mleczan w surowicy

Mleczan (kwas mlekowy) w surowicy jest parametrem laboratoryjnym wykorzystywanym do oceny stanu metabolicznego pacjenta. Prawidłowe stężenie mleczanu w surowicy krwi wynosi 0,5-2,2 mmol/l, a wartości przekraczające ten zakres mogą wskazywać na zaburzenia metaboliczne.

Podwyższone stężenie mleczanu (hiperlaktatemia) najczęściej występuje w stanach niedotlenienia tkanek, gdy metabolizm tlenowy zostaje zastąpiony beztlenowym, co prowadzi do kumulacji kwasu mlekowego. Zjawisko to obserwuje się w kwasicy mleczanowej, wstrząsie, ciężkiej niewydolności oddechowej, sepsie, a także w niektórych zatruciach (np. metanolem, etanolem) czy chorobach metabolicznych.

Oznaczanie stężenia mleczanu w surowicy ma szczególne znaczenie w diagnostyce kwasicy mleczanowej, monitorowaniu pacjentów w stanie krytycznym oraz w ocenie skuteczności resuscytacji. Wartości powyżej 4 mmol/l są uznawane za istotny czynnik rokowniczy w stanach nagłych, a utrzymujące się wysokie stężenia mleczanu wiążą się ze zwiększoną śmiertelnością.

W praktyce klinicznej warto pamiętać, że na wynik oznaczenia mleczanu wpływa sposób pobrania krwi – niewłaściwa technika (np. zbyt długi czas stosowania stazy) może prowadzić do fałszywego zawyżenia wartości. Dodatkowo, zwiększone stężenie mleczanu może występować fizjologicznie po intensywnym wysiłku fizycznym.