sygnalizacja Wnt
Sygnalizacja Wnt jest kluczowym szlakiem przekazywania sygnałów międzykomórkowych, który odgrywa fundamentalną rolę w rozwoju embrionalnym, regeneracji tkanek oraz utrzymaniu homeostazy komórkowej. Nazwa szlaku pochodzi od białek Wnt, które są glikoproteinami bogatymi w cysteinę, działającymi jako ligandy dla receptorów powierzchniowych.
Mechanizm sygnalizacji Wnt obejmuje kilka ścieżek, z których najlepiej poznana jest ścieżka kanoniczna (β-kateninowa). W tej ścieżce, wiązanie ligandów Wnt do receptorów Frizzled i koreceptorów LRP5/6 prowadzi do zahamowania kompleksu degradacyjnego β-kateniny, co umożliwia jej akumulację w cytoplazmie i translokację do jądra komórkowego, gdzie aktywuje transkrypcję genów docelowych.
Zaburzenia sygnalizacji Wnt są związane z wieloma patologiami, w tym nowotworami, gdzie nadmierna aktywacja tego szlaku może prowadzić do niekontrolowanej proliferacji komórek. Szczególnie dobrze udokumentowano rolę nieprawidłowej sygnalizacji Wnt w rozwoju raka jelita grubego, gdzie mutacje w genach APC lub β-kateniny są częstymi wydarzeniami inicjującymi kancerogenezę.
W kontekście terapeutycznym, modulacja szlaku Wnt stanowi obiecujący cel dla nowych leków przeciwnowotworowych. Rozwijane są inhibitory na różnych poziomach szlaku sygnałowego, w tym antagoniści receptorów, stabilizatory kompleksu degradacyjnego oraz inhibitory interakcji β-kateniny z czynnikami transkrypcyjnymi TCF/LEF.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ekstrofia pęcherza moczowego – Patofizjologia i mechanizm
Ekstrofia pęcherza moczowego (BEEC) to rzadka wada rozwojowa o częstości 1:25 000-50 000 żywych urodzeń, z przewagą płci męskiej 3:1, charakteryzująca się defektami przedniej ściany brzucha, układu moczowego, narządów płciowych i miednicy. Etiopatogeneza jest wieloczynnikowa, z kluczową rolą nieprawidłowego rozwoju błony kloacznej, która uniemożliwia prawidłową migrację mezenchymalną i prowadzi do niekompletnego zamknięcia ściany brzucha. Rozejście kości łonowych (diastaza łonowa) jest istotnym czynnikiem poprzedzającym rozwój ekstrofii. Genetyczne podłoże potwierdzają badania rodzinne i asocjacyjne, wskazujące na geny ISL1 (locus 5q11.2), WNT3, WNT5A oraz PORCN, które uczestniczą w szlaku Wnt i regulacji embriogenezy pęcherza. Dysregulacja ISL1 przez EZH2, enzymatyczną podjednostkę kompleksu PRC2, jest postulowanym mechanizmem molekularnym prowadzącym do powstania BEEC.