antybiotyki szerokopasmowe
Antybiotyki szerokopasmowe to grupa leków przeciwbakteryjnych, które wykazują aktywność wobec szerokiego spektrum drobnoustrojów, zarówno bakterii Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. W przeciwieństwie do antybiotyków wąskopasmowych, które działają selektywnie na konkretne grupy bakterii, antybiotyki szerokopasmowe można stosować w leczeniu zakażeń o nieustalonej etiologii lub zakażeń mieszanych.
Do najczęściej stosowanych antybiotyków szerokopasmowych należą: aminopenicyliny (np. amoksycylina), cefalosporyny II, III i IV generacji, karbapenemy, fluorochinolony oraz tetracykliny. Wybór konkretnego antybiotyku szerokopasmowego powinien uwzględniać lokalizację zakażenia, przypuszczalny patogen, lokalną wrażliwość drobnoustrojów oraz charakterystykę pacjenta, w tym funkcję nerek i wątroby.
Stosowanie antybiotyków szerokopasmowych wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, w tym zaburzeń mikrobioty jelitowej, co może prowadzić do biegunki związanej z antybiotykoterapią, zakażeń Clostridioides difficile czy selekcji szczepów wieloopornych. Z tego powodu ich użycie powinno być racjonalne i zgodne z zasadami stewardship antybiotykowego.
W praktyce klinicznej antybiotyki szerokopasmowe często stanowią empiryczną terapię pierwszego rzutu w ciężkich zakażeniach, wymagających natychmiastowego wdrożenia leczenia. Po uzyskaniu wyników badań mikrobiologicznych zaleca się deeskalację terapii do antybiotyku o węższym spektrum, skutecznego wobec zidentyfikowanego patogenu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Topotecan medac 1 mg/ml
Przedawkowanie topotekanu, zarówno w formie dożylnej (do 10-krotności dawki terapeutycznej), jak i kapsułkowej (do 5-krotności dawki), prowadzi do ciężkich powikłań hematologicznych, takich jak ciężka neutropenia (neutrofile <500/mm³), małopłytkowość (<25000/mm³) oraz niedokrwistość, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji, sepsy i krwawień. Dodatkowo obserwuje się ciężkie zapalenie śluzówek przewodu pokarmowego, biegunki, gorączkę oraz przy dużym przedawkowaniu (≥8-krotność dawki) zaburzenia neurologiczne. W przypadku postaci dożylnej notuje się także podwyższenie enzymów wątrobowych (AST, ALT, fosfataza alkaliczna, bilirubina), wskazujące na uszkodzenie hepatocytów.
antybiotyki szerokopasmowe, bezwzględna liczba neutrofili, bilirubina, czynniki wzrostu, działanie cytotoksyczne, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, owrzodzenie, pancytopenia, parametry hematologiczne, powikłania hematologiczne, powikłania infekcyjne, splątanie, topotekan dożylny, transaminazy, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie śluzówek, zapalenie śluzówki jamy ustnej