uszkodzenie typu Olneya

Uszkodzenie typu Olneya to rzadki rodzaj neurotoksyczności powodowany przez długotrwałe przyjmowanie antagonistów receptora NMDA, do których należy ketamina czy fencyklidyna. Charakteryzuje się tworzeniem patologicznych wakuoli (pustych przestrzeni) w neuronach kory mózgowej, głównie w warstwie III i IV kory przedczołowej oraz zakręcie obręczy.

Nazwa pochodzi od badacza Johna Olneya, który jako pierwszy zidentyfikował te zmiany morfologiczne w badaniach na gryzoniach. Uszkodzenie to wiąże się z zaburzeniami procesów poznawczych, pamięci oraz funkcji wykonawczych. W badaniach histopatologicznych obserwuje się charakterystyczne zmiany w neuronach przypominające mikrotorbiele oraz martwicę neuronów.

Klinicznie uszkodzenie typu Olneya może objawiać się zaburzeniami poznawczymi, deficytami pamięci, zmianami osobowości oraz w ciężkich przypadkach może prowadzić do encefalopatii. Mechanizm powstawania uszkodzenia wiąże się z nadmierną aktywacją receptorów glutaminergicznych innych niż NMDA oraz z zaburzeniami homeostazy wapniowej w komórkach nerwowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl