hipermetabolizm mięśni szkieletowych

Hipermetabolizm mięśni szkieletowych to stan charakteryzujący się zwiększoną aktywnością metaboliczną tkanki mięśniowej, co objawia się wzmożonym zużyciem energii, podwyższoną konsumpcją tlenu oraz wzmożoną produkcją ciepła przez mięśnie szkieletowe. Zjawisko to może występować zarówno w stanach fizjologicznych (np. podczas intensywnego wysiłku fizycznego), jak i patologicznych.

W kontekście patofizjologicznym, hipermetabolizm mięśni szkieletowych jest obserwowany w różnych jednostkach chorobowych, takich jak hipertermia złośliwa, zespół sztywności uogólnionej, tyreotoksykoza czy zespół neuroleptyczny złośliwy. W tych stanach dochodzi do nadmiernej aktywacji szlaków metabolicznych, co skutkuje wzmożonym wytwarzaniem ciepła, przyspieszoną glikolizą oraz zwiększonym zapotrzebowaniem na tlen.

Diagnostyka hipermetabolizmu mięśni szkieletowych obejmuje badania laboratoryjne (m.in. oznaczenie poziomu kinazy kreatynowej, mioglobiny, markerów stanu zapalnego), obrazowe (PET-CT, scyntygrafia) oraz specjalistyczne testy czynnościowe. W przypadku hipertermii złośliwej kluczowe znaczenie ma test kontraktury in vitro z zastosowaniem halotanu i kofeiny (IVCT), umożliwiający ocenę predyspozycji genetycznych.

Leczenie hipermetabolizmu mięśni szkieletowych zależy od przyczyny podstawowej. W przypadku hipertermii złośliwej stosuje się dantrolen – lek hamujący uwalnianie jonów wapnia z retikulum sarkoplazmatycznego, natomiast w zespole neuroleptycznym złośliwym konieczne jest odstawienie leków wywołujących oraz wdrożenie leczenia objawowego. Niezależnie od etiologii, podstawowe znaczenie ma intensywne leczenie wspomagające, obejmujące odpowiednie nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz aktywne chłodzenie pacjenta.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Sewofluran – Działania niepożądane

Sewofluran, jako silny wziewny środek znieczulenia ogólnego, wywołuje zależną od dawki depresję czynności serca i oddechową, z częstością występowania działań niepożądanych różniącą się w zależności od grupy wiekowej. U dorosłych dominują niedociśnienie tętnicze oraz nudności i wymioty, u osób starszych bradykardia i niedociśnienie, a u dzieci i młodzieży pobudzenie psychoruchowe, kaszel oraz drgawki, które mogą pojawić się od 2. miesiąca życia, zarówno podczas indukcji, wybudzania, jak i do 24 godzin po znieczuleniu. Istotnym zagrożeniem są poważne zaburzenia rytmu serca, takie jak migotanie przedsionków, migotanie komór, całkowity blok przedsionkowo-komorowy czy torsades de pointes, a także ryzyko zatrzymania akcji serca. Sewofluran może również indukować hipertermię złośliwą u osób podatnych, stan wymagający natychmiastowej interwencji. W okresie okołooperacyjnym obserwuje się przejściowe zwiększenie stężenia nieorganicznych fluorków w surowicy, osiągające maksimum do 2 godzin po znieczuleniu i powracające do wartości wyjściowych w ciągu 48 godzin, bez udokumentowanego wpływu na funkcję nerek.
bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, częstoskurcz komorowy, delirium, depresja czynności serca, depresja oddechowa, drgawki, duszność, hiperkaliemia, hipermetabolizm mięśni szkieletowych, hipertermia złośliwa, hipoksja, hipotermia, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, kontaktowe zapalenie skóry, kurcz krtani, martwica wątroby, migotanie komór, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność wątroby, pobudzenie psychoruchowe, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, sewofluran, skurcz oskrzeli, stężenie fluorków, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wziewny środek znieczulenia ogólnego, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suprane

Desfluran (Suprane) wymaga stosowania wyłącznie przez personel przeszkolony w zakresie znieczulenia ogólnego z użyciem dedykowanego parownika. W trakcie podawania konieczne jest zapewnienie sprzętu do utrzymania drożności dróg oddechowych, sztucznej wentylacji, wzbogacania mieszaniny oddechowej w tlen oraz resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Desfluran może wywołać u podatnych pacjentów hipertermię złośliwą, której pierwszym objawem jest hiperkapnia, a towarzyszą jej m.in. sztywność mięśni, tachykardia, sinica i niestabilne ciśnienie tętnicze. W przypadku podejrzenia hipertermii złośliwej należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć dożylne podawanie dantrolenu sodu oraz monitorować funkcje nerek i przepływ moczu. Suprane jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną podatnością na hipertermię złośliwą. Ponadto, stosowanie desfluranu wiąże się z ryzykiem hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z dystrofią mięśniową, zwłaszcza po podaniu chlorku suksametonium, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.
alergiczne zapalenie wątroby, analgezja, choroba wieńcowa, ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego, desfluran, dysfagia, dystrofia Duchenne’a, dystrofia mięśniowa, hiperkapnia, hipermetabolizm mięśni szkieletowych, hipertermia złośliwa, hipokapnia, hipowolemia, karboksyhemoglobina, kinaza kreatynowa, marskość wątroby, martwica wątroby, maska krtaniowa, mioglobinuria, nasilona sekrecja, niedokrwienie mięśnia sercowego, sinica, skurcz krtani, środek znieczulający, sztywność mięśni, tachykardia, tlenek węgla, torsade de pointes, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odcinka QT, wzrost ciśnienia śródczaszkowego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, znieczulenie ogólne, żółtaczka, zwężenie dróg oddechowych

hipermetabolizm mięśni szkieletowych

Powiązane wpisy

Sewofluran – Działania niepożądane

Specjalne ostrzeżenia – Suprane