opóźnienie opróżniania żołądka
Opóźnienie opróżniania żołądka, znane również jako gastropareza, to zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego charakteryzujące się wydłużonym czasem przebywania treści pokarmowej w żołądku. W warunkach prawidłowych żołądek opróżnia się z treści płynnej w ciągu 1-2 godzin, natomiast z treści stałej w ciągu 3-4 godzin. Gdy proces ten ulega wydłużeniu bez obecności mechanicznej przeszkody, mówimy o gastroparezie.
Etiologia opóźnionego opróżniania żołądka jest zróżnicowana. Najczęstszymi przyczynami są cukrzyca (neuropatia autonomiczna), powikłania pooperacyjne (zwłaszcza po wagotomii), choroby układowe (sklerodermia, amyloidoza), zaburzenia neurologiczne, stosowanie niektórych leków (m.in. opioidy, leki antycholinergiczne) oraz idiopatyczna gastropareza. U około 1/3 pacjentów nie udaje się ustalić przyczyny.
Objawy kliniczne opóźnionego opróżniania żołądka obejmują: uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, nudności, wymioty (często zalegającą treścią pokarmową), wzdęcia, bóle w nadbrzuszu oraz niekiedy utratę masy ciała. Nasilenie objawów nie zawsze koreluje ze stopniem spowolnienia motoryki żołądka obserwowanym w badaniach diagnostycznych.
W diagnostyce kluczową rolę odgrywa scyntygrafia opróżniania żołądka, uznawana za złoty standard. Inne metody to test oddechowy z zastosowaniem znaczników izotopowych, ultrasonografia, manometria oraz test wchłaniania paracetamolu. Przed rozpoznaniem gastroparezy należy wykluczyć przeszkodę mechaniczną w badaniu endoskopowym górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Leczenie opóźnionego opróżniania żołądka obejmuje modyfikację diety (posiłki małoobjętościowe, o niskiej zawartości tłuszczu i błonnika, półpłynne), leki prokinetyczne (metoklopramid, domperidon, erytromycyna, prukalopryd), leki przeciwwymiotne oraz w ciężkich przypadkach interwencje zabiegowe (implantacja stymulatora elektrycznego żołądka, pyloroplastyka, gastrostomia odżywcza). W przypadku gastroparezy wtórnej kluczowe jest leczenie choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Gasprid 10 mg
Lek Gasprid jest wskazany do doustnego stosowania u dorosłych pacjentów z ostrym i ciężkim zaostrzeniem objawowym przewlekłego idiopatycznego lub cukrzycowego opóźnienia opróżniania żołądka (gastroparesis). Terapia powinna być rozpoczęta w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty. Zalecana dawka wynosi 10 mg trzy do czterech razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 40 mg. Tabletki należy przyjmować 15 minut przed posiłkiem, a w przypadku czwartej dawki – przed snem, popijając odpowiednią ilością płynu, z wykluczeniem soku grejpfrutowego ze względu na ryzyko interakcji. Lek dostępny jest w dawkach 5 mg i 10 mg.
dawka terapeutyczna, gastropareza, interakcja lekowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, opóźnienie opróżniania żołądka, pacjent geriatryczny, podanie doustne, różnice farmakokinetyczne, stan stacjonarny, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zmieniona farmakokinetyka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gasprid 5 mg
Lek Gasprid zawiera cyzapryd (cisapridum) w dawkach 5 mg i 10 mg, dostępny w formie tabletek zawierających odpowiednio 57,74 mg i 115,49 mg laktozy jednowodnej oraz 0,13 mg i 0,26 mg sodu. Preparat jest wskazany wyłącznie dla dorosłych pacjentów z ostrym, ciężkim i objawowym zaostrzeniem przewlekłej gastroparezy, zarówno idiopatycznej, jak i cukrzycowej. Gastropareza kwalifikująca się do leczenia musi charakteryzować się nagłym zaostrzeniem objawów, znacznym upośledzeniem funkcjonowania oraz klinicznie istotnymi symptomami utrzymującymi się przewlekle.
Gasprid jest lekiem drugiego rzutu, stosowanym wyłącznie po nieskuteczności standardowych metod terapeutycznych, takich jak modyfikacja diety czy leki prokinetyczne pierwszego wyboru. Wskazane jest, aby przed włączeniem cyzaprydu wyczerpać dostępne opcje leczenia gastroparezy. Preparat nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i powinien być stosowany z ostrożnością, uwzględniając specyfikę populacji dorosłych pacjentów z ciężką gastroparezą.