inhibitor dekarboksylazy dopa

Inhibitory dekarboksylazy DOPA to grupa związków farmakologicznych, które blokują enzym dekarboksylazę L-aminokwasów aromatycznych (AADC). Enzym ten odpowiada za przekształcenie lewodopy (L-DOPA) do dopaminy. W praktyce klinicznej inhibitory te (np. karbidopa, benserazyd) są stosowane w skojarzeniu z lewodopą w leczeniu choroby Parkinsona.

Podawanie samej lewodopy wiąże się z szybkim jej metabolizmem obwodowym, co skutkuje dotarciem zaledwie 1-3% dawki do ośrodkowego układu nerwowego. Inhibitory dekarboksylazy DOPA, nie przechodząc przez barierę krew-mózg, blokują metabolizm obwodowy lewodopy, zwiększając jej biodostępność w mózgu nawet 10-krotnie. Pozwala to na znaczące zmniejszenie dawki lewodopy, co ogranicza występowanie działań niepożądanych.

W standardowej praktyce klinicznej preparaty łączone (lewodopa z inhibitorem dekarboksylazy) są podstawą farmakoterapii choroby Parkinsona, szczególnie w zaawansowanych stadiach. Umożliwiają one skuteczniejsze uzupełnianie niedoborów dopaminy w prążkowiu przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych, takich jak nudności, wymioty czy hipotonia ortostatyczna, związanych z obwodowym działaniem dopaminy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Bonjesta 20 mg + 20 mg

Produkt leczniczy Bonjesta, zawierający 20 mg doksylaminy wodorobursztynianu oraz 20 mg pirydoksyny chlorowodorku, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie ze względu na działanie antycholinergiczne doksylaminy oraz wpływ pirydoksyny na metabolizm niektórych leków. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania Bonjesta z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, neuroleptykami oraz lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (barbiturany, benzodiazepiny, opioidy), ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności, sedacji i zaburzeń psychomotorycznych. Przeciwwskazane jest stosowanie Bonjesta w okresie 14 dni od zakończenia terapii IMAO. Ponadto, należy unikać łączenia z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz lekami powodującymi zaburzenia elektrolitowe (np. hipokaliemia, hipomagnezemia), co może zwiększać ryzyko arytmii.
alfa-metylodopa, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk makrolidowy, barbituranem, benzodiazepina, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksylaminy wodorobursztynian, dysfagia, działanie antycholinergiczne, działanie fotouczulające, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksymaślan sodu, inhibitor cytochromu P450, inhibitor dekarboksylazy dopa, inhibitor monoaminooksydazy, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek moczopędny, lek ototoksyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, nadmierna senność, nadwrażliwość na światło, neuroleptyk, opioidowy lek przeciwbólowy, ototoksyczność, pirydoksyny chlorowodorek, pochodna azolowa, skórny test alergiczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon substancji czynnych
Benserazyd – Właściwości farmakodynamiczne

Benserazyd, stosowany w terapii choroby Parkinsona, jest inhibitorem dekarboksylazy DOPA, który podawany jest wyłącznie w połączeniu z lewodopą w stałych proporcjach 4:1 (np. 50 mg + 12,5 mg, 100 mg + 25 mg, 200 mg + 50 mg). Jego głównym mechanizmem działania jest selektywne hamowanie dekarboksylacji lewodopy w tkankach obwodowych, co zwiększa ilość lewodopy docierającej do ośrodkowego układu nerwowego. Benserazyd nie przenika istotnie przez barierę krew-mózg (poniżej 6% stężenia w osoczu), co pozwala na zachowanie syntezy dopaminy w mózgu przy jednoczesnym ograniczeniu pozamózgowych działań niepożądanych. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie dawki lewodopy o około 20%, co przekłada się na lepszy profil bezpieczeństwa terapii, zwłaszcza w zakresie działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Należy jednak monitorować poziom prolaktyny, gdyż benserazyd może powodować jej wzrost.
bariera krew-mózg, błona śluzowa jelit, choroba Parkinsona, dekarboksylacja lewodopy, inhibitor dekarboksylazy dopa, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, lewodopa, niedobór dopaminy, ośrodkowy układ nerwowy, prekursor dopaminy, prolaktyna, tabletki o standardowym uwalnianiu, układ dopaminergiczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, Xevoben, zespół niespokojnych nóg
Leksykon leków
Interakcje leku – Xonvea 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Xonvea, zawierający doksylaminę wodorobursztynianu 10 mg oraz pirydoksynę chlorowodorek 10 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie wynikające z właściwości przeciwhistaminowych i antycholinergicznych doksylaminy oraz metabolicznego wpływu pirydoksyny. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z lekami o działaniu antycholinergicznym (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, IMAO, neuroleptyki), które mogą nasilać toksyczność doksylaminy, oraz z lekami uspokajającymi (barbiturany, benzodiazepiny, opioidy), gdzie obserwuje się nasilenie sedacji. Wysokie ryzyko depresji ośrodkowego układu nerwowego występuje także przy jednoczesnym stosowaniu hydroksymaślanu sodu, co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków. Ponadto, doksylamina może maskować objawy ototoksyczności leków aminoglikozydowych oraz nasilać fotouczulenie w połączeniu z lekami fotosensytyzującymi. Zaleca się unikanie łączenia z inhibitorami cytochromu P-450 oraz lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, choroba Parkinsona, chromatografia gazowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksylamina, działanie antycholinergiczne, działanie fotouczulające, działanie sedatywne, fałszywie dodatni wynik badania, fenobarbital, hipokaliemia, hydroksymaślan sodu, inhibitor cytochromu P-450, inhibitor dekarboksylazy dopa, inhibitor monoaminooksydazy, lek fotosensytyzujący, lek ototoksyczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek uspokajający, lewodopa, metylodopa, opioidowy lek przeciwbólowy, pirydoksyna, pochodna azolowa, skórny test alergiczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca
Leksykon substancji czynnych
Karbidopa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Karbidopa, jako inhibitor dekarboksylazy dopa, jest stosowana w terapii choroby Parkinsona w preparatach złożonych z lewodopą, co pozwala na zmniejszenie dawki lewodopy do około 20% dawki monoterapii, ze względu na blokadę obwodowego rozkładu lewodopy i zwiększone jej przenikanie do OUN. Przejście z monoterapii lewodopą na preparaty z karbidopą wymaga co najmniej 12-godzinnej przerwy, szczególnie przy stosowaniu form o przedłużonym uwalnianiu (np. Dopamar, Sinemet CR 200/50). Stosowanie karbidopy zwiększa ryzyko dyskinez, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych lewodopą, z częstością dyskinez wyższą w preparatach o przedłużonym uwalnianiu (16,5%) w porównaniu do natychmiastowego uwalniania (12,2%). Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia ruchów mimowolnych, zaburzeń psychicznych, depresji, psychozy oraz epizodów senności i nagłego zasypiania, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub przerwania terapii.
bakteriuria, bezoar, choroba Parkinsona, ciała ketonowe, ciśnienie śródgałkowe, dehydrogenaza mleczanowa, dyskineza, epizod psychotyczny, fosfataza zasadowa, hematokryt, hiperseksualność, inhibitor dekarboksylazy dopa, jaskra z szerokim kątem przesączania, kinaza kreatynowa, krwawe wymioty, krwotok jelitowy, lewodopa, monoterapia lewodopą, nadżerka, nagłe zasypianie, niedokrwienie jelita, niedrożność jelit, objaw pozapiramidowy, oksydaza glukozy, perforacja jelita, pląsawica Huntingtona, polineuropatia, posocznica, preparat o przedłużonym uwalnianiu, profil farmakokinetyczny, skłonność samobójcza, sztywność mięśni, test Coombsa, układ krwiotwórczy, wgłobienie jelita, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie psychiczne, zaburzenie ruchowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, żel dojelitowy, zespół dysregulacji dopaminowej, złośliwy zespół neuroleptyczny

inhibitor dekarboksylazy dopa

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Bonjesta 20 mg + 20 mg

Benserazyd – Właściwości farmakodynamiczne

Interakcje leku – Xonvea 10 mg + 10 mg

Karbidopa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności