koagulacja

Koagulacja, inaczej krzepnięcie krwi, to złożony proces fizjologiczny, w wyniku którego dochodzi do przekształcenia płynnej krwi w skrzep. Jest to kluczowy mechanizm obronny organizmu zapobiegający nadmiernej utracie krwi po uszkodzeniu naczyń krwionośnych.

W procesie koagulacji bierze udział szereg białek osoczowych zwanych czynnikami krzepnięcia (I-XIII), które aktywują się kaskadowo. Wyróżnia się szlak zewnątrzpochodny (inicjowany przez czynnik tkankowy) oraz wewnątrzpochodny (aktywowany przez kontakt z uszkodzoną powierzchnią naczynia). Oba szlaki prowadzą do aktywacji czynnika X, a następnie do wytworzenia trombiny, która przekształca fibrynogen w fibrynę tworzącą sieć skrzepu.

Zaburzenia koagulacji mogą prowadzić do stanów patologicznych – nadmierna aktywność układu krzepnięcia sprzyja powstawaniu zakrzepów i zatorów, natomiast niedobory czynników krzepnięcia skutkują skłonnością do krwawień. Do najczęstszych wrodzonych koagulopatii należą hemofilia A (niedobór czynnika VIII), hemofilia B (niedobór czynnika IX) oraz choroba von Willebranda.

Diagnostyka zaburzeń koagulacji obejmuje badania przesiewowe (PT, APTT, fibrynogen, D-dimery) oraz testy specjalistyczne oznaczające aktywność poszczególnych czynników krzepnięcia. W terapii stosuje się leki przeciwzakrzepowe (antykoagulanty), przeciwpłytkowe lub w przypadku koagulopatii – koncentraty czynników krzepnięcia czy leki hamujące fibrynolizę.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl