ciśnienie tętnicze płucne
Ciśnienie tętnicze płucne (PH – Pulmonary Hypertension) to stan chorobowy charakteryzujący się podwyższonym ciśnieniem w tętnicach płucnych, definiowanym jako średnie ciśnienie w tętnicy płucnej (mPAP) ≥ 25 mmHg w spoczynku, mierzone podczas cewnikowania prawego serca. Aktualne wytyczne ESC/ERS z 2022 roku zrewidowały definicję i obecnie za wartość graniczną uznaje się mPAP > 20 mmHg.
Klasyfikacja kliniczna PH według WHO obejmuje pięć grup: tętnicze nadciśnienie płucne (PAH), nadciśnienie płucne spowodowane chorobami lewego serca, nadciśnienie płucne związane z chorobami płuc i/lub hipoksją, nadciśnienie płucne spowodowane przewlekłym zakrzepowo-zatorowym zamknięciem tętnic płucnych (CTEPH) oraz nadciśnienie płucne o niejednoznacznych i/lub wieloczynnikowych mechanizmach.
Diagnostyka ciśnienia tętniczego płucnego opiera się na badaniach obrazowych (RTG klatki piersiowej, echokardiografia, tomografia komputerowa), testach czynnościowych płuc, badaniach biochemicznych oraz inwazyjnych pomiarach hemodynamicznych. Złotym standardem diagnostycznym pozostaje cewnikowanie prawego serca, umożliwiające dokładny pomiar ciśnień oraz ocenę naczyniowego oporu płucnego.
Leczenie zależy od typu nadciśnienia płucnego i obejmuje terapię przyczynową, leczenie objawowe oraz farmakoterapię specyficzną dla PAH. Do głównych grup leków stosowanych w terapii należą antagoniści receptora endoteliny, inhibitory fosfodiesterazy typu 5, stymulatory cyklazy guanylowej oraz prostanoidy. W zaawansowanych przypadkach opornymi na leczenie farmakologiczne rozważa się transplantację płuc lub serca i płuc.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Azot – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wziewne stosowanie tlenku azotu (NO) wymaga ścisłego przestrzegania procedur bezpieczeństwa, w tym instalacji systemów usuwania gazu z respiratorów, monitorowania stężeń NO i NO₂ oraz wyposażenia personelu w urządzenia alarmowe. Butle z NO muszą być przechowywane pionowo i zabezpieczone zgodnie z normą EN 962, aby zapobiec przypadkowym wyciekom, które objawiają się pomarańczowo-brązowym kolorem i charakterystycznym zapachem. Personel powinien przejść specjalistyczne szkolenia obejmujące konfigurację systemów podawania NO, kalibrację sprzętu monitorującego stężenia NO, NO₂ i O₂ oraz procedury postępowania w przypadku awarii. Leczenie NO nie powinno być przerywane nagle, aby uniknąć ryzyka wzrostu ciśnienia w tętnicy płucnej (PAP) i pogorszenia natlenienia (PaO₂), zwłaszcza u pacjentów niewykazujących odpowiedzi na terapię. Podczas transportu pacjentów konieczne jest zapewnienie ciągłego podawania NO.
badanie echokardiograficzne, błękit metylenowy, cewnikowanie tętnicy płucnej, ciśnienie tętnicze płucne, ciśnienie zaklinowania w naczyniach płucnych, czas krwawienia, dwutlenek azotu, ECMO, hemostaza, hipoksemia, hipoksyjna niewydolność oddechowa, lek przeciwzakrzepowy, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obrzęk płuc, parametry hemodynamiczne, tlenek azotu, tlenek azotu wziewny, ubytek przegrody serca, wrodzona przepuklina przeponowa, zaburzenia czynności lewej komory, zapalenie dróg oddechowych, zespół aspiracji smółki