niedokrwienie przewodu pokarmowego
Niedokrwienie przewodu pokarmowego (ischemia mezenteryczna) to stan patologiczny charakteryzujący się zmniejszonym przepływem krwi w naczyniach trzewnych, co prowadzi do niedotlenienia i uszkodzenia tkanek jelita. Może wystąpić w postaci ostrej lub przewlekłej, przy czym forma ostra stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji.
Ostre niedokrwienie przewodu pokarmowego najczęściej jest spowodowane zatorem tętnicy krezkowej górnej, zakrzepem na podłożu miażdżycy, a także niedrożnością żył krezkowych. Do czynników ryzyka należą: migotanie przedsionków, zastoinowa niewydolność serca, niedawny zawał serca oraz stany nadkrzepliwości. Klinicznie manifestuje się jako nagły, silny ból brzucha nieproporcjonalny do objawów przedmiotowych, często z towarzyszącymi nudnościami, wymiotami i biegunką.
Przewlekłe niedokrwienie przewodu pokarmowego rozwija się stopniowo w wyniku postępującej miażdżycy naczyń trzewnych. Charakterystycznym objawem jest ból brzucha pojawiający się po posiłkach (angina brzuszna), prowadzący do „lęku przed jedzeniem” i znacznej utraty masy ciała. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe: angio-TK, angio-MR lub klasyczną angiografię, które pozwalają uwidocznić niedrożność lub zwężenie naczyń krezkowych.
Leczenie ostrego niedokrwienia wymaga pilnej interwencji chirurgicznej lub wewnątrznaczyniowej w celu przywrócenia przepływu krwi oraz resekcji martwiczych fragmentów jelita. W przypadku przewlekłego niedokrwienia stosuje się rewaskularyzację naczyń trzewnych metodami chirurgicznymi lub endowaskularnymi. Bez odpowiedniego leczenia ostre niedokrwienie przewodu pokarmowego prowadzi do martwicy jelita, perforacji, sepsy i zgonu, z śmiertelnością sięgającą 60-80%.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej – Działania niepożądane
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, będąca składnikiem aktywnym Resonium A, może powodować istotne zaburzenia elektrolitowe, w tym hipernatremię (często, zawartość sodu w dawce 15 g: 1400-1700 mg, czyli 60,9-73,9 mmol), hipokaliemię (często), hipokalcemii (niezbyt często) oraz hipomagnezemię (rzadko). Zaburzenia te mogą manifestować się objawami klinicznymi takimi jak pragnienie, częstsze oddawanie moczu, zaburzenia rytmu serca, tężyczka czy osłabienie mięśniowe. Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, zwłaszcza u pacjentów stosujących jednocześnie diuretyki lub inne leki wpływające na gospodarkę elektrolitową. Podawanie preparatu wymaga odpowiedniego rozcieńczenia i techniki, szczególnie przy podaniu doodbytniczym, aby ograniczyć ryzyko powikłań mechanicznych.
bezoar, brak łaknienia, choroba zapalna jelit, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, martwica jelit, niedokrwienie przewodu pokarmowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedożywienie, niedrożność jelit, niewydolność oddechowa, odoskrzelowe zapalenie płuc, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, ostre zapalenie oskrzeli, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parestezja, perforacja jelita, podrażnienie żołądka, Resonium A, skurcz mięśni, sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, tężyczka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie motoryki jelitowej, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie stolca, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie niedokrwienne jelita grubego – Etiologia i przyczyny
Zapalenie niedokrwienne jelita grubego (ischemic colitis) jest najczęstszą formą niedokrwienia przewodu pokarmowego, dotykającą głównie pacjentów powyżej 60. roku życia. Patofizjologia opiera się na ostrym, samoograniczającym się zmniejszeniu przepływu krwi, prowadzącym do hipoksji i uszkodzenia błony śluzowej okrężnicy, szczególnie w obszarach o ograniczonym unaczynieniu, takich jak zgięcie śledzionowe i połączenie esiczo-odbytnicze. Etiologia dzieli się na niedokrwienność nieokluzyjną (ok. 95% przypadków), wynikającą z niskiego ciśnienia tętniczego lub zwężenia naczyń, oraz okluzyjną, spowodowaną zakrzepicą lub zatorami naczyń krezkowych. Kluczowe czynniki ryzyka to miażdżyca, hipotonia, choroby sercowo-naczyniowe (np. niewydolność serca, migotanie przedsionków), zaburzenia krzepnięcia, cukrzyca, a także stosowanie leków takich jak NLPZ, opioidy czy estrogeny. Warto podkreślić, że u pacjentów z miażdżycą nawet niewielkie spadki ciśnienia mogą wywołać klinicznie istotne niedokrwienie jelita.
anemia sierpowatokrwinkowa, choroba naczyń obwodowych, choroba zastawkowa serca, cukrzyca, czynnik V Leiden, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoksja tkanek, hipotonia, kardiomiopatia, krążenie pozaustrojowe, martwica ściany jelita, mediator zapalny, miażdżyca, migotanie przedsionków, nadkrzepliwość krwi, niedociśnienie, niedokrwienie przewodu pokarmowego, niedrożność jelit, owrzodzenie błony śluzowej, perforacja, połączenie esiczo-odbytnicze, przepuklina, reumatoidalne zapalenie stawów, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, sepsa, skręt jelit, tętniak aorty brzusznej, tętnica krezkowa, tętnica krezkowa dolna, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zaburzenie mikrokrążenia, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie niedokrwienne jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie uchyłków, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego z zaparciem, zespół mieloproliferacyjny, zgięcie śledzionowe, zmniejszony przepływ krwi, zrost pooperacyjny, zwłóknienie zaotrzewnowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Resonium A 1,42 g Na+/15 g
Resonium A, zawierający natrii polistyreni sulfonas, jest żywicą jonowymienną stosowaną doustnie lub doodbytniczo, która może powodować istotne zaburzenia elektrolitowe, w tym hipernatremię (1,4-1,7 g sodu na 15 g dawki), hipokaliemię, hipokalcemię oraz rzadziej hipomagnezemię. Zaburzenia te wynikają z mechanizmu wymiany jonowej i mogą manifestować się klinicznie. Działania niepożądane obejmują również objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak podrażnienie żołądka, brak łaknienia, nudności, wymioty, zaparcia i rzadziej biegunkę. Szczególnie niebezpieczne są powikłania takie jak zatrzymanie stolca (zwłaszcza u dzieci po podaniu doodbytniczym), tworzenie bezoarów, zwężenie przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelit, owrzodzenia i martwica, które mogą prowadzić do perforacji i zgonu.
bezoary, biegunka, brak łaknienia, dieta niskosodowa, droga podania leku, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, niedokrwienie przewodu pokarmowego, niedokrwienne zapalenie jelita, niedrożność jelit, nudności i wymioty, odoskrzelowe zapalenie płuc, ostre zapalenie oskrzeli, owrzodzenie żołądka, perforacja jelita, podrażnienie żołądka, stężenie sodu, zaburzenia elektrolitowe, zaparcia, zatrzymanie stolca, zawiesina doodbytnicza, zwężenie przewodu pokarmowego, żywica polistyrenowa