dymienica
Dymienica (łac. bubo) to powiększenie węzłów chłonnych, najczęściej w okolicy pachwinowej, pachowej lub szyjnej, które występuje w przebiegu chorób zakaźnych. Charakteryzuje się znacznym obrzękiem, bolesnością, zaczerwienieniem skóry nad węzłem i niekiedy samoistnym drenażem ropnej treści.
Dymienice są typowym objawem w dżumie dymieniczej, wywołanej przez bakterię Yersinia pestis, gdzie powiększone węzły chłonne są pierwszym miejscem namnażania się patogenu po ukąszeniu przez zakażoną pchłę. Występują również w innych chorobach zakaźnych, takich jak tularemia, choroba kociego pazura, kiła, zakażenia rzeżączkowe czy lymphogranuloma venereum.
Diagnostyka dymienicy obejmuje badanie fizykalne, badania laboratoryjne krwi, aspirację treści z węzła chłonnego do badań mikrobiologicznych oraz obrazowanie (USG, tomografia komputerowa). Leczenie zależy od przyczyny i zwykle obejmuje celowaną antybiotykoterapię, a w niektórych przypadkach może być konieczne chirurgiczne nacięcie i drenaż.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dżuma – Objawy
Dżuma, wywoływana przez Gram-ujemną bakterię Yersinia pestis, manifestuje się w trzech głównych postaciach: dymieniczej, posocznicowej i płucnej, każda z odmiennym przebiegiem klinicznym i śmiertelnością. Okres inkubacji wynosi od 1 do 7 dni, z objawami początkowymi obejmującymi wysoką gorączkę do 41°C, dreszcze, bóle głowy, osłabienie, nudności i biegunkę. Dżuma dymienicza, najczęstsza forma (ponad 80% przypadków), charakteryzuje się bolesnym powiększeniem węzłów chłonnych (dymienice o średnicy 1-10 cm), najczęściej w pachwinach, pachach lub na szyi, pojawiającym się 2-8 dni po ekspozycji. Dżuma posocznicowa rozwija się w wyniku bakteriemii, prowadząc do DIC, wstrząsu septycznego, martwicy tkanek i niewydolności wielonarządowej, z niemal 100% śmiertelnością bez leczenia. Dżuma płucna, o inkubacji 1-3 dni, objawia się wysoką gorączką, kaszlem z krwiopluciem (plwocina o wyglądzie „syropu malinowego”), bólem w klatce piersiowej i ostrą niewydolnością oddechową, z równie wysoką śmiertelnością w przypadku braku terapii.
antybiotyk sulfonamidowy, bakteriemia, choroba zakaźna, droga kropelkowa, dymienica, dżuma dymienicza, dżuma płucna, dżuma posocznicowa, hepatomegalia, krwioplucie, majaczenie, martwica tkanek, niewydolność wielonarządowa, odkrztuszanie, okres inkubacji, ostra niewydolność oddechowa, posocznica, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, splenomegalia, węzeł chłonny, wstrząs septyczny, Yersinia pestis, zaburzenia świadomości, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zgorzel - Leksykon chorób i schorzeń
Dżuma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Dżuma, wywoływana przez bakterię Yersinia pestis, jest ostrą chorobą zakaźną o wysokiej śmiertelności, szczególnie w postaci płucnej, wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie antybiotykoterapii w ciągu 24 godzin od pojawienia się objawów, co znacząco poprawia rokowanie. Leczenie opiera się na gentamycynie, fluorochinolonach (ciprofloksacyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna) oraz streptomycynie, z czasem terapii wynoszącym 10-14 dni. W przypadku przeciwwskazań stosuje się doksycyklinę lub chloramfenikol, szczególnie przy zajęciu OUN. Izolacja pacjentów z dżumą płucną powinna trwać 48-72 godziny od rozpoczęcia leczenia i odbywać się w sali z ujemnym ciśnieniem, z zastosowaniem środków ochrony osobistej (maski, fartuchy, rękawiczki). Dżuma dymienicza wymaga standardowych środków ostrożności, a profilaktyka antybiotykowa (doksycyklina lub ciprofloksacyna przez 7 dni) jest wskazana dla osób z bliskiego kontaktu z chorymi na dżumę płucną.
antybiotykoterapia, bakteriemia, chloramfenikol, doksycyklina, dymienica, dysfagia, dżuma, dżuma dymienicza, dżuma płucna, dżuma posocznicowa, filtracja kłębuszkowa, fluorochinolony, gentamycyna, izolacja kropelkowa, kontrola zakażeń, nacięcie i drenaż, niewydolność wielonarządowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, polipragmazja, posiew plwociny, profilaktyka poekspozycyjna, środki ochrony osobistej, streptomycyna, terapia antybiotykowa, układ oddechowy, węzeł chłonny, wsparcie wentylacyjne, wstrząs septyczny, Yersinia pestis, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon chorób i schorzeń
Dżuma – Etiologia i przyczyny
Dżuma, wywoływana przez Gram-ujemną bakterię Yersinia pestis, jest ciężką chorobą zoonotyczną o wysokiej zjadliwości, wynikającej z obecności 32 specyficznych genów chromosomalnych oraz trzech plazmidów wirulencji (w tym pPst/pPCP1 o wielkości 9,5 kb kodującego aktywator plazminogenu Pla oraz pFra/pMT1 o wielkości 100 kb). Bakteria ta przetrwa w środowisku do 100 dni we krwi i do 9 miesięcy w ciałach ludzkich, a jej głównym rezerwuarem są gryzonie i ich pchły, zwłaszcza pchła szczura (Xenopsylla cheopis). Do zakażenia ludzi dochodzi najczęściej przez ukąszenie zakażonej pchły, ale także przez kontakt z zakażonymi zwierzętami, spożycie niedogotowanego mięsa czy inhalację zakaźnych kropli w przypadku dżumy płucnej, która jest jedyną formą przenoszoną bezpośrednio między ludźmi. Epidemiologia dżumy obejmuje endemiczne ogniska na wszystkich kontynentach poza Australią, z największą liczbą przypadków w Afryce i sporadycznymi zachorowaniami w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych.
aktywator plazminogenu, aldehyd glutarowy, białko błony zewnętrznej, broń biologiczna, choroba zakaźna, choroba zoonotyczna, Czarna Śmierć, czynnik wirulencji, dymienica, dżuma dymienicza, dżuma płucna, dżuma posocznicowa, niewydolność oddechowa, pałeczka Gram-ujemna, plazmid wirulencji, podchloryn sodu, posocznica, środek dezynfekujący, wektor choroby, Yersinia pestis, Yersinia pseudotuberculosis, zapalenie płuc