receptor CD4
Receptor CD4 to kluczowa glikoproteina powierzchniowa występująca głównie na limfocytach T pomocniczych (Th), ale także na monocytach, makrofagach i komórkach dendrytycznych. Należy do nadrodziny immunoglobulin i pełni istotną rolę jako koreceptor podczas rozpoznawania antygenów prezentowanych przez cząsteczki MHC klasy II.
W procesie aktywacji limfocytów T, CD4 wiąże się z niezmiennym regionem cząsteczki MHC klasy II, wzmacniając sygnał przekazywany przez receptor TCR. Receptor CD4 jest zbudowany z czterech domen immunoglobulinopodobnych w części zewnątrzkomórkowej, fragmentu transbłonowego oraz ogona cytoplazmatycznego, który uczestniczy w przekazywaniu sygnału poprzez asocjację z kinazą tyrozynową Lck.
CD4 stanowi główny receptor dla wirusa HIV, który wykorzystuje tę glikoproteinę do wnikania do komórek układu immunologicznego. Związanie się białka gp120 otoczki wirusa z CD4 prowadzi do zmian konformacyjnych umożliwiających fuzję wirusa z błoną komórkową. Z tego powodu liczba limfocytów CD4+ jest istotnym markerem prognostycznym w monitorowaniu przebiegu zakażenia HIV oraz skuteczności terapii antyretrowirusowej.
W diagnostyce klinicznej oznaczanie ekspresji CD4 na powierzchni komórek jest wykorzystywane w immunofenotypowaniu za pomocą cytometrii przepływowej, co pozwala na diagnozowanie i monitorowanie chorób autoimmunologicznych, niedoborów odporności oraz nowotworów układu krwiotwórczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Etiologia i przyczyny
Wirus HIV, należący do rodziny Retroviridae i rodzaju Lentivirus, atakuje układ odpornościowy, głównie limfocyty T CD4+, makrofagi i komórki dendrytyczne, prowadząc do ich destrukcji i postępującego osłabienia odporności. HIV-1 i HIV-2 różnią się pod względem patogenności i epidemiologii, przy czym HIV-1 odpowiada za większość zakażeń globalnie, a HIV-2 charakteryzuje się niższą zakaźnością i wolniejszym postępem do AIDS. Mechanizm infekcji obejmuje wiązanie z receptorami CD4 oraz koreceptorami CXCR4 lub CCR5, odwrotną transkrypcję RNA wirusa na DNA, integrację z genomem gospodarza oraz replikację wirusa. Zakażenie HIV prowadzi do spadku liczby limfocytów CD4+ poniżej 200 komórek/μl (norma 500-1500/μl), co definiuje rozwój AIDS, charakteryzującego się występowaniem zakażeń oportunistycznych (np. Pneumocystis jirovecii, gruźlica) i nowotworów (mięsak Kaposiego, chłoniaki). Transmisja wirusa odbywa się głównie drogą kontaktów seksualnych, przez krew oraz z matki na dziecko, przy czym terapia antyretrowirusowa (ART) znacząco redukuje ryzyko przeniesienia i progresji choroby.
AIDS, ART, chłoniak nieziarniczy, gruźlica, hipogonadyzm, koreceptor chemokinowy, limfocyt T CD4+, ludzki wirus niedoboru odporności, mięsak Kaposiego, odwrotna transkryptaza, otępienie związane z HIV, postulaty Kocha, receptor CD4, retrowirus, terapia antyretrowirusowa, wirus HIV, wirus SIV, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, zespół nabytego niedoboru odporności