filtracja włośniczkowa
Filtracja włośniczkowa to fizjologiczny proces zachodzący w naczyniach włosowatych (kapilarach), który umożliwia wymianę substancji między krwią a płynem tkankowym. Stanowi kluczowy mechanizm dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, zapewniając transport składników odżywczych, tlenu i produktów przemiany materii.
Proces ten zachodzi dzięki różnicy ciśnień hydrostatycznych i onkotycznych po obu stronach ściany naczynia włosowatego. Ciśnienie hydrostatyczne krwi, najwyższe na końcu tętniczym kapilary (około 30-35 mmHg), sprzyja przesączaniu płynu z naczynia do przestrzeni śródmiąższowej. Na końcu żylnym kapilary ciśnienie to spada do około 10-15 mmHg, co w połączeniu z ciśnieniem onkotycznym osocza (około 25 mmHg) sprzyja reabsorpcji płynu z powrotem do naczynia.
Filtracja włośniczkowa jest regulowana przez równanie Starlinga, które uwzględnia wszystkie siły ciśnieniowe wpływające na ruch płynów przez ścianę naczynia. Zaburzenia tego procesu mogą prowadzić do obrzęków (nadmierna filtracja lub niewystarczająca reabsorpcja) lub odwodnienia tkanek (niewystarczająca filtracja lub nadmierna reabsorpcja).
W praktyce klinicznej ocena filtracji włośniczkowej ma znaczenie w diagnostyce i terapii stanów patologicznych związanych z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym w przypadkach niewydolności serca, marskości wątroby, zespołu nerczycowego czy stanu septycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk – Epidemiologia
Obrzęk, definiowany jako nagromadzenie płynu w przestrzeni międzykomórkowej, jest objawem wielu schorzeń, w tym niewydolności serca, chorób nerek, wątroby oraz stanów zapalnych. Epidemiologia obrzęku obwodowego u osób powyżej 51 roku życia w USA utrzymuje się na poziomie 19-20%, z niewydolnością żylną jako najczęstszą przyczyną. Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, zaawansowany wiek, rasę inną niż biała, otyłość, cukrzycę, nadciśnienie oraz ograniczoną aktywność fizyczną. Obrzęk płucny występuje u około 70% pacjentów hospitalizowanych z ostrą niewydolnością serca, a śmiertelność wewnątrzszpitalna w przypadku obrzęku płucnego wynosi 7,4%. Częstość występowania neurogennego obrzęku płucnego wśród pacjentów z krwotokiem podpajęczynówkowym wynosi do 42 900 na 100 000, a śmiertelność w tej grupie to około 12 000 na 100 000. W obszarze okulistyki, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej (DME) dotyka 6,8% osób z cukrzycą globalnie, z 1 862 529 przypadkami w 7 głównych rynkach w 2020 roku, w tym 1 026 346 w USA. Epidemiologia DME wskazuje na wyższe ryzyko u osób nie-latynoskich czarnych oraz wzrost zachorowań wraz z wiekiem.
bloker kanału wapniowego, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, drenaż limfatyczny, dystrofia rogówki, filtracja włośniczkowa, inhibitor ACE, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok śródmózgowy, nadciśnienie, niedokrwienie mózgu, niewydolność serca, niewydolność żylna, obrzęk, obrzęk kostek, obrzęk limfatyczny, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, obrzęk plamki żółtej, obrzęk płucny, obrzęk rogówki, ostra zdekompensowana niewydolność serca, przestrzeń międzykomórkowa, przewodnienie, retinopatia cukrzycowa, tromboliza, udar niedokrwienny, urazowe uszkodzenie mózgu, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk kończyn górnych i dłoni – Patofizjologia i mechanizm
Obrzęk kończyn górnych i dłoni jest wynikiem nadmiernego gromadzenia się płynu w przestrzeni śródmiąższowej, spowodowanego zaburzeniem równowagi między ciśnieniem hydrostatycznym a onkotycznym oraz upośledzonym drenażem limfatycznym. Kluczowe mechanizmy patofizjologiczne obejmują zwiększone ciśnienie hydrostatyczne (np. w niewydolności serca i niewydolności żylnej), zwiększoną przepuszczalność naczyń włosowatych (w stanach zapalnych), zmniejszone ciśnienie onkotyczne osocza (hipoalbuminemia w chorobach wątroby i nerek), zaburzenia drenażu limfatycznego (limfedema pierwotna i wtórna) oraz retencję sodu i wody. Warto podkreślić, że obrzęk limfatyczny początkowo ma charakter miękki i wgłębny, a z czasem staje się twardszy z powodu włóknienia tkanki podskórnej. Specyficzne zespoły, takie jak Puffy Hand Syndrome u osób z historią dożylnych iniekcji narkotyków czy POTASH (Post Ambulatory Swollen Hands) po długotrwałym marszu, mają unikalne mechanizmy patogenetyczne związane z uszkodzeniem naczyń i dysfunkcją autonomiczną.
bezdech senny, bloker kanału wapniowego, ciśnienie hydrostatyczne, ciśnienie onkotyczne, cukrzyca, drenaż limfatyczny, filtracja włośniczkowa, hipoalbuminemia, inhibitor monoaminooksydazy, kortykosteroid, lek przeciwpadaczkowy, limfedema, marskość wątroby, mastektomia, niewydolność serca, niewydolność żylna, NLPZ, obrzęk kończyny górnej, obrzęk limfatyczny, obrzęk wgłębialny, przepuszczalność naczyń włosowatych, przestrzeń śródmiąższowa, radioterapia, reakcja zapalna, retencja sodu, układ limfatyczny, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zastój krwi, zespół cieśni nadgarstka, zespół górnego otworu klatki piersiowej, zjawisko Raynauda