dożylne żywienie pozajelitowe

Dożylne żywienie pozajelitowe (ang. parenteral nutrition, PN) to metoda dostarczania substancji odżywczych bezpośrednio do układu krwionośnego z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest stosowana u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmu drogą doustną lub enteralną w ilości pokrywającej zapotrzebowanie metaboliczne.

W zależności od dostępu naczyniowego wyróżniamy żywienie przez żyły obwodowe (peripheral parenteral nutrition, PPN) oraz żywienie przez żyły centralne (central parenteral nutrition, CPN). Żywienie przez żyły centralne umożliwia podawanie mieszanin o większej osmolarności i stężeniu, co jest szczególnie ważne przy długotrwałym żywieniu.

Współczesne mieszaniny do żywienia pozajelitowego zawierają aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy. Mogą być podawane jako preparaty typu all-in-one (wszystkie składniki w jednym worku) lub jako osobne roztwory. Żywienie pozajelitowe wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych oraz stanu klinicznego pacjenta w celu zapobiegania powikłaniom.

Wskazania do żywienia pozajelitowego obejmują: zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, wyniszczenie nowotworowe, a także stany okołooperacyjne u pacjentów z niedożywieniem. Żywienie pozajelitowe może być prowadzone zarówno w warunkach szpitalnych, jak i domowych (home parenteral nutrition, HPN).

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl