łagodne wole

Łagodne wole to powiększenie tarczycy niezwiązane z jej nadczynnością ani procesem nowotworowym. Stanowi najczęstszą przyczynę powiększenia gruczołu tarczowego i może występować jako wole rozlane (obejmujące całą tarczycę) lub guzkowe (z obecnością jednego lub wielu guzków).

Etiologia łagodnego wola obejmuje niedobór jodu (wole endemiczne), autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto), stosowanie niektórych leków (np. lit, amiodaron), czynniki genetyczne oraz środowiskowe. W wielu przypadkach wole ma charakter idiopatyczny, czyli o nieustalonej przyczynie.

Diagnostyka łagodnego wola opiera się na badaniu fizykalnym, oznaczeniu stężenia hormonów tarczycy (TSH, fT4, fT3), badaniu ultrasonograficznym oraz w wybranych przypadkach biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej. W różnicowaniu należy uwzględnić nowotwory tarczycy, chorobę Gravesa-Basedowa oraz zapalenia tarczycy.

Leczenie zależy od przyczyny, wielkości wola oraz obecności objawów uciskowych. Obejmuje suplementację jodu (w przypadku niedoboru), terapię lewotyroksyną, leczenie radiojodem lub interwencję chirurgiczną przy dużych wolach uciskających na okoliczne struktury. Pacjenci z łagodnym wolem wymagają regularnej kontroli endokrynologicznej ze względu na ryzyko przekształcenia w postać guzkowatą lub rozwoju dysfunkcji tarczycy.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl