analgetyk ośrodkowy

Analgetyk ośrodkowy to lek przeciwbólowy, który działa poprzez wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, w szczególności na struktury mózgu i rdzenia kręgowego odpowiedzialne za percepcję bólu. W przeciwieństwie do analgetyków obwodowych, które działają w miejscu powstania bólu, analgetyki ośrodkowe modyfikują przetwarzanie i interpretację sygnałów bólowych na poziomie centralnym.

Do tej grupy leków zaliczamy opioidowe leki przeciwbólowe (np. morfina, fentanyl, oksykodon), które oddziałują na receptory opioidowe w mózgu i rdzeniu kręgowym, a także nieopioidowe analgetyki ośrodkowe, takie jak paracetamol, którego mechanizm działania obejmuje wpływ na układ kannabinoidowy i serotoninergiczny. Tramadol reprezentuje grupę o podwójnym mechanizmie działania – zarówno opioidowym, jak i poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny.

Analgetyki ośrodkowe znajdują zastosowanie w leczeniu bólu o nasileniu od umiarkowanego do silnego, szczególnie w bólu pooperacyjnym, nowotworowym oraz w przewlekłych zespołach bólowych. Wybór konkretnego leku zależy od intensywności bólu, mechanizmu jego powstawania oraz indywidualnych cech pacjenta. Stosowanie tych leków, zwłaszcza opioidów, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa, sedacja, zaparcia oraz rozwój tolerancji i uzależnienia, co wymaga starannego monitorowania terapii.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl