transaminazy
Transaminazy to enzymy biorące udział w przemianach aminokwasów w organizmie, odgrywające kluczową rolę w procesach metabolicznych. Do najważniejszych transaminaz należą aminotransferaza alaninowa (ALT) i aminotransferaza asparaginianowa (AST), które są szeroko wykorzystywane w diagnostyce laboratoryjnej.
Podwyższone poziomy ALT i AST w surowicy krwi są wskaźnikami uszkodzenia komórek wątrobowych, co czyni je cennymi markerami w diagnostyce chorób wątroby. Wzrost poziomu transaminaz może występować w różnych schorzeniach hepatologicznych, takich jak wirusowe zapalenie wątroby, choroba alkoholowa wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby czy autoimmunologiczne zapalenie wątroby.
Interpretacja wyników badań transaminaz wymaga uwzględnienia stosunku AST do ALT (wskaźnik De Ritisa), który może dostarczyć dodatkowych informacji diagnostycznych. W praktyce klinicznej istotne jest nie tylko stwierdzenie podwyższenia wartości transaminaz, ale również ocena dynamiki zmian tych parametrów oraz ich korelacja z innymi wynikami badań biochemicznych i obrazowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezen 10 mg
Ezetymib w dawce 10 mg, stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu ze statynami, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych trwających do 112 tygodni oraz w dużych badaniach wieloośrodkowych, takich jak IMPROVE-IT (n=18 144) i SHARP (n>9000). Częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo lub terapią statyną w monoterapii, a większość objawów miała charakter łagodny i przemijający. Najczęściej zgłaszano bóle głowy, bóle mięśni, zmęczenie, bóle brzucha, biegunkę oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i AspAT) w surowicy, które występowały u 0,5-2,7% pacjentów. Miopatia i rabdomioliza były rzadkie (0,1-0,2%), a ich częstość nie różniła się istotnie między grupami leczonymi ezetymibem ze statyną a samą statyną. W badaniach pediatrycznych u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią nie odnotowano istotnych różnic w częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo lub monoterapią statyną.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholecystektomia, choroba wieńcowa, depresja, duszność, ezetymib, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia nierodzinna, kamica żółciowa, leki hipolipemizujące, małopłytkowość, mieszana hiperlipidemia, nadciśnienie, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, parestezje, płytki krwi, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, statyna, symwastatyna, transaminazy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Legalon 140 140 mg
Legalon 140 zawiera wyciąg z owoców ostropestu plamistego (Silybi mariani fructus extractum siccum) w dawce 173,0-186,7 mg, standaryzowany na 58,0-62,5% sylimaryny (obliczanej jako sylibinina). Preparat należy do grupy leków hepatoprotekcyjnych (kod ATC: A05BA03) i wykazuje wielokierunkowe działanie ochronne na wątrobę, potwierdzone w licznych badaniach eksperymentalnych na modelach zwierzęcych z uszkodzeniem wątroby. Mechanizmy działania sylimaryny obejmują silne właściwości przeciwutleniające, stymulację syntezy białek i stabilizację błon komórkowych hepatocytów, co prowadzi do ograniczenia uszkodzeń i poprawy integralności komórek wątrobowych. Dodatkowo sylimaryna działa ochronnie przed toksynami, modyfikując struktury błon hepatocytów i ograniczając penetrację substancji toksycznych, co jest szczególnie istotne w zatruciach muchomorem sromotnikowym.
biosynteza białek, błony komórkowe, choroba wątroby, czynnik hepatotoksyczny, działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeciwutleniające, fosfolipidy, galaktozamina, hepatocyty, muchomor sromotnikowy, ostropest plamisty, peroksydacja lipidów, polimeraza RNA, regeneracja hepatocytów, regeneracja wątroby, rybosomalny RNA, sylibinina, sylimaryna, synteza białek, tetrachlorek węgla, tioacetamid, toksyczne uszkodzenie wątroby, transaminazy, wirus FV3, wolne rodniki, wyciąg z ostropestu plamistego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zaranta 10 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny, dostępnej w preparacie Zaranta w dawkach 5-40 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. Brak specyficznego antidotum oraz protokołu postępowania wymusza leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe. Kluczowe jest monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) oraz parametrów funkcji wątroby (AspAT, AlAT, bilirubina, INR), a także ocena funkcji nerek (kreatynina, mocznik, GFR) i elektrolitów, zwłaszcza potasu. Przedawkowanie może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak rabdomioliza z ostrą niewydolnością nerek, hepatotoksyczność, zaburzenia neurologiczne i żołądkowo-jelitowe. Hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji rozuwastatyny, co należy uwzględnić w planie leczenia.
białkomocz, bilirubina, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hemodializa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, kinaza kreatynowa, kreatynina, krwinkomocz, mioglobina, miopatia, nefrotoksyczność, ostra niewydolność nerek, parestezja, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, statyna, technika nerkozastępcza, transaminazy, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Binabic 150 mg
Binabic (bikalutamid) w dawce 150 mg jest stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, jednak jego podawanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają monitorowania. Najczęściej obserwowane działania obejmują ginekomastię i ból piersi (bardzo często, ≥1/10), a także wysypkę, suchość skóry, astenie, zmniejszone libido, depresję, zawroty głowy, senność, uderzenia gorąca, bóle brzucha, zaparcia, niestrawność, nudności, krwiomocz oraz zaburzenia wątroby manifestujące się hipertransaminazemią i żółtaczką. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby i śródmiąższowe zapalenie płuc, które mogą prowadzić do zgonu. Wydłużenie odcinka QT w EKG jest obserwowane z nieznaną częstością i może predysponować do groźnych arytmii. Ponadto, bikalutamid może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi pochodnymi kumaryny, zwiększając ryzyko krwawień poprzez podwyższenie wartości PT/INR.
anemia, astenia, bikalutamid, depresja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, ginekomastia, hemoglobina, hipertransaminazemia, interakcje lekowe, krwiomocz, leki przeciwzakrzepowe, łysienie, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pochodne kumaryny, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, śródmiąższowe zapalenie płuc, transaminazy, uderzenia gorąca, wskaźnik INR, wydłużenie odcinka QT, wysypka, zaburzenia erekcji, zaparcie, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piascledine 100 mg + 200 mg
Produkt leczniczy Piascledine, zawierający 100 mg niezmydlającej się frakcji oleju awokado oraz 200 mg niezmydlającej się frakcji oleju sojowego, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 1174 pacjentów stosujących dawkę 300 mg raz na dobę. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu pokarmowego, występujące u około 3% pacjentów, w tym biegunka (częstość ≥1/100 do <1/10), ból brzucha, niestrawność, wzdęcia oraz nudności (częstość od 0,4% do 1,1%). Działania te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany przebieg i nie są klasyfikowane jako ciężkie. Rzadziej występują trombocytopenia (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), reakcje nadwrażliwości (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100), bóle głowy, zmiany skórne, zaburzenia czynności wątroby (cytoliza, cholestaza, żółtaczka) oraz objawy estrogenopodobne, takie jak ból i obrzęk piersi czy krwotok z macicy.
cholestaza, chromaturia, ciśnienie tętnicze, cytoliza wątroby, działanie estrogenopodobne, egzema, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, kamica nerkowa, krwotok maciczny, nadciśnienie tętnicze, płytki krwi, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna ogólnoustrojowa, stan asteniczny, suchość w ustach, transaminazy, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wykwit skórny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie słuchu, zaburzenie układu pokarmowego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie jelit, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pravator 40 mg
Pravastatyna sodowa, substancja czynna leku Pravator, została oceniona w siedmiu randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych z kontrolą placebo, obejmujących 21 000 pacjentów i ponad 47 000 pacjento-lat ekspozycji. Profil bezpieczeństwa wykazuje niską częstość działań niepożądanych, z żadnym zdarzeniem niepożądanym występującym u więcej niż 0,3% pacjentów w grupie leczonej. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane o częstości „niezbyt często” (≥1/1000 do <1/100) obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia snu), zaburzenia widzenia, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, bóle brzucha), zmiany skórne (wysypka, świąd), zaburzenia oddawania moczu oraz zmęczenie. Występowanie bólów mięśniowo-szkieletowych (1,4%) i osłabienia mięśni (0,1%) było porównywalne z placebo, podobnie jak podwyższenie kinazy kreatynowej (CK) >3× i >10× górnej granicy normy (odpowiednio 1,6% i 1,0%). Podwyższenie aktywności transaminaz (ALT, AST >3× GGN) występowało u ≤1,2% pacjentów, bez istotnej różnicy względem placebo.
anafilaksja, bezsenność, ból mięśniowo-szkieletowy, ból stawu, cukrzyca, działanie niepożądane, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, martwica wątroby, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, polineuropatia obwodowa, prawastatyna sodowa, randomizowane badanie kliniczne, rozpad mięśni prążkowanych, śródmiąższowa choroba płuc, statyny, transaminazy, zapalenie mięśni, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Argipresyna – Działania niepożądane
Argipresyna, stosowana w preparacie Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje istotne działania niepożądane, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym i naczyniowym. W badaniach klinicznych obejmujących 1588 pacjentów z niedociśnieniem po wstrząsie septycznym, najczęstsze poważne działania niepożądane (<10%) to arytmia zagrażająca życiu, niedokrwienie krezki jelita, niedokrwienie palców oraz ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. Argipresyna może powodować arytmie, dławicę piersiową, zmniejszony rzut serca, a nawet zatrzymanie krążenia, wymagające natychmiastowej resuscytacji. Silne działanie wazokonstrykcyjne prowadzi do zwężenia naczyń obwodowych, co może skutkować martwicą tkanek i bladością okołoustną, a także niedokrwieniem palców, które w niektórych przypadkach wymaga interwencji chirurgicznej, włącznie z amputacją. W obrębie przewodu pokarmowego obserwuje się skurcze brzucha, niedokrwienie jelit, a w ciężkich przypadkach martwicę jelit zagrażającą życiu.
anafilaksja, argipresyna, arytmia, bladość okołoustna, dławica piersiowa, Empesin, hiperbilirubinemia, hiponatremia, małopłytkowość, martwica jelit, martwica skóry, martwica tkanek, moczówka prosta, niedokrwienie jelit, niedokrwienie krezki, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie palców, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, skurcze brzucha, transaminazy, wazokonstrykcja, wstrząs septyczny, wstrząs wazodylatacyjny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zatrucie wodne, zatrzymanie krążenia, zmniejszony rzut serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ezehron Duo 30 mg + 10 mg
Przedawkowanie leku Ezehron Duo, zawierającego rozuwastatynę i ezetymib, wymaga leczenia objawowego i podtrzymującego, dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta. Ezetymib wykazuje dobrą tolerancję nawet w dawkach do 50 mg/dobę przez 14 dni u zdrowych ochotników oraz 40 mg/dobę przez 56 dni u pacjentów z hipercholesterolemią, a toksyczność w badaniach na zwierzętach jest niska przy dawkach do 5000 mg/kg (szczury, myszy) i 3000 mg/kg (psy). W przypadku rozuwastatyny dane dotyczące przedawkowania są ograniczone, nie istnieje specyficzne antidotum, a hemodializa prawdopodobnie nie przynosi korzyści terapeutycznych.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Meaxin 100 mg
Przedawkowanie imatynibu stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji i ścisłej obserwacji pacjenta. Objawy przedawkowania są wieloukładowe i zależą od dawki: przy dawkach 1200-1600 mg/dobę (przez 1-10 dni) dominują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zmiany skórne (wysypka, rumień), obrzęki, dolegliwości mięśniowe (skurcze), zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, pancytopenia) oraz objawy neurologiczne (ból głowy, zmęczenie). Przy dawkach 1800-3200 mg/dobę (do 6 dni) obserwuje się osłabienie, miopatię, podwyższone parametry biochemiczne (wzrost fosfokinazy kreatyny i bilirubiny) oraz bóle żołądka i jelit. Pojedyncza dawka 6400 mg może wywołać nudności, wymioty, ból brzucha, gorączkę, obrzęk twarzy, neutropenię i wzrost aktywności transaminaz. Dawki 8-10 g skutkują głównie nasilonymi wymiotami i bólami brzucha. W populacji pediatrycznej odnotowano pojedyncze przypadki z objawami takimi jak wymioty, biegunka, brak łaknienia (400 mg) oraz leukopenia i biegunka (980 mg). Nie istnieje swoiste antidotum na imatynib, dlatego leczenie jest objawowe i wspomagające.
białe krwinki, bilirubina, ból głowy, fosfokinaza kreatyny, granulocyty obojętnochłonne, imatynib, leczenie wspomagające, leukopenia, Meaxin, miopatia, neutropenia, obrzęk, obrzęk twarzy, obserwacja kliniczna, pancytopenia, przedawkowanie leku, rumień, skurcze mięśni, transaminazy, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmiany skórne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Topotecan medac 1 mg/ml
Przedawkowanie topotekanu, zarówno w formie dożylnej (do 10-krotności dawki terapeutycznej), jak i kapsułkowej (do 5-krotności dawki), prowadzi do ciężkich powikłań hematologicznych, takich jak ciężka neutropenia (neutrofile <500/mm³), małopłytkowość (<25000/mm³) oraz niedokrwistość, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji, sepsy i krwawień. Dodatkowo obserwuje się ciężkie zapalenie śluzówek przewodu pokarmowego, biegunki, gorączkę oraz przy dużym przedawkowaniu (≥8-krotność dawki) zaburzenia neurologiczne. W przypadku postaci dożylnej notuje się także podwyższenie enzymów wątrobowych (AST, ALT, fosfataza alkaliczna, bilirubina), wskazujące na uszkodzenie hepatocytów.
antybiotyki szerokopasmowe, bezwzględna liczba neutrofili, bilirubina, czynniki wzrostu, działanie cytotoksyczne, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, owrzodzenie, pancytopenia, parametry hematologiczne, powikłania hematologiczne, powikłania infekcyjne, splątanie, topotekan dożylny, transaminazy, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie śluzówek, zapalenie śluzówki jamy ustnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Imatenil 400 mg
Przedawkowanie imatynibu, choć rzadkie, stanowi poważny stan kliniczny wymagający ścisłej obserwacji i natychmiastowej interwencji. Objawy przedawkowania są zależne od dawki i obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), skórne (wysypka, rumień), ogólnoustrojowe (obrzęk, zmęczenie, gorączka), mięśniowe (mialgia, osłabienie, wzrost fosfokinazy kreatyny), hematologiczne (trombocytopenia, pancytopenia, neutropenia) oraz wątrobowe (podwyższone transaminazy, bilirubina). Dawki przekraczające 1200 mg do 10 dni wywołują głównie objawy żołądkowo-jelitowe i hematologiczne, natomiast dawki jednorazowe rzędu 8-10 g manifestują się głównie zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, co wskazuje na relatywnie szeroki margines bezpieczeństwa leku. Dane pediatryczne są ograniczone, jednak nawet przy dawkach 400-980 mg obserwowano umiarkowane objawy, głównie żołądkowo-jelitowe i hematologiczne.
anoreksja, antidotum, biegunka, bilans płynów, bilirubina, ból brzucha, dawka terapeutyczna, fosfokinaza kreatynowa, gorączka, granulocyty obojętnochłonne, kurcze mięśni, leczenie objawowe, leukopenia, manifestacja kliniczna, mialgia, morfologia krwi, nudności i wymioty, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk twarzy, pancytopenia, parametry laboratoryjne, parametry życiowe, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie imatynibu, transaminazy, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wskaźniki wątrobowe, wysypka i rumień, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ikatybant Ranbaxy 30 mg
Ikatybant Ranbaxy w dawce 30 mg podawany podskórnie jest stosowany w leczeniu napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE) i charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak podrażnienie skóry, obrzęk, ból, świąd, rumień oraz uczucie pieczenia, które mają zazwyczaj łagodne do umiarkowanego nasilenie i ustępują samoistnie. Inne często występujące działania niepożądane obejmują zawroty głowy, ból głowy, nudności, wysypkę, rumień, świąd, gorączkę oraz podwyższenie stężenia transaminaz. W badaniach klinicznych uczestniczyło 999 napadów HAE leczonych ikatybantem, 129 zdrowych ochotników oraz 236 pacjentów z HAE, a także 32 pacjentów pediatrycznych (w wieku 2-17 lat), u których profil działań niepożądanych był podobny do obserwowanego u dorosłych, z wyjątkiem dwóch ciężkich, ale przemijających reakcji miejscowych u dzieci.
ból głowy, działanie niepożądane, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, enzymy wątrobowe, gorączka, immunogenność, nadwrażliwość, niedoczulica, nudności, obrzęk, pacjent pediatryczny, pieczenie skóry, podanie podskórne, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rumień, świąd, transaminazy, wysypka, zaburzenia równowagi, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Crestor 5 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny, substancji czynnej leku Crestor, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, mimo braku ściśle określonych wytycznych terapeutycznych. Postępowanie opiera się głównie na leczeniu objawowym oraz podtrzymującym funkcje życiowe pacjenta. Kluczowe jest monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza aktywności kinazy kreatynowej (CK) oraz enzymów wątrobowych (ALT, AST), które mogą wskazywać na rozwój powikłań takich jak miopatia, rabdomioliza, hepatotoksyczność czy nefrotoksyczność. Hemodializa nie jest rekomendowana ze względu na ograniczoną skuteczność w eliminacji rozuwastatyny z organizmu.
czynność wątroby, enzymy wątrobowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hepatocyty, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, miopatia, nawadnianie dożylne, nefrotoksyczność, parestezje, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyny, transaminazy, uszkodzenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimel N5E
OLIMEL N5E to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca glukozę z wapniem, emulsję tłuszczową oraz aminokwasy z elektrolitami. Produkt może wywoływać działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości takie jak pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka, świąd, uderzenia gorąca i duszności, które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniu klinicznym z udziałem 28 pacjentów podawano dawkę do 40 ml/kg/dzień przez 5 dni, a najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były tachykardia, zmniejszone łaknienie, hipertriglicerydemia, ból brzucha, biegunka, nudności oraz nadciśnienie tętnicze. Miejscowo mogą wystąpić objawy takie jak ból, podrażnienie, obrzęk, rumień, martwica skóry czy zapalenie w miejscu infuzji.
azotemia, bilirubina, cholestaza, choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, duszność, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hepatomegalia, hipertriglicerydemia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osady w naczyniach płucnych, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, rumień, sinica, tachykardia, transaminazy, wynaczynienie, wysypka skórna, zator naczyń płucnych, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Viantan –
Produkt leczniczy Viantan, będący kompleksem witamin rozpuszczalnych w wodzie i tłuszczach, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, w tym rzadkie, ale potencjalnie ciężkie reakcje anafilaktoidalne po pozajelitowym podaniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi, choć ryzyko to jest zmniejszone przy jednoczesnym podawaniu tiaminy z innymi witaminami z grupy B. Działania niepożądane obejmują objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zaburzenia immunologiczne oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, GGTP, GLDH, ALP) i stężenia kwasów żółciowych, co może wskazywać na uszkodzenie wątroby. Częstość występowania tych działań jest nieznana, co podkreśla konieczność monitorowania i zgłaszania niepożądanych reakcji.
aminotransferaza alaninowa, dehydrogenaza glutaminianowa, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatocyt, hiperkalcemia, hiperwitaminoza, krzepnięcie krwi, kwasy żółciowe, nefropatia, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, pirydoksyna, polipragmazja, preparat wielowitaminowy, preparat witaminowy, reakcja anafilaktoidalna, ryboflawina, tiamina, transaminazy, witamina A, witamina B2, witamina B6, witamina C, witamina D, witamina E, witamina K, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czucia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atorvastatin Medreg 40 mg
Przedawkowanie atorwastatyny, dostępnej w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. Kluczowe jest monitorowanie funkcji wątroby poprzez oznaczanie enzymów AspAT, AlAT oraz bilirubiny, a także aktywności kinazy kreatynowej (CK) w celu wykrycia miotoksyczności i ryzyka rabdomiolizy, która może prowadzić do niewydolności nerek. Objawy przedawkowania obejmują hepatotoksyczność (podwyższenie enzymów wątrobowych, żółtaczka, ból w prawym podżebrzu), miotoksyczność (bóle i osłabienie mięśni, wzrost CK), rabdomiolizę (masywne uwolnienie mioglobiny), objawy neurologiczne (bóle głowy, zawroty, zaburzenia świadomości) oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka). Niezbędne jest także monitorowanie funkcji nerek i stanu nawodnienia pacjenta.
atorwastatyna, białka osocza, dekontaminacja przewodu pokarmowego, enzymy wątrobowe, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, leczenie objawowe, mialgia, mioglobina, miotoksyczność, niewydolność nerek, objawy neurologiczne, objawy żołądkowo-jelitowe, rabdomioliza, statyna, transaminazy, transaminazy wątrobowe, uszkodzenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Finahit 1 mg
Finasteryd w dawce 1 mg, stosowany w leczeniu, może powodować działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (zmniejszenie popędu płciowego, depresja, niepokój), kołatanie serca oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia funkcji seksualnych, które występowały niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) i obejmowały zaburzenia wzwodu, wytrysku oraz zmniejszoną objętość ejakulatu. Poza tym zgłaszano ginekomastię, tkliwość piersi, ból jąder, niepłodność oraz przypadki raka piersi u mężczyzn, co stanowi istotne ostrzeżenie kliniczne. W pierwszym roku terapii częstość zaburzeń seksualnych wynosiła 3,8% w grupie leczonej finasterydem, spadając do 0,6% w kolejnych latach.
depresja, dysfunkcja seksualna, działanie niepożądane, ejakulat, enzymy wątrobowe, finasteryd, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, hepatocyt, kołatanie serca, mastodynia, nadwrażliwość, niepłodność, nowotwór złośliwy, obniżenie libido, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak piersi u mężczyzn, tabletka powlekana, transaminazy, wysypka, zaburzenie wytrysku, zaburzenie wzwodu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lambrinex 10 mg
Przedawkowanie atorwastatyny, substancji czynnej preparatu Lambrinex, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż nie istnieje specyficzne antidotum. Postępowanie opiera się na terapii objawowej oraz podtrzymaniu funkcji życiowych. Kluczowe jest monitorowanie enzymów wątrobowych (ALT, AST) oraz kinazy kreatynowej (CK), które wskazują na potencjalne uszkodzenia wątroby i mięśni. Wartości CK mogą znacznie wzrosnąć, co sygnalizuje ryzyko rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Hemodializa jest nieskuteczna w eliminacji atorwastatyny z uwagi na jej wysokie wiązanie z białkami osocza.
alkalizacja moczu, atorwastatyna, czynność wątroby, enzymy wątrobowe, hemodializa, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, Lambrinex, mialgia, mięśnie poprzecznie prążkowane, mioglobina, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, równowaga wodno-elektrolitowa, transaminazy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zinacef 750 mg
Profil działań niepożądanych cefuroksymu sodowego (substancji czynnej preparatu Zinacef) obejmuje reakcje hematologiczne, immunologiczne, skórne, żołądkowo-jelitowe oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. Najczęściej obserwuje się neutropenię, eozynofilię oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, które są odwracalne po zakończeniu terapii. Często występują również reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból i zakrzepowe zapalenie żył. Należy monitorować pacjentów pod kątem nadmiernego wzrostu drobnoustrojów oportunistycznych, zwłaszcza Candida i Clostridioides difficile, które mogą prowadzić do kandydozy oraz rzekomobłoniastego zapalenia jelit. Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz dodatni odczyn Coombs’a, występują niezbyt często i wymagają uwagi ze względu na ryzyko infekcji i hemolizy.
anafilaksja, azot mocznikowy, bilirubina, Candida, cefalosporyna, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, hemoglobina, kandydoza jamy ustnej, klirens kreatyniny, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, transaminazy, wysypka skórna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zapalenie okrężnicy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Campto 20 mg/ml
Lek Campto (irynotekan chlorowodorek trójwodny) w dawce 350 mg/m² stosowany w monoterapii u pacjentów z rakiem okrężnicy i odbytnicy wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się późną biegunkę (występującą po 24 godzinach od podania, u 20% pacjentów) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię (78,7% pacjentów, z ciężką postacią <500 komórek/mm³ u 22,6%), niedokrwistość (58,7%, z hemoglobiną <8 g/dl u 8%) i małopłytkowość (7,4%). Neutropenia jest odwracalna, z nadirem około 8 dnia i powrotem do normy do 22. dnia. Gorączka neutropeniczna wystąpiła u 6,2% pacjentów, a infekcje związane z ciężką neutropenią u 5,3%, w tym dwa zgony. Ostry zespół cholinergiczny, objawiający się m.in. biegunką, bólem brzucha, poceniem i zwężeniem źrenic, pojawił się u 9% pacjentów i ustępował po podaniu atropiny.
astenia, atropina, bilirubina, ból brzucha, fosfataza zasadowa, gorączka neutropeniczna, hemoglobina, infekcja, irynotekan, kreatynina, lek przeciwwymiotny, łysienie, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, nudności, ostry zespół cholinergiczny, późna biegunka, rak okrężnicy i odbytnicy, transaminazy, układ krwiotwórczy, wczesna biegunka, wymioty, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie, zapalenie błony śluzowej, zaparcie, zmniejszenie apetytu, zwężenie źrenic, zwiększone ślinienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flegafortan 0,8 mg/ml
Flegafortan w postaci syropu zawiera 0,8 mg/ml bromoheksyny chlorowodorku i może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas terapii. Reakcje nadwrażliwości występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny. Objawy ze strony układu nerwowego, takie jak bóle głowy, zawroty głowy i senność, mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń. Z nieznaną częstością obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego, co jest istotne u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Paradoksalnie, lek może wywołać skurcz oskrzeli, szczególnie niebezpieczny u chorych z astmą lub POChP. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100).
astma oskrzelowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bromoheksyna chlorowodorek, duszność, niedociśnienie tętnicze, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, POChP, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, świąd, toksyczna martwica naskórka, transaminazy, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ezehron Duo 40 mg + 10 mg
Przedawkowanie leku Ezehron Duo, zawierającego rozuwastatynę i ezetymib, wymaga leczenia objawowego i podtrzymującego, gdyż brak jest specyficznego antidotum. Ezetymib wykazuje relatywnie niską toksyczność nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne (do 50 mg/dobę przez 14 dni u zdrowych ochotników oraz 40 mg/dobę przez 56 dni u pacjentów z hipercholesterolemią), a badania na zwierzętach potwierdzają brak toksyczności przy dawkach do 5000 mg/kg u szczurów i myszy oraz 3000 mg/kg u psów. W praktyce klinicznej przedawkowanie ezetymibu rzadko wiąże się z ciężkimi działaniami niepożądanymi. Natomiast brak jest danych dotyczących przedawkowania rozuwastatyny, jednak znane są potencjalne poważne działania niepożądane, zwłaszcza miopatia, rabdomioliza oraz hepatotoksyczność, które wymagają monitorowania funkcji wątroby i stężenia kinazy kreatynowej (CK). Hemodializa nie jest skuteczna w usuwaniu rozuwastatyny.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zahron Combi 20 mg + 10 mg
Preparat Zahron Combi, zawierający rozuwastatynę i amlodypinę, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości obu substancji czynnych. Rozuwastatyna jest bezwzględnie przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wątroby, podwyższoną aktywnością transaminaz przekraczającą 3-krotnie górną granicę normy, ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, jednoczesnym leczeniem cyklosporyną, ciążą, karmieniem piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Amlodypina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. stenozą aortalną), hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po zawale oraz nadwrażliwością na dihydropirydyny. Ponadto preparat nie powinien być stosowany u osób z nadwrażliwością na substancje pomocnicze.
amlodypina, antagonista wapnia, choroba autoimmunologiczna, choroba wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450, enzymy wątrobowe, fibrat, hepatotoksyczność, hipotensja ortostatyczna, HIV, interakcje farmakodynamiczne, klirens kreatyniny, lek hipolipemizujący, miopatia, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, rabdomioliza, rozuwastatyna, stenoza aortalna, transaminazy, uszkodzenie mięśni, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności tarczycy, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aregalu 14 mg
Przedawkowanie teriflunomidu, substancji czynnej leku Aregal stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, nie zostało dotychczas udokumentowane w praktyce klinicznej, jednak badania z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że dawka 70 mg/dobę (pięciokrotność standardowej dawki 14 mg) przez 14 dni powoduje nasilenie typowych działań niepożądanych. Do najczęstszych objawów przedawkowania należą zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, anemia), wzrost aktywności enzymów wątrobowych, nasilenie objawów żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, wymioty), zaburzenia skórne (łysienie, wysypki) oraz objawy neurologiczne (bóle głowy, parestezje). Wszystkie te objawy obserwowano przy dawce 70 mg/dobę.
anemia, biegunka, ból głowy, cholestyramina, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, leukopenia, łysienie, nudności, objawy toksyczności, okres półtrwania, parametry hematologiczne, parestezje, procedura eliminacji, profil bezpieczeństwa teriflunomidu, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transaminazy, trombocytopenia, węgiel aktywny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Działania niepożądane
Kwas pantotenowy (witamina B5), stosowany głównie w preparatach wielowitaminowych podawanych dożylnie, może wywoływać działania niepożądane, z których najczęściej zgłaszane są reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, szczególnie u pacjentów nadwrażliwych na składniki preparatu, takie jak Soluvit N czy Viantan. W preparacie Viantan odnotowano również zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka) oraz reakcje w miejscu podania (uczucie pieczenia, wysypka), o nieznanej częstości występowania. Ponadto, podczas terapii obserwuje się zmiany w wynikach badań laboratoryjnych, takie jak wzrost aktywności transaminaz, aminotransferazy alaninowej, gamma-glutamylotransferazy, dehydrogenazy glutaminianowej, fosfatazy zasadowej oraz całkowitego stężenia kwasów żółciowych, co może wskazywać na wpływ na funkcję wątroby i wymaga monitorowania, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
aminotransferaza alaninowa, biegunka, dehydrogenaza glutaminianowa, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperwitaminoza, infuzja, kwas foliowy, kwas pantotenowy, kwasy żółciowe, nadwrażliwość na witaminy, nudności, postępowanie przeciwwstrząsowe, przedawkowanie, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, tiamina, transaminazy, witamina B5, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka w miejscu wstrzyknięcia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Simvasterol 10 mg
Przedawkowanie symwastatyny, substancji czynnej Simvasterolu (dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg), może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, takich jak rabdomioliza, mioglobinuria, miopatia, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST), ostra niewydolność nerek oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hiperkaliemia. Objawy te są zależne od dawki i mogą wystąpić już przy umiarkowanym lub znacznym przekroczeniu dawki terapeutycznej, przy czym maksymalna odnotowana dawka przedawkowania wynosiła 3,6 g symwastatyny. Wczesne objawy obejmują również zaburzenia żołądkowo-jelitowe i bóle głowy. Leczenie przedawkowania jest objawowe i wymaga hospitalizacji z monitorowaniem funkcji wątroby, nerek oraz enzymów mięśniowych (CK), a także wdrożenia płynoterapii i alkalizacji moczu w przypadku rabdomiolizy. Natychmiastowe odstawienie leku jest kluczowe dla zapobiegania dalszym powikłaniom.
aktywność enzymów mięśniowych, alkalizacja moczu, analiza moczu, badania laboratoryjne, enzym mięśniowy, funkcja wątroby, funkcje życiowe, hiperkaliemia, inhibitor CYP3A4, kanaliki nerkowe, kinaza kreatynowa, leczenie objawowe, mioglobinuria, miopatia, oliguria, ostra niewydolność nerek, parametry funkcji wątroby, parametry hemodynamiczne, parametry nerkowe, płynoterapia, podwyższenie enzymów wątrobowych, przedawkowanie symwastatyny, rabdomioliza, Simvasterol, stężenie kreatyniny, tabletka powlekana, transaminazy, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie mięśni szkieletowych, uszkodzenie nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bicalutamide Accord 50 mg
Bikalutamid, stosowany w terapii nowotworów prostaty, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są ściśle powiązane z jego mechanizmem antyandrogennym. Do najczęściej obserwowanych należą niedokrwistość (≥1/10), zawroty głowy (≥1/10), uderzenia gorąca (≥1/10), ból brzucha, zaparcia i nudności (wszystkie ≥1/10), a także ginekomastia i tkliwość piersi (≥1/10). Często występują również depresja, zmniejszenie popędu płciowego, senność, niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego (≥1/100). Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, śródmiąższową chorobę płuc oraz niewydolność wątroby, które mogą mieć charakter zagrażający życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność manifestującą się hipertransaminazemią, żółtaczką oraz rzadką, ale potencjalnie śmiertelną niewydolnością wątroby. Wydłużenie odstępu QT, choć o nieznanej częstości, stanowi istotne ryzyko arytmii.
antyandrogen, bikalutamid, bilirubina, blokada androgenowa, depresja, EKG, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hemoglobina, hepatotoksyczność, hipertransaminazemia, impotencja, krwiomocz, łysienie, mechanizm działania leku, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór prostaty, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, pokrzywka, receptor androgenowy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, śródmiąższowa choroba płuc, transaminazy, uderzenia gorąca, właściwości farmakologiczne, zaburzenia czuwania, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Simratio 10 10 mg
Lek Simratio, zawierający symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg, jest wskazany w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej dyslipidemii oraz rodzinnej homozygotycznej hipercholesterolemii. Terapia symwastatyną powinna być stosowana jako uzupełnienie diety niskocholesterolowej i niskotłuszczowej, regularnej aktywności fizycznej oraz redukcji masy ciała, gdy metody niefarmakologiczne okazują się niewystarczające. W przypadku rodzinnej homozygotycznej hipercholesterolemii symwastatyna jest elementem złożonego leczenia, które może obejmować także aferezę LDL oraz inne terapie hipolipemizujące. Dawkowanie leku należy indywidualizować w zależności od wyjściowego profilu lipidowego, celu terapeutycznego, odpowiedzi na leczenie oraz tolerancji, z uwzględnieniem, że tabletki zawierają laktozę (od 0,07 g do 0,285 g w zależności od dawki).
Simratio jest również rekomendowany w profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z jawną miażdżycą naczyń wieńcowych oraz cukrzycą typu 1 i 2, niezależnie od poziomu cholesterolu. Leczenie to stanowi element kompleksowej strategii obejmującej modyfikację czynników ryzyka (nadciśnienie, palenie, glikemia, nadwaga) oraz stosowanie leków kardioprotekcyjnych. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena kliniczna, w tym wywiad rodzinny, badania funkcji wątroby i mięśni (kinaza kreatynowa, transaminazy), oraz analiza potencjalnych interakcji lekowych. Wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe lub obecność rodzinnej hipercholesterolemii zwykle wymaga stosowania wyższych dawek symwastatyny (20-40 mg), natomiast u pacjentów z umiarkowaną hipercholesterolemią leczenie można rozpocząć od dawki 10 mg.
afereza LDL, badanie obrazowe, beta-adrenolityk, cholesterol LDL, cukrzyca, inhibitor ACE, kinaza kreatynowa, laktoza jednowodna, lek przeciwpłytkowy, miażdżyca naczyń wieńcowych, mieszana dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, pierwotna hipercholesterolemia, profil lipidowy, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, stężenie lipidów, symwastatyna, transaminazy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Roswera 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane w praktyce klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rozuwastatynę lub składniki pomocnicze (laktoza w dawkach od 41,9 mg do 167,6 mg w zależności od siły tabletki), aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3× GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), rozpoznaną miopatią oraz w trakcie terapii skojarzonej z cyklosporyną lub sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Wysokie dawki rozuwastatyny (30 mg i 40 mg) są dodatkowo przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni w wywiadzie, wcześniejszymi uszkodzeniami mięśni po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu, pochodzących z Azji (ze względu na zwiększoną biodostępność) oraz przy jednoczesnym stosowaniu fibratów.
aminotransferazy, antykoncepcja, choroba wątroby, choroby mięśni, cyklosporyna, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, miopatia, monitorowanie parametrów, nadużywanie alkoholu, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, pochodzenie azjatyckie, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, terapia hipolipemizująca, transaminazy, umiarkowane zaburzenia nerek, zaburzenia czynności nerek - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne wyładowanie – Diagnostyka i diagnoza
Przedwczesne wyładowanie (pre-eclampsia) to wieloukładowe zaburzenie pojawiające się po 20. tygodniu ciąży lub w okresie poporodowym, charakteryzujące się nowym nadciśnieniem tętniczym (≥140/90 mmHg) oraz białkomoczem (≥0,3 g/24h lub stosunek białko/kreatynina ≥0,3) bądź dysfunkcją narządową, taką jak małopłytkowość (<100 000/μL), niewydolność nerek (kreatynina >1,1 mg/dl), podwyższone transaminazy (≥2x norma), obrzęk płuc czy objawy neurologiczne. Ciężkie nadciśnienie definiuje się jako ≥160/110 mmHg, a rozpoznanie wymaga potwierdzenia co najmniej dwóch pomiarów ciśnienia w odstępie 4 godzin (lub krótszym przy ciężkim nadciśnieniu). Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne: morfologię krwi, funkcję nerek i wątroby oraz ocenę białkomoczu, a także nowe biomarkery, takie jak PlGF i sFlt-1, których stosunek sFlt-1:PlGF ≥40 wskazuje na wysokie ryzyko rozwoju choroby. Zespół HELLP stanowi poważne powikłanie przedwczesnego wyładowania, charakteryzujące się hemolizą, podwyższonymi enzymami wątrobowymi i małopłytkowością.
badanie przesiewowe, badanie ultrasonograficzne, białkomocz, czynnik wzrostu łożyska, dysfunkcja narządowa, małopłytkowość, morfologia krwi, niewydolność nerek, objawy neurologiczne, obrzęk płuc, profil biofizyczny, przedwczesne wyładowanie, stężenie kreatyniny, stosunek białka do kreatyniny, test niestresowy, test point-of-care, transaminazy, wysokie ciśnienie krwi, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia widzenia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół antyfosfolipidowy, zespół HELLP, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Cholestaza ciążowa – Epidemiologia
Cholestaza ciążowa (ICP) jest najczęstszą chorobą wątroby w ciąży, o globalnej częstości występowania około 2,9% (95% CI: 2,5-3,3%), z wyraźnym zróżnicowaniem geograficznym i etnicznym. Najwyższe wskaźniki obserwuje się w Azji Południowo-Wschodniej (4,7%), Ameryce Południowej (historycznie do 27,6% w populacji Indian Araucanos) oraz Skandynawii. Czynniki ryzyka obejmują wcześniejszą historię ICP, ciążę mnogą (5-krotnie wyższe ryzyko), zaawansowany wiek matki (>39 lat trzykrotnie wyższe ryzyko), przewlekłe choroby wątroby oraz infekcję HCV. Mutacje w genie MDR3, obecne w około 16% przypadków, korelują z ciężkością choroby i poziomami kwasów żółciowych >40 μmol/L. Występuje wysoka nawrotowość ICP (60-70%, a w ciężkich przypadkach do 90%). Sezonowość zachorowań, z przewagą w miesiącach zimowych, wskazuje na rolę czynników środowiskowych. W krajach o niższych dochodach częstość ICP jest wyższa (3,5%) niż w krajach rozwiniętych (2,1%).
cholestaza ciążowa, ciąża bliźniacza, ciąża mnoga, cukrzyca ciążowa, dysfunkcja wątroby, dyslipidemia, enzymy wątrobowe, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, poród przedwczesny, przewlekła choroba wątroby, stan przedrzucawkowy, transaminazy, umieralność okołoporodowa, wewnątrzmaciczne obumarcie płodu, wielorództwo, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia neurorozwojowe, zaburzenie tolerancji glukozy - Leksykon chorób i schorzeń
Ginekomastia – Diagnostyka i diagnoza
Ginekomastia to łagodny przerost tkanki gruczołowej piersi u mężczyzn, występujący jedno- lub obustronnie, z częstością sięgającą 35%, ze szczytem między 50. a 69. rokiem życia. Etiologia najczęściej wiąże się z zaburzeniem równowagi hormonalnej – względnym lub bezwzględnym niedoborem testosteronu względem estrogenów lub nadmiernym działaniem estrogenów w tkance piersiowej. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, z uwzględnieniem cech klinicznych takich jak obecność tkliwej, sprężystej tkanki podotoczkowej o średnicy ≥2 cm, asymetrii, czy objawów sugerujących raka piersi (np. jednostronny, twardy, nieruchomy guzek, wciągnięcie brodawki, wydzielina krwista). Wskazane jest różnicowanie prawdziwej ginekomastii od pseudoginekomastii (lipomastii) oraz wykluczenie innych patologii, w tym nowotworów. Badania laboratoryjne (transaminazy, kreatynina, TSH, wolna tyroksyna, testosteron, estradiol, LH, FSH, β-hCG, prolaktyna, DHEAS, SHBG) są zalecane w przypadkach patologicznych lub niejasnych, a badania obrazowe (USG piersi, mammografia, USG jąder) stosuje się przy podejrzeniu raka lub guza jądra.
anastrozol, antyestrogeny, badanie fizykalne, beta-gonadotropina kosmówkowa, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, choroba wątroby, cytrynian klomifenu, estradiol, ginekomastia, globulina wiążąca hormony płciowe, guz jądra, guz nadnercza, guz tłuszczowy, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, inhibitory aromatazy, letrozol, lipomastia, mammografia, nadczynność tarczycy, niedobór testosteronu, niewydolność nerek, prolaktyna, prolaktynoma, przerost tkanki gruczołowej, pseudoginekomastia, rak piersi u mężczyzn, rak przerzutowy, rezonans magnetyczny, siarczan dehydroepiandrosteronu, tamoksyfen, test uciskowy, testosteron, tomografia komputerowa, torbiel skórzasta, transaminazy, ultrasonografia jąder, ultrasonografia piersi, wydzielina z brodawki sutkowej, zapalenie piersi, zespół Klinefeltera - Leksykon leków
Działania niepożądane – AuroValsart 80 mg
Lek AuroValsart, zawierający walsartan w dawkach 80 mg lub 160 mg, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, z częstością działań niepożądanych porównywalną do placebo. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, obejmując m.in. hiperkaliemię, hiponatremię, zawroty głowy, kaszel, bóle brzucha oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych (np. zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, stężenia bilirubiny i kreatyniny). W populacji pediatrycznej (6-18 lat) profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych, choć u dzieci ze współistniejącą przewlekłą chorobą nerek (CKD) częściej obserwuje się hiperkaliemię (12,9%) oraz wzrost stężenia kreatyniny (5,9%). U najmłodszych dzieci (1-6 lat) odnotowano pojedyncze przypadki poważnych zdarzeń, w tym dwa zgony, jednak bez ustalenia związku przyczynowego z lekiem. Walsartan może powodować reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, który stanowi potencjalne zagrożenie życia.
aminotransferazy wątrobowe, badanie podwójnie zaślepione, choroba posurowicza, funkcje neuropoznawcze, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, kreatynina, małopłytkowość, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, transaminazy, walsartan, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fragmin 18 000 j.m. a.Xa/0,72 ml
Podczas stosowania dalteparyny sodowej (Fragmin) działania niepożądane występują u około 3% pacjentów leczonych profilaktycznie. Najpoważniejszymi powikłaniami są krwawienia o różnym nasileniu, w tym krwawienia wewnątrzczaszkowe i do przestrzeni zaotrzewnowej, które mogą prowadzić do zgonu. Ryzyko krwawień jest zależne od dawki leku. Immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II) stanowi rzadkie, ale groźne powikłanie, często wymagające natychmiastowego odstawienia leku. Reakcje anafilaktyczne, choć rzadkie, są stanem nagłego zagrożenia życia. Często obserwuje się łagodną trombocytopenię (typu I), przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz oraz miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak podskórny krwiak i ból. Dodatkowo, dalteparyna może indukować hipoaldosteronizm z hiperkaliemią, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą. Długotrwałe stosowanie heparyn wiąże się z ryzykiem osteoporozy, choć nie zaobserwowano tego efektu przy dalteparynie.
cukrzyca, dalteparyna sodowa, funkcja wątroby, heparyna, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak nadoponowy, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak podskórny, łysienie polekowe, małopłytkowość immunologiczna, małopłytkowość indukowana heparyną, martwica skóry, morfologia krwi, nadwrażliwość, osteoporoza, płytki krwi, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, transaminazy, trombocytopenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Forte Apteo Med 40 mg/ml
Paracetamol w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) jest generalnie dobrze tolerowany przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami terapeutycznymi. Niemniej jednak, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo rzadkich działań należą zaburzenia hematopoezy, takie jak trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza oraz pancytopenia. Często obserwuje się lekką senność, a niezbyt często zawroty głowy, nerwowość oraz uczucie pieczenia w gardle. W układzie oddechowym bardzo rzadko może wystąpić skurcz oskrzeli, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami. Ze strony przewodu pokarmowego często pojawiają się nudności i wymioty, a niezbyt często biegunka, ból brzucha i zaparcia. Możliwe jest także podwyższenie poziomu transaminaz, co wskazuje na zaburzenia czynności wątroby.
agranulocytoza, astma przeciwbólowa, badania czynnościowe wątroby, dyspnea, działania niepożądane leku, hematopoeza, hipotensja, hipotermia, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, nadwrażliwość, nefropatia, obrzęk Quinckego, pancytopenia, personel medyczny, reakcja anafilaktyczna, rumień, skurcz oskrzeli, transaminazy, trombocytopenia, zaburzenia oddechowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawiesina doustna paracetamolu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pravator 20 mg
Pravastatyna w dawce 40 mg, oceniana w siedmiu randomizowanych badaniach klinicznych obejmujących ponad 21 000 pacjentów i ponad 47 000 pacjento-lat ekspozycji, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Częstość działań niepożądanych nie przekraczała 0,3% w porównaniu do placebo. W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego częstość bólów mięśni wynosiła 1,4% zarówno w grupie leczonej, jak i placebo, a podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (>3× i >10× GGN) było porównywalne (1,6% vs 1,6% i 1,0% vs 1,0%). Podwyższenie transaminaz (ALT, AST >3× GGN) występowało u ≤1,2% pacjentów, bez istotnej różnicy względem placebo. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, w tym rzadkie immunozależne miopatie martwicze, rozpad mięśni prążkowanych, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien oraz zaburzenia metaboliczne jak cukrzyca, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertrójglicerydemia).
anafilaksja, badanie z podwójnie ślepą próbą, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból stawów, cukrzyca, depresja, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, koszmar senny, łysienie, mioglobinuria, miopatia, nadwrażliwość na światło, niestrawność, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, parestezja, piorunująca martwica wątroby, podwójne widzenie, podwyższona aktywność transaminaz, pokrzywka, polineuropatia obwodowa, reakcja nadwrażliwości, rozpad mięśni prążkowanych, skurcz mięśni, sól sodowa prawastatyny, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, transaminazy, układ mięśniowo-szkieletowy, utrata pamięci, wymioty, wysypka, wysypka liszajowata, wzdęcie, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe, zaparcie, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, zgaga, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Celiakia to przewlekła choroba autoimmunologiczna, występująca u osób z predyspozycją genetyczną, wywołująca zapalenie i zanik kosmków jelitowych po ekspozycji na gluten (pszenica, jęczmień, żyto). Dotyka około 1% populacji, z bimodalnym szczytem zachorowań w pierwszych 2 latach życia oraz w drugiej i trzeciej dekadzie życia. Objawy mogą być klasyczne (biegunka, ból brzucha, utrata masy ciała, steatorea) lub pozajelitowe (niedokrwistość z niedoboru żelaza u 40% pacjentów, opryszczkowate zapalenie skóry, osteoporoza u 70%, zaburzenia neuropsychiatryczne, niepłodność). Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (przeciwciała TG2-IgA o czułości 90-98% i swoistości 95-98%) oraz biopsji jelita cienkiego, przy czym u dzieci możliwa jest diagnoza bez biopsji przy wysokich mianach przeciwciał (≥10-krotność normy) i potwierdzeniu EMA. Kluczowe jest spożywanie glutenu przez minimum 6 tygodni przed badaniami, aby uniknąć fałszywie ujemnych wyników.
badania serologiczne, biopsja jelita cienkiego, błona śluzowa jelita cienkiego, celiakia, celiakia niereagująca, choroba Addisona, choroba autoimmunologiczna, choroba autoimmunologiczna tarczycy, cukrzyca typu 1, dermatitis herpetiformis, dieta bezglutenowa, gęstość mineralna kości, hiperplazja krypt, kosmki jelitowe, niedokrwistość z niedoboru żelaza, oporna celiakia, osteoporoza, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, przepuszczalność jelitowa, rozkład bimodalny, toczeń rumieniowaty układowy, transaminazy, zanieczyszczenie krzyżowe, zanik kosmków jelitowych, zespół Sjögrena - Leksykon substancji czynnych
Podbiał – Przedawkowanie
Podbiał (Tussilaginis farfarae folii extractum) jest składnikiem preparatu Original Tymianek i Podbiał, gdzie każda pastylka zawiera 100 mg gęstego wyciągu z liści podbiału (4,5-6,0:1) z ekstraktem wodnym. Maksymalna dopuszczalna dawka wynosi 6 pastylek na dobę, co odpowiada 600 mg wyciągu. Przekroczenie tej dawki, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, niesie ryzyko przedawkowania związane z obecnością hepatotoksycznych alkaloidów pirolizydynowych. Dawka przekraczająca 1 μg alkaloidów pirolizydynowych na dobę może prowadzić do kumulacyjnego uszkodzenia hepatocytów, manifestującego się podwyższeniem enzymów wątrobowych (AST, ALT, fosfataza alkaliczna, bilirubina), żółtaczką, wodobrzuszem, encefalopatią wątrobową oraz koagulopatią.
alkaloidy pirolizydynowe, bilirubina, biotransformacja wątrobowa, czas protrombinowy, czynniki krzepnięcia, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, koagulopatia, lek hepatotoksyczny, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, podbiał, transaminazy, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, zaburzenia krzepnięcia, żółtaczka, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oxaliplatin Eugia 5 mg/ml
Przedawkowanie oksaliplatyny (Oxaliplatin Eugia 5 mg/ml) stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się nasileniem typowych działań niepożądanych, w tym ciężką mielosupresją (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, anemia), neurotoksycznością (parestezje, dyzestezje, ataksja, drgawki), zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, nefrotoksycznością (podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika), hepatotoksycznością (wzrost transaminaz, bilirubiny, fosfatazy alkalicznej) oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hiponatremia, hipokaliemia, hipomagnezemia). Brak specyficznego antidotum wymaga natychmiastowego wdrożenia intensywnego monitoringu hematologicznego, neurologicznego, nerkowego i wątrobowego oraz leczenia objawowego, w tym transfuzji, suplementacji elektrolitów, nawadniania i terapii przeciwwymiotnej.
anemia, antidotum, ataksja, biegunka, bilirubina, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, czynność nerek, czynność wątroby, drgawki, duszność, dyzestezje, fosfataza alkaliczna, funkcja neurologiczna, funkcja oddechowa, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotensja, kortykosteroid, kreatynina, lek cytotoksyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, leukopenia, mielosupresja, monitoring kardiologiczny, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, nudności, obrzęk, oksaliplatyna, parametr hematologiczny, parestezje, płytka krwi, powikłanie infekcyjne, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, suplementacja elektrolitów, transaminazy, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie błon śluzowych - Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Diagnostyka i diagnoza
Mpox (opoksa) to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa MPXV z rodzaju Orthopoxvirus, której diagnostyka opiera się przede wszystkim na wykrywaniu DNA wirusa metodą PCR, szczególnie z próbek pobranych ze zmian skórnych (wymazy, strupy). Zalecane jest pobranie co najmniej dwóch wymazów z każdej zmiany, a także próbek z różnych zmian w różnych stadiach. Testy PCR, w tym Real-time PCR, stanowią złoty standard diagnostyczny ze względu na wysoką czułość i specyficzność, przy czym metody multipleks PCR oraz techniki oparte na CRISPR i amplifikacji izotermicznej (LAMP) są obiecującymi narzędziami do szybkiego wykrywania MPXV. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać m.in. ospę wietrzną, odrę, zakażenia bakteryjne skóry, świerzb, opryszczkę oraz inne choroby przenoszone drogą płciową, a u dorosłych z mpox zaleca się także badanie w kierunku HIV. Czas oczekiwania na wyniki PCR wynosi zwykle 2-4 dni, a w przypadkach pilnych wyniki mogą być przekazywane telefonicznie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amplifikacja izotermiczna wspomagana pętlą, azot mocznikowy, choroba przenoszona drogą płciową, diagnostyka molekularna, hipoalbuminemia, kiła, leukocytoza, opryszczka, Orthopoxvirus, ospa wietrzna, reakcja łańcuchowa polimerazy, real-time PCR, sekwencjonowanie DNA, świerzb, transaminazy, trombocytopenia, wirus mpox, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wymaz z gardła, wymaz z odbytu, zakażenie bakteryjne skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vicebrol 5 mg
Vicebrol, zawierający 5 mg winpocetyny, może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Wśród zaburzeń hematologicznych rzadko (0,07%) obserwowano leukopenię, a bardzo rzadko obniżenie hematokrytu i hemoglobiny, co może skutkować niedokrwistością. Zaburzenia ze strony układu nerwowego występują niezbyt często (0,9%) i obejmują bezsenność, senność, zawroty głowy, bóle głowy, osłabienie, parestezje oraz nadaktywność ruchową. W zakresie kardiologicznym niezbyt często (0,1%) notowano zmiany w EKG (obniżenie odcinka ST, wydłużenie QT), częstoskurcz i dodatkowe skurcze serca. Niezbyt często (0,8%) występują zmiany ciśnienia tętniczego, głównie hipotensja, oraz uderzenia krwi do głowy z zaczerwienieniem skóry twarzy.
arytmia, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, długotrwałe stosowanie leku, działanie leku, elektrokardiogram, enzymy wątrobowe, hematokryt, hemoglobina, hipotensja, leukopenia, nadwrażliwość, niedokrwistość, nudności, obniżenie odcinka ST, parestezje, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcje alergiczne skórne, transaminazy, winpocetyna, zaburzenia snu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół wydłużonego QT