawów nie została osiągnięta po czterech tygodniach leczenia omeprazolem w dawce 20 mg na dobę, zalecane jest przeprowadzenie dalszych badań diagnostycznych.¹⁶

Zespół Zollingera-Ellisona

U pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona dawkę leku należy dobierać indywidualnie, a leczenie kontynuować dopóki istnieją wskazania kliniczne. Zalecana dawka początkowa wynosi 60 mg raz na dobę. Skuteczną kontrolę uzyskiwano u wszystkich pacjentów z ciężką postacią choroby oraz niewystarczającą reakcją na inne sposoby leczenia, a u ponad 90% pacjentów skuteczne jest leczenie podtrzymujące dawką w zakresie od 20 mg do 120 mg na dobę. Dawki większe niż 80 mg na dobę należy podawać w dwóch dawkach podzielonych.¹⁷

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie omeprazolu u dzieci zależy od wieku, masy ciała oraz wskazania klinicznego:¹⁸

Dzieci w wieku powyżej 1 roku oraz o masie ciała ≥ 10 kg

Leczenie refluksowego zapalenia przełyku oraz objawowe leczenie zgagi i zarzucania kwaśnej treści żołądkowej w chorobie refluksowej przełyku:¹⁹

• Dzieci w wieku ≥1 roku, masa ciała 10-20 kg: 10 mg raz na dobę. W razie konieczności dawka może zostać zwiększona do 20 mg na dobę.²⁰
• Dzieci w wieku ≥2 lat, masa ciała >20 kg: 20 mg raz na dobę. W razie konieczności dawka może zostać zwiększona do 40 mg na dobę.²¹

Czas leczenia refluksowego zapalenia przełyku wynosi 4-8 tygodni.²²

Czas objawowego leczenia zgagi i zarzucania kwaśnej treści żołądkowej w chorobie refluksowej przełyku wynosi 2-4 tygodnie. Jeżeli kontroli objawów nie uzyskano po 2-4 tygodniach leczenia, pacjent powinien zostać poddany dalszym badaniom diagnostycznym.²³

Dzieci w wieku powyżej 4 lat i młodzież

Leczenie wrzodów dwunastnicy wywołanych zakażeniem Helicobacter pylori: Przy wyborze odpowiedniej terapii skojarzonej należy kierować się krajowymi, regionalnymi oraz lokalnymi wytycznymi dotyczącymi lekooporności drobnoustrojów, czasem trwania leczenia (najczęściej 7 dni, lecz niekiedy do 14 dni), a także odpowiednim zastosowaniem środków przeciwbakteryjnych. Leczenie powinno być nadzorowane przez lekarza-specjalistę.²⁴

Zalecane dawkowanie według masy ciała:²⁵

• Masa ciała 15-30 kg: Terapia skojarzona dwoma antybiotykami: omeprazol 10 mg, amoksycylina 25 mg/kg masy ciała oraz klarytromycyna 7,5 mg/kg masy ciała; wszystkie produkty podawane razem 2 razy na dobę przez jeden tydzień.²⁶
• Masa ciała 31-40 kg: Terapia skojarzona dwoma antybiotykami: omeprazol 20 mg, amoksycylina 750 mg oraz klarytromycyna 7,5 mg/kg masy ciała; wszystkie produkty podawane 2 razy na dobę przez jeden tydzień.²⁷
• Masa ciała >40 kg: Terapia skojarzona dwoma antybiotykami: omeprazol 20 mg, amoksycylina 1 g oraz klarytromycyna 500 mg; wszystkie produkty podawane 2 razy na dobę przez jeden tydzień.²⁸

Dawkowanie – szczególne populacje pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie jest konieczna zmiana dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.²⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby wystarczające może być stosowanie dawki dobowej wynoszącej 10-20 mg.³⁰

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (>65 lat) nie jest konieczna zmiana dawkowania.³¹

Sposób podawania

Zaleca się przyjmowanie omeprazolu rano, połykając kapsułki w całości, popijając połową szklanki wody. Kapsułek nie wolno żuć ani kruszyć.³²

Pacjenci z zaburzeniami połykania oraz dzieci, które są w stanie pić lub połykać pokarm półstały, mogą:³³

• Otworzyć kapsułkę i połknąć jej zawartość bezpośrednio, popijając połową szklanki wody³⁴
• Zmieszać zawartość kapsułki z lekko kwaśnym płynem (np. sokiem owocowym, musem jabłkowym) lub wodą niegazowaną. Zawiesinę należy wypić natychmiast (lub w ciągu 30 minut od przygotowania). Zawsze należy wymieszać zawiesinę bezpośrednio przed wypiciem, a po jej przyjęciu wypić pół szklanki wody.³⁵
• Alternatywnie – ssać kapsułkę i połykać peletki popijając połową szklanki wody. Powlekanych peletek dojelitowych nie wolno żuć.³⁶

Przygotuj dokładną tabelę dawkowania

Powyższa tabela dawkowania omeprazolu zawiera kompleksowe zestawienie dawek zalecanych w różnych wskazaniach klinicznych, uwzględniając grupę wiekową pacjenta, dawkę początkową, czas trwania leczenia oraz istotne uwagi kliniczne, które należy wziąć pod uwagę podczas doboru odpowiedniej terapii.

Przy stosowaniu omeprazolu należy zawsze uwzględniać aktualną charakterystykę produktu leczniczego oraz indywidualne czynniki dotyczące pacjenta, takie jak wiek, masa ciała, współistniejące schorzenia oraz przyjmowane równocześnie leki. W przypadku wątpliwości co do dawkowania, należy skonsultować się z farmaceutą klinicznym lub specjalistą w dziedzinie farmakologii klinicznej.