luxatio patellae
Luxatio patellae, znana również jako zwichnięcie rzepki, to stan, w którym rzepka (patella) zostaje przemieszczona ze swojego normalnego położenia w bruździe międzykłykciowej kości udowej. Jest to jedna z najczęstszych patologii w obrębie stawu kolanowego, szczególnie wśród młodych, aktywnych osób.
Zwichnięcie rzepki może być wynikiem urazu bezpośredniego lub pośredniego, najczęściej podczas aktywności fizycznej, gdy kolano jest częściowo zgięte i skręcone. Predysponują do niego czynniki anatomiczne, takie jak dysplazja kłykci kości udowej, nadmierna lateralizacja guzowatości piszczeli, zwiększona wiotkość więzadeł czy nieprawidłowy kształt rzepki.
Klinicznie luxatio patellae objawia się ostrym bólem, obrzękiem, niestabilnością kolana oraz widoczną deformacją. Pacjenci często zgłaszają uczucie „wyskakiwania” kolana. W diagnostyce kluczowe znaczenie mają badania obrazowe, w tym RTG, USG oraz rezonans magnetyczny, które pozwalają ocenić stopień uszkodzenia i towarzyszące patologie.
Leczenie zależy od charakteru zwichnięcia i współistniejących uszkodzeń. W przypadku pierwszorazowego zwichnięcia stosuje się najczęściej leczenie zachowawcze, obejmujące repozycję, unieruchomienie oraz rehabilitację. Nawracające zwichnięcia mogą wymagać interwencji chirurgicznej, w tym rekonstrukcji więzadła rzepkowo-udowego przyśrodkowego (MPFL) lub korekty nieprawidłowości anatomicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zwichnięcie rzepki – Objawy
Zwichnięcie rzepki (luxatio patellae) to przemieszczenie rzepki poza jej anatomiczne położenie w rowku międzykłykciowym, najczęściej w kierunku bocznym, prowadzące do uszkodzenia tkanek stabilizujących, zwłaszcza przyśrodkowego więzadła rzepkowo-udowego (MPFL). Uraz ten dotyczy głównie młodych, aktywnych osób w wieku 14-25 lat i objawia się ostrym bólem, widoczną deformacją kolana, obrzękiem, zasinieniem oraz niemożnością pełnego wyprostowania kończyny. Diagnostyka obejmuje badanie RTG w celu oceny położenia rzepki i wykluczenia złamań oraz rezonans magnetyczny (MRI) do oceny uszkodzeń tkanek miękkich i chrząstki stawowej. W fazie ostrej stosuje się protokół RICE oraz farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną, a w kolejnych tygodniach wdraża się fizjoterapię ukierunkowaną na przywrócenie zakresu ruchu i wzmocnienie mięśni stabilizujących staw kolanowy.
badanie RTG, blokowanie kolana, ból kolana, choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, dysbalans mięśniowy, fizjoterapia, luxatio patellae, MRI, nastawienie rzepki, niestabilność kolana, niestabilność rzepki, obrzęk stawu kolanowego, orteza stabilizująca, osteoarthritis, patella, protokół RICE, przyśrodkowe więzadło rzepkowo-udowe, reakcja zapalna, rezonans magnetyczny, rzepka, staw kolanowy, subluksacja, subluksacja rzepki, trzaski stawowe, uszkodzenie chrząstki stawowej, wiotkość więzadeł, wylew krwawy, zanik mięśniowy, zasinienie, zwichnięcie rzepki - Leksykon chorób i schorzeń
Zwichnięcie rzepki – Patofizjologia i mechanizm
Zwichnięcie rzepki (luxatio patellae) to przemieszczenie rzepki poza bruzdę bloczkową kości udowej, najczęściej w kierunku bocznym, co wynika z anatomicznego układu stawu kolanowego i działania mięśnia czworogłowego uda. Dominującym mechanizmem urazu jest mechanizm niebezpośredni, obejmujący gwałtowny skręt kolana z jednoczesnym skurczem mięśnia czworogłowego, przy stopie przyłożonej do podłoża, w pozycji zgięcia biodra i koślawości kolana. Czynniki predysponujące to m.in. zwiększony kąt Q (norma: ~14° u mężczyzn, ~18° u kobiet), dysplazja kłykcia bocznego kości udowej, patella alta oraz nadmierna wiotkość więzadłowa. Patofizjologia obejmuje uszkodzenie więzadła rzepkowo-udowego przyśrodkowego (MPFL), które odpowiada za 50-80% stabilizacji statycznej rzepki w pierwszych 20° zgięcia kolana, oraz zaburzenia mechanizmu wyprostnego kolana. Zwichnięciu często towarzyszą uszkodzenia chrząstki stawowej (5-73% przypadków), krwiak śródstawowy oraz uszkodzenia mięśnia czworogłowego.
choroba zwyrodnieniowa stawu, guzowatość piszczeli, kąt Q, koślawość kolana, luxatio patellae, mięsień czworogłowy uda, nawrotowe zwichnięcie rzepki, nerw strzałkowy, patella alta, staw rzepkowo-udowy, tętnica podkolanowa, uszkodzenie chrząstki stawowej, więzadło rzepkowo-udowe przyśrodkowe, wiotkość więzadłowa, zwichnięcie rzepki