choroba zakrzepowa żył

Choroba zakrzepowa żył (venous thrombosis) to stan chorobowy charakteryzujący się formowaniem skrzepów krwi w układzie żylnym. Najczęściej występuje w żyłach kończyn dolnych jako zakrzepica żył głębokich (DVT), choć może dotyczyć również innych naczyń, w tym żył miednicy, kończyn górnych czy żył wewnątrzczaszkowych.

Patofizjologia choroby obejmuje klasyczną triadę Virchowa: uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, zastój krwi oraz nadkrzepliwość. Czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej to m.in. unieruchomienie, zabiegi operacyjne, nowotwory złośliwe, ciąża i połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, wrodzone i nabyte trombofilie oraz podeszły wiek.

Klinicznie choroba zakrzepowa żył może manifestować się obrzękiem kończyny, bólem, zaczerwienieniem i ociepleniem skóry, jednakże nawet do 50% przypadków może przebiegać bezobjawowo. Najpoważniejszym powikłaniem jest zator tętnicy płucnej, który może być stanem zagrażającym życiu. Inne długoterminowe konsekwencje to zespół pozakrzepowy i nawrotowa zakrzepica.

Diagnostyka opiera się na ocenie prawdopodobieństwa klinicznego (skala Wellsa), badaniu D-dimerów oraz badaniach obrazowych: USG dopplerowskim, tomografii komputerowej czy rezonansie magnetycznym. Leczenie obejmuje antykoagulację z zastosowaniem heparyn drobnocząsteczkowych, antagonistów witaminy K lub doustnych antykoagulantów niebędących antagonistami witaminy K (NOAC).

Profilaktyka choroby zakrzepowej żył ma kluczowe znaczenie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka i może obejmować farmakoterapię oraz metody mechaniczne, takie jak wczesne uruchamianie, stosowanie pończoch uciskowych czy przerywanej kompresji pneumatycznej.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl