zwoje wegetatywne

Zwoje wegetatywne (ganglia autonomiczne) to skupiska ciał komórek nerwowych znajdujące się poza ośrodkowym układem nerwowym, które stanowią kluczowy element autonomicznego układu nerwowego. Dzielą się na zwoje współczulne (sympatyczne) i przywspółczulne (parasympatyczne), różniące się lokalizacją, budową i funkcją.

Zwoje współczulne tworzą pień współczulny (pień sympatyczny) biegnący po obu stronach kręgosłupa oraz zwoje przedkręgowe (przedkręgosłupowe). Natomiast zwoje przywspółczulne znajdują się w pobliżu narządów docelowych lub w ich ścianach. Ta anatomiczna różnica ma znaczenie kliniczne, gdyż uszkodzenie zwojów może powodować zaburzenia funkcji autonomicznych specyficzne dla danego układu.

W zwojach wegetatywnych zachodzi synaptyczne przekazywanie impulsów nerwowych z włókien przedzwojowych na pozazwojowe. Włókna przedzwojowe uwalniają acetylocholinę, podczas gdy włókna pozazwojowe uwalniają noradrenalinę (w układzie współczulnym) lub acetylocholinę (w układzie przywspółczulnym), co warunkuje ich odmienny wpływ na narządy efektorowe.

Dysfunkcje zwojów wegetatywnych mogą prowadzić do szeregu zaburzeń klinicznych, takich jak dysautonomie, zaburzenia termoregulacji, nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu pokarmowego, moczowego, sercowo-naczyniowego oraz gruczołów wydzielania wewnętrznego. Diagnostyka tych zaburzeń często wymaga specjalistycznych testów oceniających funkcje autonomiczne.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl