toksyna Panton-Valentine
Toksyna Panton-Valentine (PVL) to cytotoksyna wytwarzana przez niektóre szczepy bakterii Staphylococcus aureus. Jest kodowana przez geny lukS-PV i lukF-PV, które są przenoszone przez bakteriofagi. Toksyna ta tworzy pory w błonach komórkowych leukocytów, prowadząc do ich lizy i uwolnienia mediatorów zapalnych.
Szczepy S. aureus wytwarzające PVL są często związane z ciężkimi infekcjami skóry i tkanek miękkich, takimi jak ropnie, czyraki i martwicze zapalenie powięzi. Ponadto mogą powodować ciężkie, często śmiertelne martwicze zapalenie płuc, szczególnie u młodych, wcześniej zdrowych osób. Zakażenia wywoływane przez szczepy PVL-dodatnie cechują się gwałtownym przebiegiem i wysoką śmiertelnością.
Szczególne znaczenie kliniczne mają szczepy MRSA (methicillin-resistant Staphylococcus aureus) wytwarzające PVL, które łączą oporność na antybiotyki z podwyższoną wirulencją. W diagnostyce wykorzystuje się metody molekularne do wykrywania genów kodujących PVL. Leczenie zakażeń wymaga agresywnej antybiotykoterapii, często z zastosowaniem leków hamujących syntezę białek bakteryjnych (klindamycyna, linezolid), które mogą zmniejszać produkcję toksyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Methicillin-resistant staphylococcus aureus – Etiologia i przyczyny
MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus) to szczep Staphylococcus aureus wykazujący oporność na antybiotyki beta-laktamowe, w tym metycylinę, penicylinę, amoksycylinę, oksacylinę i cefalosporyny, głównie dzięki obecności genu mecA kodującego zmodyfikowane białko PBP-2A. Oporność ta jest przenoszona horyzontalnie przez transdukcję fagową w obrębie elementu SCCmec. MRSA wywołuje szeroki zakres zakażeń – od powierzchownych infekcji skóry po ciężkie zakażenia inwazyjne, takie jak bakteriemia, zapalenie płuc, wsierdzia czy martwicze zapalenie powięzi, z śmiertelnością sięgającą 15-42%. Epidemiologicznie wyróżnia się trzy główne typy: HA-MRSA (związany z opieką zdrowotną, o większej oporności i cięższym przebiegu), CA-MRSA (społecznościowy, bardziej zjadliwy, często z toksyną PVL) oraz LA-MRSA (związany ze zwierzętami gospodarskimi). Czynniki ryzyka zakażeń obejmują m.in. długotrwały pobyt w szpitalu, zabiegi inwazyjne, osłabienie odporności, a także bliski kontakt fizyczny i dzielenie się przedmiotami osobistymi w środowiskach pozaszpitalnych.
antybiotyk beta-laktamowy, bakteriemia, beta-laktamaza, białko wiążące penicylinę, CA-MRSA, dializoterapia, gen mecA, HA-MRSA, horyzontalny transfer genów, LA-MRSA, martwicze zapalenie płuc, martwicze zapalenie powięzi, metycylina, MRSA, MSSA, odleżyna, posocznica, toksyna Panton-Valentine, VISA, wankomycyna, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia