hepatotoksyny

Hepatotoksyny to substancje chemiczne, które w sposób bezpośredni lub pośredni uszkadzają komórki wątroby (hepatocyty). Mogą one pochodzić z różnych źródeł, w tym leków, suplementów diety, toksyn środowiskowych oraz produktów naturalnych. Działanie hepatotoksyczne może objawiać się w różnym stopniu – od łagodnego podwyższenia enzymów wątrobowych do ostrej niewydolności wątroby zagrażającej życiu.

Mechanizmy uszkodzenia wątroby przez hepatotoksyny obejmują: bezpośrednie uszkodzenie hepatocytów, tworzenie reaktywnych metabolitów, indukcję reakcji immunologicznych, zaburzenia przepływu żółci, aktywację kaskad zapalnych oraz indukcję apoptozy. Leki o znanym potencjale hepatotoksycznym to m.in. paracetamol (w dawkach toksycznych), niektóre antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, statyny oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Diagnostyka uszkodzenia wątroby spowodowanego hepatotoksynami opiera się na badaniach biochemicznych (poziom transaminaz, bilirubiny, fosfatazy alkalicznej), obrazowych oraz w niektórych przypadkach na biopsji wątroby. Leczenie polega przede wszystkim na odstawieniu czynnika uszkadzającego oraz terapii wspomagającej. W przypadku zatrucia paracetamolem stosuje się swoiste antidotum – N-acetylocysteinę, która uzupełnia zapasy glutationu wątrobowego.