obwód ramienia
Obwód ramienia (ang. mid-upper arm circumference, MUAC) to antropometryczny parametr stosowany w ocenie stanu odżywienia i masy mięśniowej pacjenta. Pomiar wykonuje się w połowie długości ramienia, między wyrostkiem barkowym łopatki a wyrostkiem łokciowym kości łokciowej, przy swobodnie opuszczonej kończynie górnej.
W praktyce klinicznej obwód ramienia służy do oceny niedożywienia i monitorowania efektów leczenia żywieniowego, szczególnie u pacjentów pediatrycznych, geriatrycznych oraz w krajach rozwijających się. Wartość poniżej 23 cm u dorosłych może wskazywać na niedożywienie, zaś u dzieci stosuje się odpowiednie siatki centylowe dostosowane do wieku.
Parametr ten jest szczególnie wartościowy w sytuacjach, gdy pomiar masy ciała jest utrudniony (np. u pacjentów leżących, z obrzękami) lub niedostępny. Obwód ramienia jest także elementem niektórych skal oceny stanu odżywienia, takich jak Mini Nutritional Assessment (MNA), stosowanych w praktyce geriatrycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Epidemiologia
Niedożywienie pozostaje jednym z kluczowych globalnych problemów zdrowotnych, szczególnie dotykającym dzieci poniżej 5 roku życia, z 22,3% przypadków zahamowania wzrostu i 45 milionami dzieci cierpiących na wyniszczenie, w tym 13,7 miliona w stanie ciężkiego wyniszczenia (dane z 2022 roku). W regionach takich jak Azja Południowa i Afryka Subsaharyjska wskaźniki niedożywienia są szczególnie wysokie, co przekłada się na znaczną śmiertelność dzieci (300 000 zgonów rocznie) oraz długoterminowe konsekwencje rozwojowe i ekonomiczne. Nadzór żywieniowy, obejmujący systematyczne zbieranie i analizę danych antropometrycznych (np. wskaźniki waga-dla-wzrostu, wzrost-dla-wieku, MUAC) oraz wskaźników klinicznych i biochemicznych, jest niezbędny do monitorowania stanu odżywienia populacji, planowania interwencji oraz wczesnego ostrzegania przed kryzysami żywieniowymi. Zalecana wielkość próby w badaniach sondażowych to około 500 dzieci, co zapewnia 95% reprezentatywność, a częstotliwość badań powinna wynosić początkowo co 2 miesiące, a następnie co 3-6 miesięcy.
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Objawy
Niedożywienie to stan wynikający z niedostatecznego spożycia energii, makro- i mikroskładników odżywczych, prowadzący do zaburzeń funkcji wszystkich układów organizmu. Charakterystycznym objawem jest niezamierzona utrata masy ciała 5-10% w ciągu 3-6 miesięcy, choć możliwe jest także niedożywienie przy prawidłowej masie ciała lub nadwadze. Klinicznie obserwuje się zanik tkanki tłuszczowej i mięśniowej, zmiany skórne, osłabienie siły mięśniowej, obrzęki, zaburzenia gojenia ran oraz objawy metaboliczne, takie jak hipoglikemia (<3 mmol/l), hipotermia i zaburzenia elektrolitowe (niedobór potasu i magnezu). Niedożywienie osłabia układ odpornościowy, zwiększając ryzyko infekcji i powikłań, a także prowadzi do zaburzeń funkcji poznawczych i obniżenia jakości życia. U dzieci niedożywienie manifestuje się zahamowaniem wzrostu (stunting), niedowagą i wyniszczeniem (wasting), z ryzykiem rozwoju kwasziorkoru i marazmu, co wiąże się z wysoką śmiertelnością (5-60%).
anoreksja, badania laboratoryjne, funkcje poznawcze, hipoglikemia, hipotermia, marasmus, obrzęk kończyn dolnych, obwód ramienia, poziom albumin, sarkopenia, stan zapalny, stłuszczenie wątroby, suchość w ustach, ubytek masy ciała, układ odpornościowy, wyniszczenie, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zapalenie kątów ust, zatrzymanie wzrostu, zespół kruchości