odczyn poprzetoczeniowy
Odczyn poprzetoczeniowy, znany również jako reakcja poprzetoczeniowa, to niepożądane zdarzenie medyczne, które występuje po transfuzji krwi lub jej składników. Reakcje te mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych do zagrażających życiu – i klasyfikowane są jako immunologiczne lub nieimmunologiczne.
Reakcje immunologiczne obejmują ostrą hemolizę (najczęściej w wyniku niezgodności w układzie ABO), reakcje alergiczne, gorączkowe odczyny niehemolityczne (FNHTR), ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc (TRALI) oraz poprzetoczeniową chorobę przeszczep przeciwko gospodarzowi (TA-GvHD). Objawy mogą obejmować gorączkę, dreszcze, duszność, pokrzywkę, świąd, bóle w klatce piersiowej, pleców i hemoglobinurię.
Reakcje nieimmunologiczne to m.in. przeciążenie krążenia związane z transfuzją (TACO), bakteryjne zakażenie składników krwi, hipotermia, hiperkalemia, zaburzenia krzepnięcia czy hemosyderoza. Szybkie rozpoznanie odczynu poprzetoczeniowego jest kluczowe dla wdrożenia właściwego postępowania – od natychmiastowego przerwania transfuzji, przez ocenę parametrów życiowych, po specjalistyczne leczenie w zależności od typu reakcji.
Zapobieganie odczynom poprzetoczeniowym obejmuje dokładną identyfikację pacjenta i jednostki krwi, skrupulatne badania zgodności, stosowanie filtrów leukocytarnych oraz przestrzeganie procedur przechowywania i podawania preparatów krwiopochodnych. Nowoczesne protokoły hemovigilance pozwalają na monitoring, raportowanie i analizę powikłań związanych z transfuzjami, co przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa terapii krwią.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Celestone 4 mg/ml
Celestone, zawierający 4 mg/ml betametazonu w postaci betametazonu sodu fosforanu, jest glikokortykosteroidem stosowanym do krótkotrwałego leczenia ciężkich schorzeń wymagających szybkiej interwencji terapeutycznej. Wskazania obejmują zaburzenia endokrynologiczne, takie jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy, ostra niewydolność kory nadnerczy, stany przedoperacyjne, wstrząs oporny na leczenie oraz wrodzony przerost nadnerczy. Preparat jest również stosowany w ostrym i nieropnym zapaleniu tarczycy, przełomie tarczycowym, wstrząsie różnego pochodzenia, zwiększonym ciśnieniu śródczaszkowym, a także w licznych chorobach reumatycznych, dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka łuszczyca) oraz ciężkich stanach alergicznych i hematologicznych (np. małopłytkowość, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna). Ponadto, betametazon podawany matce przed porodem przedwczesnym przyspiesza dojrzewanie płuc płodu, zapobiegając zespołowi zaburzeń oddychania u noworodków.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, chłoniak skóry z komórek T, choroba błon szklistych, ciśnienie śródczaszkowe, glikokortykosteroid parenteralny, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość samoistna, niedoczynność kory nadnerczy, nieropne zapalenie tarczycy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, odczyn poprzetoczeniowy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostra niewydolność kory nadnerczy, pęcherzyca, polipowatość nosa, przełom tarczycowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, wrodzony przerost nadnerczy, wyprysk alergiczny, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletek maziowych, zapalenie kości i stawów, zapalenie nadkłykcia, zapalenie pochewki ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry