cytotoksyczność limfocytów T

Cytotoksyczność limfocytów T to kluczowy mechanizm odporności komórkowej, w którym wyspecjalizowane limfocyty T CD8+ (cytotoksyczne) rozpoznają i eliminują komórki zakażone patogenami wewnątrzkomórkowymi, komórki nowotworowe lub komórki allogeniczne. Proces ten stanowi istotny element nadzoru immunologicznego organizmu.

Mechanizm cytotoksyczności obejmuje kilka etapów: rozpoznanie antygenu prezentowanego przez cząsteczki MHC klasy I na powierzchni komórki docelowej, utworzenie synapsy immunologicznej, a następnie eliminację komórki poprzez indukcję apoptozy. Limfocyty T cytotoksyczne wykorzystują do tego dwa główne szlaki: szlak perforyna/granzymy oraz szlak Fas/FasL.

W szlaku perforyna/granzymy, limfocyty T uwalniają do synapsy immunologicznej cząsteczki perforyny, które tworzą pory w błonie komórki docelowej, umożliwiając wniknięcie granzymów – proteaz serynowych indukujących apoptozę. W szlaku Fas/FasL, aktywacja receptora śmierci Fas na komórce docelowej przez ligand FasL na limfocycie T prowadzi do kaskady sygnałowej skutkującej programowaną śmiercią komórki.

Zaburzenia cytotoksyczności limfocytów T mogą prowadzić do różnych patologii – od niedoborów odporności (zwiększona podatność na infekcje wirusowe i nowotwory) po choroby autoimmunologiczne i limfohistiocytozę hemofagocytarną. Zrozumienie mechanizmów cytotoksyczności limfocytów T ma kluczowe znaczenie w immunoterapii nowotworów, transplantologii i leczeniu chorób infekcyjnych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl