uzależnienie od substancji opioidowych

Uzależnienie od substancji opioidowych to przewlekła choroba neurologiczna charakteryzująca się utratą kontroli nad używaniem opioidów, zarówno tych przepisywanych przez lekarzy (np. morfina, oksykodon, fentanyl), jak i nielegalnych (np. heroina). Stan ten manifestuje się przymusem używania substancji mimo świadomości negatywnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych.

W patofizjologii uzależnienia kluczową rolę odgrywa adaptacja układu dopaminergicznego w szlaku nagrody oraz zmiany w układzie opioidowym mózgu. Długotrwałe używanie opioidów prowadzi do rozwoju tolerancji, przez co pacjent potrzebuje coraz większych dawek dla osiągnięcia pożądanego efektu. Przerwanie przyjmowania substancji skutkuje zespołem abstynencyjnym objawiającym się m.in. bólami mięśniowymi, bezsennością, biegunką, wymiotami i silnym głodem narkotykowym.

Leczenie uzależnienia od opioidów wymaga podejścia wielokierunkowego. Farmakoterapia obejmuje stosowanie agonistów opioidowych (metadon, buprenorfina) w terapii substytucyjnej oraz antagonistów (nalokson, naltrekson) w zapobieganiu nawrotom. Istotną rolę odgrywa również psychoterapia, ze szczególnym uwzględnieniem terapii poznawczo-behawioralnej oraz wsparcia grup samopomocowych. W przypadkach przedawkowania kluczowe znaczenie ma szybkie podanie naloksonu, który odwraca efekty działania opioidów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl