niedotlenienie tkankowe
Niedotlenienie tkankowe (hipoksja tkankowa) to stan niedoboru tlenu w tkankach organizmu, który uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie komórek. Ten patologiczny proces może dotyczyć całego organizmu (hipoksja uogólniona) lub obejmować wybrane narządy czy obszary ciała (hipoksja miejscowa).
Etiologia niedotlenienia tkankowego jest wieloczynnikowa i obejmuje: zaburzenia wentylacji płuc, choroby płuc ograniczające dyfuzję gazów, anemię i inne choroby krwi, zaburzenia hemodynamiczne (np. niewydolność serca, wstrząs), zatrucia (np. tlenkiem węgla) czy zwiększone zapotrzebowanie metaboliczne (np. w gorączce). Klinicznie manifestuje się zależnie od stopnia nasilenia i lokalizacji – od subtelnych objawów, jak niepokój czy zaburzenia poznawcze, po ciężkie stany z niewydolnością wielonarządową.
Diagnostyka niedotlenienia tkankowego opiera się na badaniach gazometrycznych, pulsoksymetrii, oznaczaniu parametrów równowagi kwasowo-zasadowej oraz markerów biochemicznych uszkodzenia narządowego. W monitorowaniu pacjentów krytycznie chorych stosuje się również pomiary saturacji mieszanej krwi żylnej (SvO2) oraz regionalną spektroskopię w bliskiej podczerwieni (NIRS).
Leczenie niedotlenienia tkankowego jest ukierunkowane przyczynowo i obejmuje tlenoterapię, optymalizację transportu tlenu (leczenie anemii, poprawa rzutu serca), a w ciężkich przypadkach – wentylację mechaniczną czy stosowanie technik pozaustrojowego natleniania krwi (ECMO). W przypadku niedotlenienia niedokrwiennego stosuje się interwencje rewaskularyzacyjne, a w hipoksji cytotoksycznej – swoiste odtrutki.