nieodwracalne inhibitory MAO
Nieodwracalne inhibitory monoaminooksydazy (MAO) to grupa leków, które blokują aktywność enzymu monoaminooksydazy poprzez trwałe wiązanie się z nim. Enzym MAO występuje w dwóch izoformach: MAO-A (metabolizuje głównie serotoninę i noradrenalinę) oraz MAO-B (metabolizuje głównie dopaminę). Nieodwracalne inhibitory MAO blokują obie izoformy, powodując zwiększenie stężenia neuroprzekaźników monoaminowych w ośrodkowym układzie nerwowym.
Do tej grupy leków należą m.in. fenelzyna, tranylcypromina i izokarboksazyd. Są one stosowane głównie w leczeniu depresji opornej na inne leki przeciwdepresyjne, szczególnie depresji atypowej, a także w leczeniu lękowych zaburzeń napadowych i fobii społecznej. Ze względu na ich nieodwracalny mechanizm działania, efekt terapeutyczny utrzymuje się nawet po zaprzestaniu przyjmowania leku, aż do czasu syntezy nowych enzymów MAO.
Nieodwracalne inhibitory MAO charakteryzują się istotnymi interakcjami z innymi lekami oraz pokarmami zawierającymi tyraminę, co może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego. Wymagają zachowania ostrożności i przestrzegania diety ubogiej w tyraminę. Ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, konieczne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego (zwykle 2 tygodnie) przed włączeniem innych leków działających na układ serotoninergiczny, takich jak SSRI czy SNRI.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bupropion – Przeciwwskazania stosowania
Bupropion jest lekiem przeciwdepresyjnym oraz stosowanym w terapii uzależnienia od nikotyny, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na bupropion lub substancje pomocnicze, jednoczesne stosowanie innych preparatów zawierających bupropion, aktualne lub przebyte napady drgawkowe, nowotwory ośrodkowego układu nerwowego, ciężką marskość wątroby, bulimię lub jadłowstręt psychiczny, a także nagłe odstawienie alkoholu lub leków (szczególnie benzodiazepin). Ponadto, bupropion nie powinien być stosowany równocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) – konieczne jest zachowanie okresu karencji 14 dni po odstawieniu nieodwracalnych inhibitorów MAO lub 24 godzin po odstawieniu odwracalnych. Preparat Zyban jest dodatkowo przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi w wywiadzie ze względu na ryzyko indukcji epizodów maniakalnych.
benzodiazepiny, bupropion, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod maniakalny, inhibitory MAO, inhibitory monoaminooksydazy, jadłowstręt psychiczny, lek przeciwdepresyjny, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, napady drgawkowe, niedobór pokarmowy, nieodwracalne inhibitory MAO, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, odstawienie alkoholu, odwracalne inhibitory MAO, próg drgawkowy, stan maniakalny, uraz głowy, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie od nikotyny, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia odżywiania, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alventa 37,5 mg
Lek Alventa zawierający wenlafaksynę w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na wenlafaksynę lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę obecna w ilościach odpowiednio 32,5 mg, 65 mg i 130 mg w zależności od dawki kapsułki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu Alventy z nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie. W przypadku wcześniejszego leczenia IMAO konieczna jest przerwa co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem terapii wenlafaksyną, natomiast przy planowanym leczeniu IMAO u pacjenta stosującego Alventę, lek należy odstawić na minimum 7 dni przed terapią IMAO.
chlorowodorek, hipertermia, inhibitory MAO, inhibitory monoaminooksydazy, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, lek serotoninergiczny, linezolid, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nieodwracalne inhibitory MAO, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy, SNRI, SSRI, tramadol, tryptany, wenlafaksyna, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Moklar 150 mg
Moklobemid, jako odwracalny inhibitor MAO-A, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie moklobemidu z innymi inhibitorami MAO (selegilina, linezolid), tryptanami, tramadolem, petydyną oraz dekstrometorfanem ze względu na ryzyko nadmiernej inhibicji MAO i nasilenia działania serotoninergicznego. Interakcje farmakokinetyczne, takie jak hamowanie metabolizmu moklobemidu przez cymetydynę, wymagają redukcji dawki moklobemidu o 50-66%. Ponadto moklobemid hamuje CYP2C19, co może zwiększać stężenia leków takich jak omeprazol, fluoksetyna czy fluwoksamina, wymagając ścisłego monitorowania klinicznego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, bupropion, buprenorfina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią, splątaniem, hiperrefleksją i drgawkami klonicznymi.
agoniści receptorów serotoninowych, CYP2C19, dekstrometorfan, dekstropropoksyfen, digoksyna, działanie presyjne, fenprokumon, hydrochlorotiazyd, Hypericum perforatum, inhibitor MAO, inhibitor mikrosomalnej monooksygenazy, inhibitor monoaminooksydazy typu A, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitory CYP2C19, inhibitory MAO, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, lek trójpierścieniowy, leki przeciwdepresyjne, leki serotoninergiczne, leki sympatykomimetyczne, nieodwracalne inhibitory MAO, przełom nadciśnieniowy, środki antykoncepcyjne, SSRI, tryptany, tyramina, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Venlafaxine Bluefish XL 150 mg
Venlafaxine Bluefish XL w dawce 150 mg, zawierający wenlafaksyny chlorowodorek w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na wenlafaksynę lub substancje pomocnicze, w tym barwniki takie jak Czerwień Allura (E129, 0,198 mg), Błękit brylantowy (E133, 0,009 mg) oraz Żółcień pomarańczowa (E110, 0,396 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na leki z grupy SNRI. Ponadto, stosowanie wenlafaksyny jest bezwzględnie przeciwwskazane w trakcie terapii nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego, objawiającego się pobudzeniem, drżeniem mięśniowym oraz hipertermią.
agitacja, aktywność psychoruchowa, błękit brylantowy, czerwień Allura, drżenie mięśniowe, hipertermia, inhibitory monoaminooksydazy, interakcja lekowa, nadwrażliwość, nieodwracalne inhibitory MAO, okres karencji, pobudzenie, reakcja alergiczna, SNRI, temperatura ciała, wenlafaksyna, wenlafaksyny chlorowodorek, zespół serotoninowy, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aurex 20 20 mg
Przy przepisywaniu cytalopramu (Aurex 20) kluczowe jest uwzględnienie przeciwwskazań, które wykluczają jego stosowanie. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na bromowodorek cytalopramu lub substancje pomocnicze, w tym 23 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co ma znaczenie u osób z nietolerancją laktozy. Nie wolno łączyć cytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieselektywnymi, jak i selektywnymi (np. selegilina >10 mg/dobę), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Należy przestrzegać okresów karencji: minimum 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych IMAO przed rozpoczęciem cytalopramu oraz 7 dni po odstawieniu cytalopramu przed rozpoczęciem IMAO. Szczególną ostrożność wymaga kojarzenie z linezolidem, które jest przeciwwskazane bez możliwości ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, bromowodorek, cytalopram, fluorochinolon, inhibitory monoaminooksydazy, interakcja serotoninergiczna, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, makrolid, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nieodwracalne inhibitory MAO, nieselektywne inhibitory MAO, nietolerancja galaktozy, odwracalne inhibitory MAO, selegilina, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodnictwa sercowego, zespół długiego QT, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lafactin 75 mg
Lafactin, zawierający wenlafaksynę w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (dostępnych w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg), posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na wenlafaksynę lub substancje pomocnicze, mogąca manifestować się od reakcji skórnych po zagrażające życiu reakcje ogólnoustrojowe. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), co może wywołać zespół serotoninowy – stan zagrożenia życia charakteryzujący się pobudzeniem psychoruchowym, drżeniem mięśniowym oraz hipertermią. W celu minimalizacji ryzyka, należy zachować okres karencji: co najmniej 14 dni od zakończenia terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz co najmniej 7 dni przerwy po zakończeniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO.
chlorowodorek wenlafaksyny, drżenie mięśniowe, hipertermia, inhibitory MAO, interakcje lekowe, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, krzepliwość krwi, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napady padaczkowe, nieodwracalne inhibitory MAO, pobudzenie psychoruchowe, wenlafaksyna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krwawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Citronil 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii cytalopramem (Citronil, 40 mg) konieczna jest dokładna ocena przeciwwskazań, aby uniknąć poważnych działań niepożądanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cytalopram lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (~91 mg/tabletka), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), w tym selegiliny w dawkach >10 mg/dobę, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Po terapii nieodwracalnymi inhibitorami MAO należy zachować co najmniej 2-tygodniowy odstęp przed rozpoczęciem cytalopramu, a przy odwracalnych inhibitorach MAO odstęp powinien być zgodny z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Przerwa między zakończeniem cytalopramu a wprowadzeniem MAO powinna wynosić minimum 7 dni. Stosowanie cytalopramu z linezolidem jest przeciwwskazane, chyba że możliwa jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie ciśnienia tętniczego, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego.
antybiotyk, cytalopram, inhibitory monoaminooksydazy, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwarytmiczne, linezolid, nieodwracalne inhibitory MAO, nietolerancja laktozy, odwracalne inhibitory MAO, przełom nadciśnieniowy, selegilina, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy