brak miesiączki wtórny
Wtórny brak miesiączki (amenorrhea secundaria) to stan, w którym u kobiety, która wcześniej miała regularne miesiączki, dochodzi do ich zaniku na okres co najmniej 3 miesięcy. W przeciwieństwie do pierwotnego braku miesiączki, który diagnozuje się, gdy dziewczyna nie rozpoczęła miesiączkowania do 16. roku życia, wtórny brak miesiączki pojawia się po okresie prawidłowych cykli menstruacyjnych.
Przyczyny wtórnego braku miesiączki są zróżnicowane i mogą obejmować: ciążę (najczęstsza przyczyna), karmienie piersią, zaburzenia hormonalne (np. zespół policystycznych jajników, przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników, hiperprolaktynemia), zaburzenia czynności tarczycy, nadmierne wychudzenie, intensywny wysiłek fizyczny, stres, zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia), niektóre leki (np. antykoncepcja hormonalna, leki psychotropowe), czy choroby przewlekłe.
Diagnostyka wtórnego braku miesiączki obejmuje wykluczenie ciąży, ocenę stanu hormonalnego (oznaczenie stężenia FSH, LH, prolaktyny, estradiolu, TSH, androgenów), badania obrazowe (USG narządu rodnego, w wybranych przypadkach MRI przysadki mózgowej) oraz ewentualnie badania genetyczne. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować terapię hormonalną, leczenie chorób podstawowych, modyfikację stylu życia czy interwencje chirurgiczne w specyficznych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aderolio 0,25 mg
Ewerolimus, stosowany w leku Aderolio, wykazuje toksyczne działanie na procesy reprodukcyjne w badaniach przedklinicznych na zwierzętach, w tym szkodliwy wpływ na zarodki i płody. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, dlatego lek jest przeciwwskazany w tej grupie, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez 8 tygodni po jej zakończeniu, co wynika z czasu eliminacji substancji czynnej. Ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowląt, karmienie piersią podczas stosowania ewerolimusu jest niewskazane, co należy omówić z pacjentką i zaproponować alternatywne metody żywienia dziecka.
amenorrhea secundaria, antykoncepcja, azoospermia odwracalna, badanie nasienia, brak miesiączki wtórny, dysfagia, działanie niepożądane, ewerolimus, farmakoterapia, funkcja rozrodcza, inhibitor mTOR, mleko kobiece, oligospermia, plan prokreacyjny, płodność, proces reprodukcyjny, spermatogeneza, stosunek korzyści do ryzyka, terapia długotrwała, terapia ewerolimusem, toksyczne działanie, zaburzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Wskazania do stosowania
Progesteron jest kluczowym hormonem stosowanym w wielu stanach klinicznych, w tym w suplementacji fazy lutealnej podczas procedur wspomaganego rozrodu (ART), leczeniu niepłodności związanej z niedomogą lutealną, zaburzeniach cyklu miesiączkowego, poronieniach nawykowych i zagrażających oraz zapobieganiu porodom przedwczesnym u kobiet z krótką szyjką macicy (≤ 25 mm). Preparaty progesteronu dostępne są w różnych formach farmaceutycznych, takich jak tabletki dopochwowe (np. Luteina 100 mg, 200 mg), kapsułki dopochwowe (Utrogestan 200 mg, 300 mg), globulki (Cyclogest 400 mg), żele dopochwowe (Crinone 80 mg/g) oraz roztwory do wstrzykiwań (Prolutex 25 mg/ml). W terapii hormonalnej zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą progesteron chroni endometrium przed rozrostem i rakiem, stosowany jest w preparatach takich jak Bijuva (1 mg estradiolu + 100 mg progesteronu) oraz innych zawierających progesteron w dawkach 100 mg i 200 mg.
bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki wtórny, ciałko żółte, endometrioza, faza lutealna, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, implantacja zarodka, kapsułka dopochwowa, kapsułka miękka doustna, krótka szyjka macicy, krwawienie czynnościowe, niedomoga lutealna, niewydolność fazy lutealnej, ognisko endometriozy, poród przedwczesny, poronienie nawykowe, rak endometrium, roztwór do wstrzykiwań, tabletka dopochwowa, tabletka podjęzykowa, techniki wspomaganego rozrodu, transfer zarodka, zaburzenie owulacji, żel dopochwowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon substancji czynnych
Medroksyprogesteron – Dawkowanie i sposób podawania
Medroksyprogesteron, syntetyczny progestagen, stosowany jest w leczeniu nowotworów (rak endometrium, nerek, piersi) oraz zaburzeń ginekologicznych. W terapii nowotworowej preparat Depo-Provera (150 mg/ml) podaje się domięśniowo: w raku endometrium lub nerek dawka początkowa wynosi 400-1000 mg tygodniowo, a dawka podtrzymująca 400 mg miesięcznie; w raku piersi stosuje się 500-1000 mg/dobę przez 28 dni, następnie 500 mg dwa razy w tygodniu. W zaburzeniach ginekologicznych Provera (tabletki 5 mg lub 10 mg) podawana jest doustnie, np. w wtórnym braku miesiączki 5-10 mg/dobę przez 5-10 dni, a w endometriozie 10 mg trzy razy dziennie (30 mg/dobę) przez 90 dni. W hormonalnej terapii zastępczej stosuje się schematy ciągłe (2,5-5 mg/dobę) lub sekwencyjne (5-10 mg/dobę przez 10-14 dni cyklu 28-dniowego). Preparat złożony Divina zawiera 2 mg estradiolu walerianianu i 10 mg medroksyprogesteronu octanu, podawany w cyklach 28-dniowych (21 dni leczenia + 7 dni przerwy).
brak miesiączki wtórny, Depo-Provera, działanie niepożądane, endometrioza, estradiol walerianian, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie bezowulacyjne, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, medroksyprogesteron, menopauza, objawy menopauzy, plamienie z dróg rodnych, podanie domięśniowe, progestagen syntetyczny, rak endometrium, rak nerki, rak piersi, rozrost endometrium, schemat ciągły, schemat sekwencyjny, zaburzenie ginekologiczne, zawiesina do wstrzykiwań