zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna

Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucna (ZP) to dwa powiązane ze sobą schorzenia, które łącznie określa się mianem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). ZŻG charakteryzuje się tworzeniem skrzeplin w głębokim układzie żylnym, najczęściej w obrębie kończyn dolnych, podczas gdy ZP polega na zablokowaniu tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez materiał zatorowy, zazwyczaj pochodzący z żył głębokich.

Czynniki ryzyka ŻChZZ obejmują: unieruchomienie, zabiegi operacyjne (zwłaszcza ortopedyczne), urazy, nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej, otyłość oraz wrodzone i nabyte trombofilie. Klasyczna triada objawów ZŻG to: ból, obrzęk i zaczerwienienie kończyny, natomiast ZP manifestuje się najczęściej dusznością, bólem w klatce piersiowej, tachykardią oraz hipoksemią.

Diagnostyka ŻChZZ opiera się na ocenie prawdopodobieństwa klinicznego (skale Wellsa, skala Geneva), oznaczeniu D-dimerów oraz badaniach obrazowych: ultrasonografii kompresyjnej żył w przypadku ZŻG oraz angiografii tomografii komputerowej w przypadku ZP. W niektórych przypadkach stosuje się również scyntygrafię wentylacyjno-perfuzyjną płuc czy klasyczną angiografię płucną.

Leczenie ŻChZZ obejmuje antykoagulację, początkowo przy użyciu heparyny niefrakcjonowanej, heparyn drobnocząsteczkowych lub fondaparinuksu, a następnie doustnych antykoagulantów: antagonistów witaminy K lub bezpośrednich doustnych antykoagulantów (DOAC). W wybranych przypadkach masywnej ZP z niestabilnością hemodynamiczną stosuje się leczenie trombolityczne. Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów z grupy ryzyka obejmuje wczesne uruchamianie, stosowanie pończoch uciskowych oraz farmakoprofilaktykę heparynami drobnocząsteczkowymi.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl