receptor kanabinoidowy typu 1
Receptor kanabinoidowy typu 1 (CB1) jest białkiem błonowym należącym do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G. Występuje głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie licznie w korze mózgowej, hipokampie, jądrach podstawy i móżdżku. Jest również obecny w mniejszych ilościach w tkankach obwodowych, takich jak wątroba, tkanka tłuszczowa i układ sercowo-naczyniowy.
CB1 stanowi główny element układu endokanabinoidowego, który pełni istotną funkcję w regulacji procesów fizjologicznych, w tym pamięci, nastroju, apetytu, percepcji bólu oraz kontroli motorycznej. Endogennymi ligandami tego receptora są anandamid (AEA) i 2-arachidonoiloglicerol (2-AG). Receptor CB1 jest również miejscem działania egzogennych kanabinoidów, w tym delta-9-tetrahydrokanabinolu (THC), głównego psychoaktywnego składnika konopi.
Aktywacja receptora CB1 prowadzi do hamowania aktywności cyklazy adenylowej, modulacji kanałów jonowych i regulacji kaskad sygnalizacyjnych. W aspekcie klinicznym, antagoniści CB1 badani są jako potencjalne leki w terapii otyłości, uzależnień i zaburzeń metabolicznych, natomiast agoniści mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu bólu, nudności oraz jako leki zwiększające apetyt u pacjentów z wyniszczeniem nowotworowym.