uszkodzenie bariery jelitowej

Uszkodzenie bariery jelitowej to zaburzenie integralności wyściółki jelita, która w warunkach prawidłowych stanowi barierę oddzielającą wnętrze przewodu pokarmowego od reszty organizmu. Bariera jelitowa składa się z komórek nabłonkowych połączonych ścisłymi połączeniami międzykomórkowymi (tight junctions), warstwy śluzu, lokalnej tkanki limfatycznej oraz mikrobiomu jelitowego.

W wyniku uszkodzenia bariery jelitowej dochodzi do zwiększonej przepuszczalności błony śluzowej jelita, co umożliwia przenikanie do krwiobiegu patogenów, toksyn i antygenów pokarmowych. Proces ten, określany jako zespół nieszczelnego jelita (leaky gut syndrome), może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego, zaburzeń immunologicznych oraz zwiększonego ryzyka chorób autoimmunologicznych.

Do głównych czynników powodujących uszkodzenie bariery jelitowej należą: przewlekły stres, nieodpowiednia dieta (bogata w cukry proste, tłuszcze nasycone, alkohol), niektóre leki (zwłaszcza niesteroidowe leki przeciwzapalne), zakażenia przewodu pokarmowego, dysbioza jelitowa oraz przewlekłe choroby zapalne jelit. Diagnostyka obejmuje badania oceniające przepuszczalność jelitową, w tym test laktulozy-mannitolu oraz badanie stężenia zonuliny w surowicy.

Leczenie uszkodzenia bariery jelitowej koncentruje się na eliminacji czynników uszkadzających, modyfikacji diety (wprowadzenie produktów przeciwzapalnych, prebiotyków i probiotyków), suplementacji składników odżywczych wspierających regenerację nabłonka jelitowego (m.in. L-glutamina, cynk) oraz redukcji stanu zapalnego. W przypadkach wtórnych do chorób organicznych konieczne jest leczenie choroby podstawowej.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl