doustne kortykosteroidy

Doustne kortykosteroidy to syntetyczne leki naśladujące działanie kortyzolu – hormonu produkowanego naturalnie przez korę nadnerczy. Stosowane są w leczeniu wielu chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym ze względu na ich silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne oraz przeciwalergiczne.

W praktyce klinicznej najczęściej wykorzystuje się prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon oraz hydrokortyzon. Różnią się one między sobą siłą działania, okresem półtrwania oraz nasileniem działania mineralokortykoidowego, co ma znaczenie przy doborze preparatu do konkretnego schorzenia.

Wskazania do stosowania doustnych kortykosteroidów obejmują choroby reumatyczne (RZS, toczeń rumieniowaty układowy), dermatologiczne (pemfigoid, łuszczyca), pulmonologiczne (astma, POChP), hematologiczne (niedokrwistości autoimmunohemolityczne), neurologiczne (stwardnienie rozsiane), gastroenterologiczne (nieswoiste zapalenia jelit) oraz w transplantologii.

Długotrwała terapia kortykosteroidami wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zespół Cushinga, zaćma, jaskra, zwiększona podatność na infekcje, zaburzenia psychiczne czy supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Z tego powodu kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.

Odstawienie doustnych kortykosteroidów po długotrwałej terapii musi odbywać się stopniowo, aby uniknąć zespołu odstawienia oraz wtórnej niewydolności kory nadnerczy. Schemat redukcji dawki powinien być indywidualnie dostosowany do pacjenta, czasu trwania terapii oraz stosowanych dawek.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl