receptor ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu

Receptor ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR – Epidermal Growth Factor Receptor) jest przezbłonowym białkiem receptorowym z rodziny receptorów kinaz tyrozynowych ErbB. Odgrywa kluczową rolę w regulacji proliferacji, migracji, różnicowania i przeżycia komórek. Aktywacja EGFR następuje po związaniu ligandów, takich jak EGF (naskórkowy czynnik wzrostu) czy TGF-α (transformujący czynnik wzrostu alfa), prowadząc do dimeryzacji receptora i autofosforylacji jego domen wewnątrzkomórkowych.

Nadekspresja lub mutacje aktywujące EGFR są związane z wieloma typami nowotworów, w tym rakiem płuca (szczególnie niedrobnokomórkowym), rakiem głowy i szyi, rakiem jelita grubego oraz glejakami. Szczególne znaczenie kliniczne mają mutacje w domenie kinazowej EGFR, które prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptora niezależnie od obecności liganda, co skutkuje niekontrolowaną proliferacją komórek nowotworowych.

Identyfikacja kluczowej roli EGFR w onkogenezie doprowadziła do opracowania ukierunkowanych terapii przeciwnowotworowych, w tym inhibitorów kinazy tyrozynowej EGFR (np. erlotynib, gefitynib, osimertynib) oraz przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciwko zewnątrzkomórkowej domenie receptora (np. cetuksymab, panitumumab). Oznaczanie statusu EGFR (mutacji, amplifikacji) jest istotnym elementem diagnostyki molekularnej, umożliwiającym personalizację leczenia onkologicznego.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl