cecha cushingoidalna
Cecha cushingoidalna to zespół objawów klinicznych, które przypominają objawy zespołu Cushinga, ale nie są wywołane przez nadmierne wydzielanie kortyzolu przez nadnercza. Najczęściej występuje jako efekt uboczny długotrwałego stosowania wysokich dawek glikokortykosteroidów w leczeniu różnych chorób (tzw. jatrogeniczny zespół Cushinga).
Do charakterystycznych objawów cushingoidalnych należą: twarz księżycowata (zaokrąglona z zaczerwienieniem policzków), otyłość centralna z jednoczesnym zanikiem masy mięśniowej kończyn, rozstępy skórne o zabarwieniu fioletowo-czerwonym, nadmierne owłosienie u kobiet (hirsutyzm), łatwe powstawanie siniaków, osłabienie mięśniowe oraz zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hiperlipidemia).
Różnicowanie cech cushingoidalnych od prawdziwego zespołu Cushinga wymaga przeprowadzenia specjalistycznych badań hormonalnych. W przypadku objawów cushingoidalnych wywołanych farmakoterapią, ich nasilenie zwykle zmniejsza się po odstawieniu lub redukcji dawki leków steroidowych, chociaż niektóre zmiany mogą utrzymywać się przez dłuższy czas.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tafen Nasal 32 mcg
Stosowanie Tafen Nasal 32 μg (budezonid w aerozolu do nosa) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań ogólnoustrojowych kortykosteroidów donosowych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i wysokich dawkach. Do potencjalnych działań niepożądanych należą zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrastania u dzieci, zaburzenia okulistyczne (zaćma, jaskra) oraz zaburzenia psychiczne i behawioralne. W przypadku przedawkowania lub planowanych zabiegów chirurgicznych u pacjentów stosujących wysokie dawki, wskazana jest suplementacja kortykosteroidami ogólnymi. Leczenie infekcji bakteryjnych lub grzybiczych błony śluzowej nosa wymaga równoczesnej terapii przeciwbakteryjnej lub przeciwgrzybiczej, gdyż kortykosteroidy mogą maskować lub nasilać objawy zakażeń. Regularne kontrole błony śluzowej nosa co 6 miesięcy są zalecane przy długotrwałym stosowaniu.
budezonid donosowy, cecha cushingoidalna, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie ogólnoustrojowe, farmakokinetyka kortykosteroidów, gruźlica płuc, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, marskość wątroby, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrastania, owrzodzenie nosa, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, sorbinian potasu, zaburzenia okulistyczne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie snu, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie błony śluzowej nosa, zakażenie opryszczkowe, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyxodil
Cyklezonid w postaci aerozolu inhalacyjnego (Cyxodil) wymaga ścisłego monitorowania i edukacji pacjenta, ze względu na ryzyko działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów wziewnych. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy ani stanu astmatycznego, gdzie konieczne jest stosowanie krótkodziałających leków rozszerzających oskrzela. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne. U dzieci zaleca się regularne monitorowanie wzrostu i dostosowanie dawki do najmniejszej skutecznej. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek i ryzyko działań niepożądanych.
aktywność psychoruchowa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, antybiotykoterapia, astma, cecha cushingoidalna, cyklezonid, działanie ogólnoustrojowe, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, inhalator, inhibitor CYP3A4, jaskra, kortykosteroid wziewny, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, napad duszności, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, niewydolność wątroby, obturacja, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, powikłanie okulistyczne, stan astmatyczny, steroid systemowy, technika inhalacyjna, wyprysk, zaburzenie behawioralne, zaburzenie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Airbufo Forspiro (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Airbufo Forspiro zawiera budezonid (160 µg) oraz formoterol fumaran dwuwodny (4,5 µg) na dawkę inhalacyjną i wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez zwiększenia ich częstości w porównaniu do stosowania pojedynczych substancji. Najczęściej obserwuje się drżenie mięśniowe i kołatanie serca, będące efektem działania agonistów receptorów beta-2-adrenergicznych, które zwykle ustępują po kilku dniach terapii. Istotnym działaniem miejscowym jest ryzyko rozwoju kandydozy jamy ustnej i gardła, które można ograniczyć poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli wymagający natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania krótkodziałającego leku rozszerzającego oskrzela. Długotrwałe stosowanie wziewnych glikokortykosteroidów może prowadzić do objawów ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma i jaskra, a także zwiększoną podatność na infekcje.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, budezonid, cecha cushingoidalna, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, dysfonia, elektrokardiogram, formoterol fumaran dwuwodny, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, tachykardia, wydłużenie odstępu QTc, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie drożdżakowe, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości