marasmus
Marasmus to jedna z form ciężkiego niedożywienia białkowo-energetycznego, występująca głównie u dzieci poniżej 5. roku życia. Charakteryzuje się znacznym wyniszczeniem organizmu spowodowanym niedoborem zarówno białek, jak i kalorii w diecie.
W obrazie klinicznym marasmus objawia się drastycznym spadkiem masy ciała (poniżej 60% masy należnej dla wieku), zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśniowej, zapadniętymi policzkami, wystającymi kośćmi, suchą i luźną skórą oraz opóźnieniem wzrostu i rozwoju. W przeciwieństwie do kwashiorkor, nie występują obrzęki, a poziom albumin w surowicy pozostaje względnie prawidłowy.
Leczenie marasmus wymaga ostrożnej, stopniowej realimentacji, aby uniknąć zespołu ponownego odżywienia (refeeding syndrome). Proces terapeutyczny obejmuje początkowo podawanie preparatów o niskiej osmolarności, następnie wprowadzanie diety wysokoenergetycznej i wysokobiałkowej, suplementację witamin i mikroelementów oraz leczenie współistniejących infekcji. Długoterminowe rokowanie zależy od wieku dziecka, stopnia niedożywienia oraz czasu trwania niedoborów pokarmowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Etiologia i przyczyny
Niedożywienie definiuje się jako brak równowagi między zapotrzebowaniem organizmu na składniki odżywcze a ich podażą, obejmując zarówno niedobory, jak i nadmiar składników odżywczych. Wyróżnia się niedożywienie właściwe (niedobór makro- i mikroskładników) oraz nadmierne odżywienie, które wiąże się z nadwagą, otyłością i chorobami niezakaźnymi. Szczególnie istotne są niedobory białka, witamin (np. A, B12, D) i minerałów (np. żelazo, jod, cynk), które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak kwashiorkor, marasmus, anemia czy zaburzenia odporności. Etiologia niedożywienia jest wieloczynnikowa i obejmuje nieodpowiednie spożycie pokarmów, choroby przewlekłe (np. mukowiscydoza, przewlekła niewydolność nerek), zaburzenia wchłaniania (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia), a także czynniki socjoekonomiczne, takie jak ubóstwo, brak bezpieczeństwa żywnościowego i izolacja społeczna. Warto podkreślić, że niedożywienie może współistnieć z nadwagą, co wymaga kompleksowej oceny stanu odżywienia pacjenta.
aflatoksyna, alergia pokarmowa, anemia, anoreksja, celiakia, choroba Alzheimera, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba nerwowo-mięśniowa, choroba niezakaźna, choroba przewlekła, demencja, dysfagia, krzywica, kwashiorkor, marasmus, mukowiscydoza, niedobór białka, niedobór witamin, niedowaga, niedożywienie białkowo-energetyczne, nowotwór dziecięcy, odleżyna, osteomalacja, otyłość, przewlekła choroba wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sarkopenia, ślepota zmierzchowa, wrodzona wada serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyniszczenie, zaburzenie odżywiania, zaburzenie wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Patofizjologia i mechanizm
Niedożywienie, definiowane jako brak równowagi między podażą składników odżywczych a zapotrzebowaniem organizmu, prowadzi do istotnych zaburzeń metabolicznych, hormonalnych i immunologicznych. W przebiegu niedożywienia obserwuje się obniżone poziomy T3, insuliny, IGF-1 oraz podwyższone GH i kortyzolu, co skutkuje zmniejszeniem tempa metabolizmu i ujemnym bilansem azotowym. Niedożywienie białkowo-energetyczne (PEM) manifestuje się dwoma głównymi formami: marasmusem, charakteryzującym się ciężkim niedoborem energii i masy mięśniowej, oraz kwashiorkorem, gdzie dominują niedobory białka, obrzęki i stłuszczenie wątroby. Zmiany patologiczne obejmują atrofię błony śluzowej jelit, dysbiozę mikrobioty jelitowej, upośledzenie funkcji wątroby, serca, nerek oraz ośrodkowego układu nerwowego, co prowadzi do zwiększonej podatności na infekcje, zaburzeń wchłaniania i opóźnień rozwojowych. Warto podkreślić, że niedożywienie dotyka 52 miliony dzieci poniżej 5. roku życia, przyczyniając się do 45% śmiertelności w tej grupie, a ciężkie wyniszczenie zwiększa ryzyko zgonu niemal 9,4-krotnie.
atrofia błony śluzowej, bradykardia, ciśnienie hydrostatyczne, ciśnienie onkotyczne, dysbioza jelitowa, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina, glukoneogeneza, glutation, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hormon wzrostu, immunoglobulina A, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, katabolizm, klinicysta szpitalny i ambulatoryjny, kwashiorkor, limfocyt T CD4+, limfocyt T CD8, marasmus, mikrobiota jelitowa, mikrocefalia, niedożywienie białkowo-energetyczne, niedożywienie białkowo-kaloryczne, nieswoiste zapalenie jelit, obrzęk obwodowy, ostre niedożywienie, przewlekły stan zapalny, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, trijodotyronina, układ limfatyczny, układ nerwowy, wyniszczenie, zaburzenie wchłaniania, zakażenie HIV, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Objawy
Niedożywienie to stan wynikający z niedostatecznego spożycia energii, makro- i mikroskładników odżywczych, prowadzący do zaburzeń funkcji wszystkich układów organizmu. Charakterystycznym objawem jest niezamierzona utrata masy ciała 5-10% w ciągu 3-6 miesięcy, choć możliwe jest także niedożywienie przy prawidłowej masie ciała lub nadwadze. Klinicznie obserwuje się zanik tkanki tłuszczowej i mięśniowej, zmiany skórne, osłabienie siły mięśniowej, obrzęki, zaburzenia gojenia ran oraz objawy metaboliczne, takie jak hipoglikemia (<3 mmol/l), hipotermia i zaburzenia elektrolitowe (niedobór potasu i magnezu). Niedożywienie osłabia układ odpornościowy, zwiększając ryzyko infekcji i powikłań, a także prowadzi do zaburzeń funkcji poznawczych i obniżenia jakości życia. U dzieci niedożywienie manifestuje się zahamowaniem wzrostu (stunting), niedowagą i wyniszczeniem (wasting), z ryzykiem rozwoju kwasziorkoru i marazmu, co wiąże się z wysoką śmiertelnością (5-60%).
anoreksja, badania laboratoryjne, funkcje poznawcze, hipoglikemia, hipotermia, marasmus, obrzęk kończyn dolnych, obwód ramienia, poziom albumin, sarkopenia, stan zapalny, stłuszczenie wątroby, suchość w ustach, ubytek masy ciała, układ odpornościowy, wyniszczenie, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zapalenie kątów ust, zatrzymanie wzrostu, zespół kruchości