komórka mikrogleju
Komórki mikrogleju stanowią rezydentne makrofagi ośrodkowego układu nerwowego, pełniące kluczową funkcję immunologiczną w mózgu i rdzeniu kręgowym. Wywodzą się z komórek prekursorowych pochodzenia mezenchymalnego, które migrują do OUN we wczesnym okresie rozwoju płodowego.
Mikroglej wykazuje wysoką plastyczność morfologiczną – w stanie spoczynku komórki posiadają silnie rozgałęzione wypustki, którymi monitorują lokalne środowisko. W odpowiedzi na uszkodzenie tkanek, infekcje lub patologie neurodegeneracyjne, mikroglej ulega aktywacji, zmieniając swoją morfologię na ameboidalną i wydzielając cytokiny prozapalne.
Poza funkcją immunologiczną, komórki mikrogleju uczestniczą w procesach fagocytozy martwych neuronów, patogenów i złogów białkowych, a także przebudowie synaps i regulacji neuroplastyczności. Zaburzenia funkcji mikrogleju wiązane są z patogenezą chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera, Parkinsona oraz stwardnienia rozsianego.
Współczesne badania wskazują na heterogenność populacji mikrogleju oraz ich zdolność do przyjmowania różnych fenotypów – od prozapalnych (M1) po przeciwzapalne i neuroprotekcyjne (M2), co czyni je potencjalnym celem terapeutycznym w leczeniu chorób neurologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Glejak wielopostaciowy – Zapobieganie i profilaktyka
Glioblastoma (GBM) jest najczęstszym pierwotnym, wysoce złośliwym nowotworem mózgu u dorosłych, charakteryzującym się brakiem skutecznych metod zapobiegania ze względu na nieuchronność mutacji genetycznych i ograniczone możliwości kontroli większości czynników ryzyka, takich jak wiek czy rasa. Profilaktyka opiera się głównie na modyfikacji stylu życia, w tym ograniczeniu ekspozycji na promieniowanie jonizujące, utrzymaniu prawidłowej masy ciała, regularnej aktywności fizycznej oraz stosowaniu diety roślinnej bogatej w antyoksydanty, która może zmniejszyć ryzyko rozwoju glejaka nawet o 71%. Wczesne wykrycie i leczenie, zwłaszcza w przypadku glejaków o niskim stopniu złośliwości, może spowolnić progresję do bardziej agresywnych form nowotworu. W rodzinach z historią guzów mózgu zalecane są badania genetyczne i konsultacje z doradcą genetycznym w celu oceny ryzyka.
badanie genetyczne, chemioterapeutyk, dieta DASH, dieta MIND, dieta roślinna, dieta śródziemnomorska, glejak, glejak o niskim stopniu złośliwości, glejak o wysokim stopniu złośliwości, glioblastoma, immunoterapia, komórka mikrogleju, komórka odpornościowa, limfocyt T, lomustyna, makrofag związany z guzem, mutacja genetyczna, nowotwór złośliwy mózgu, odpowiedź immunologiczna, promieniowanie jonizujące, szczepionka peptydowa, szczepionka przeciwnowotworowa, szlak sygnałowy, temozolomid, terapia kombinowana