środek urykozuryczny
Środek urykozuryczny (lek urykozuryczny) to substancja lecznicza, która zwiększa wydalanie kwasu moczowego z organizmu poprzez zahamowanie jego reabsorpcji w kanalikach nerkowych. Mechanizm działania polega na blokowaniu transporterów kwasu moczowego (głównie URAT1) w kanalikach proksymalnych nerek, co prowadzi do zwiększonego wydalania kwasu moczowego z moczem.
Leki urykozuryczne są stosowane głównie w leczeniu dny moczanowej, szczególnie u pacjentów z obniżonym wydalaniem kwasu moczowego przez nerki (hipowydalacze). Do najczęściej stosowanych środków urykozurycznych należą: probenecyd, benzbromaron, sulfinpirazon oraz lesinurad. Nowsze leki z tej grupy, takie jak dotinurad czy verinurad, są wciąż badane pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa.
Stosowanie leków urykozurycznych wymaga odpowiedniego nawodnienia pacjenta i alkalizacji moczu w celu zapobiegania tworzeniu się kamieni moczanowych. Przeciwwskazaniami do ich stosowania są: niewydolność nerek (eGFR < 30 ml/min), kamica moczanowa w wywiadzie oraz znacznie podwyższone stężenie kwasu moczowego w surowicy. Leki te mogą wchodzić w interakcje z innymi substancjami, szczególnie niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, które mogą osłabiać ich działanie urykozuryczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Argadopin
Stosowanie allopurynolu zawartego w leku Argadopin wiąże się z ryzykiem poważnych reakcji nadwrażliwości, takich jak rumień grudkowo-plamkowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z allelem HLA-B*5801, zwłaszcza pochodzenia chińskiego Han (do 20%), tajskiego (8-15%) i koreańskiego (około 12%), u których ryzyko wystąpienia tych reakcji jest znacząco podwyższone. Przed rozpoczęciem leczenia u tych grup zaleca się badanie przesiewowe w kierunku obecności allelu, a u nosicieli terapię należy rozważyć jedynie w sytuacji braku alternatyw i przy ścisłym monitorowaniu. Dawkowanie allopurynolu powinno być dostosowane u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i wątroby, a także u osób stosujących diuretyki tiazydowe lub inhibitory ACE, ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich reakcji skórnych i zaburzeń czynności nerek.
allel HLA-B*5801, allopurynol, bezobjawowa hiperurykemia, brak laktazy, diuretyk tiazydowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kamień moczanowy, kolchicyna, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostry napad dny, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, rumień grudkowo-plamkowy, środek urykozuryczny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zespół Lescha-Nyhana, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy