istota szara rdzenia kręgowego

Istota szara rdzenia kręgowego stanowi centralną część rdzenia kręgowego, otoczoną przez istotę białą. Ma charakterystyczny kształt przypominający literę H lub motyla na przekroju poprzecznym. Zbudowana jest głównie z ciał komórek nerwowych (neuronów), komórek glejowych oraz gęstej sieci wypustek neurytowych.

Strukturalnie istota szara rdzenia kręgowego dzieli się na rogi: przednie (brzuszne), tylne (grzbietowe) oraz boczne (obecne tylko w odcinkach piersiowym i lędźwiowym górnym). Rogi przednie zawierają neurony ruchowe (motoneurony) unerwiające mięśnie szkieletowe. Rogi tylne odbierają i przetwarzają informacje czuciowe z obwodu. Rogi boczne zawierają neurony części współczulnej autonomicznego układu nerwowego.

Funkcjonalnie istota szara rdzenia kręgowego odpowiada za integrację bodźców czuciowych, koordynację odruchów rdzeniowych oraz inicjację ruchu dowolnego. Stanowi pierwszą stację przekaźnikową dla informacji czuciowych zmierzających do mózgu oraz ostatnią stację dla impulsów ruchowych wysyłanych z kory mózgowej do mięśni. Uszkodzenia istoty szarej rdzenia mogą prowadzić do deficytów czuciowych, zaburzeń funkcji motorycznych oraz dysfunkcji autonomicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Ostra miękka mielopatia – Etiologia i przyczyny

Ostre porażenie wiotkie (AFM) to rzadka, ale poważna choroba neurologiczna, charakteryzująca się nagłym osłabieniem mięśni, utratą napięcia mięśniowego i odruchów, prowadzącą do porażenia jednej lub więcej kończyn, głównie u dzieci. Patogeneza AFM wiąże się z uszkodzeniem istoty szarej rdzenia kręgowego, szczególnie motoneuronów dolnych. Etiologia choroby jest wieloczynnikowa, jednak najważniejszymi podejrzanymi są enterowirusy niepoliomyelityczne, zwłaszcza enterowirus D68 (EV-D68) i enterowirus A71 (EV-A71), a także flawiwirusy, herpeswirusy i adenowirusy. Wzrost zachorowań na AFM w USA w latach 2014, 2016 i 2018 korelował z epidemiami EV-D68, a badania wykazały obecność wirusa w drogach oddechowych i płynie mózgowo-rdzeniowym pacjentów. Mechanizm patogenetyczny obejmuje bezpośrednią infekcję neuronów ruchowych oraz pośrednią odpowiedź immunologiczną, co potwierdzają badania autopsyjne i modele zwierzęce. Objawy prodromalne to najczęściej łagodne infekcje układu oddechowego lub gorączka, pojawiające się 1-2 tygodnie przed osłabieniem mięśni.
adenowirus, choroba autoimmunologiczna, choroba układu oddechowego, cytomegalowirus, dziedziczenie rodzinne, enterowirus A71, enterowirus D68, flawiwirus, herpeswirus, infekcja wirusowa, istota szara rdzenia kręgowego, napięcie mięśniowe, neuron ruchowy, odpowiedź immunologiczna, ostre porażenie wiotkie, płyn mózgowo-rdzeniowy, poliomyelitis, porażenie kończyn, róg przedni rdzenia kręgowego, toksyna środowiskowa, wirus Coxsackie A16, wirus Epsteina-Barr, wirus japońskiego zapalenia mózgu, wirus polio, wirus Zachodniego Nilu, zakażenie wirusowe
Leksykon chorób i schorzeń
Ostra miękka mielopatia – Diagnostyka i diagnoza

Ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego (AFM) to rzadkie, ale poważne schorzenie neurologiczne, głównie u dzieci, charakteryzujące się nagłym, asymetrycznym wiotkim osłabieniem mięśniowym, często obejmującym kończyny, szyję i mięśnie oddechowe. Etiologia jest najczęściej wirusowa, z dominującą rolą enterowirusów EV-D68 i EV-A71. Diagnostyka opiera się na klinice (szybko postępujące osłabienie w ciągu kilku godzin do 10 dni, często po infekcji wirusowej), badaniu neurologicznym (wiotkość, osłabione odruchy, zachowane funkcje czuciowe), MRI rdzenia kręgowego (hiperintensywność T2 w istocie szarej, zmiany segmentalne, obrzęk, brak wzmocnienia kontrastowego) oraz analizie płynu mózgowo-rdzeniowego (pleocytoza do 100 komórek/μL, umiarkowanie podwyższone białko, rzadko hipoglikemia). Elektrofizjologia (EMG, NCS) wykazuje cechy uszkodzenia neuronu ruchowego dolnego, z obniżonymi amplitudami CMAP i zmniejszonym naborem MUP, bez zaburzeń przewodnictwa czuciowego. Wczesne pobranie próbek biologicznych (wymazy z dróg oddechowych, kału, krew) jest kluczowe dla identyfikacji czynnika etiologicznego.
elektromiografia, enterowirus A71, enterowirus D68, intubacja, istota szara rdzenia kręgowego, nakłucie lędźwiowe, niewydolność oddechowa, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego, pleocytoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, przeszczep nerwów, punkcja lędźwiowa, rdzeń kręgowy, rezonans magnetyczny, schorzenie neurologiczne, transfer nerwów, udar mózgu, wiotkie porażenie, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon chorób i schorzeń
Ostra miękka mielopatia – Epidemiologia

Ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego (AFM) to rzadkie, ale poważne schorzenie neurologiczne, charakteryzujące się nagłym początkiem wiotkiego osłabienia kończyn oraz zmianami w istocie szarej rdzenia kręgowego widocznymi w MRI. Choroba dotyka głównie dzieci poniżej 18 roku życia (ponad 90% przypadków, mediana wieku około 6 lat) i może prowadzić do trwałego porażenia, a nawet śmierci. Epidemiologia AFM w USA wykazuje dwuletni cykl występowania z szczytami w latach 2014, 2016 i 2018 oraz sezonowość w okresie sierpień-listopad. W 2018 roku odnotowano rekordowe 238 potwierdzonych przypadków, jednak w latach 2019-2022 liczba przypadków spadła do 28-47 rocznie, mimo zwiększonej cyrkulacji enterowirusa D68 (EV-D68). Diagnostyka opiera się na nagłym wiotkim osłabieniu kończyn, zmianach w MRI ograniczonych do istoty szarej rdzenia oraz opcjonalnej pleocytozie w płynie mózgowo-rdzeniowym (≥5 komórek/mm³). Wykrywanie patogenów w CSF jest rzadkie, a PCR z płynów ustrojowych ma ograniczoną skuteczność.
białe krwinki, ciężka choroba układu oddechowego, czynnik przyczynowy, enterowirus D68, etiologia, infekcja dróg oddechowych, intubacja, istota szara rdzenia kręgowego, kał, nadzór syndromiczny, objawy prodromalne, ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego, pleocytoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, porażenie, rezonans magnetyczny, schorzenie neurologiczne, sezonowość zachorowań, szczepionka przeciwko polio, wiotkie osłabienie kończyn, wirus polio, wymaz z nosogardła, zajęcie układu oddechowego, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon chorób i schorzeń
Ostra miękka mielopatia – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego (AFM) to schorzenie charakteryzujące się ostrym wiotkim osłabieniem kończyn, wynikającym z uszkodzenia istoty szarej rdzenia kręgowego. Od 2014 roku, po epidemiach w Kolorado i Kalifornii powiązanych z enterowirusem D68, rozpoznawalność AFM wzrosła. Rokowanie jest bardzo zróżnicowane – od pełnego powrotu funkcji do zgonów. Mniej niż 10% pacjentów odzyskuje pełną sprawność, choć większość wykazuje stopniową poprawę przy kontynuacji intensywnej rehabilitacji. Czynniki wpływające na rokowanie obejmują nasilenie i szybkość wystąpienia objawów, lokalizację uszkodzeń rdzenia, wiek oraz ogólny stan zdrowia pacjenta.
choroba układu oddechowego, czynnik prognostyczny, deficyt neurologiczny, długoterminowa opieka medyczna, dyspnea, enterowirus D68, fizjoterapia, intensywna terapia, interwencja chirurgiczna, interwencja terapeutyczna, istota szara rdzenia kręgowego, mięsień oddechowy, niewydolność oddechowa, ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego, paraliż, powikłanie neurologiczne, rehabilitacja, uszkodzenie neuronów, wentylacja mechaniczna, wiotkie osłabienie kończyn, wybuch epidemii

istota szara rdzenia kręgowego

Powiązane wpisy

Ostra miękka mielopatia – Etiologia i przyczyny

Ostra miękka mielopatia – Diagnostyka i diagnoza

Ostra miękka mielopatia – Epidemiologia

Ostra miękka mielopatia – Rokowania, prognozy i postęp choroby