nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe
Nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe (fotowrażliwość) to stan, w którym skóra reaguje nieprawidłowo na ekspozycję na promienie UV. Reakcje te mogą objawiać się jako wysypka, pęcherze, zaczerwienienie, świąd lub pieczenie w obszarach wystawionych na działanie słońca, występujące w krótkim czasie po ekspozycji.
Etiologia nadwrażliwości na UV obejmuje zarówno czynniki genetyczne (np. w fotodermatozach idiopatycznych, jak pokrzywka słoneczna), jak i nabyte (np. reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne indukowane lekami czy substancjami chemicznymi). Do leków często powodujących fotowrażliwość należą tetracykliny, fluorochinolony, tiazydowe leki moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne.
Nadwrażliwość na promieniowanie UV może towarzyszyć również schorzeniom układowym, takim jak toczeń rumieniowaty układowy, porfiria, pellagra czy choroby metaboliczne. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, czasem testy fotoprowokacyjne, oznaczanie poziomu porfiryn oraz przeciwciał ANA w przypadku podejrzenia chorób autoimmunologicznych.
Postępowanie terapeutyczne obejmuje przede wszystkim ochronę przed promieniowaniem UV poprzez stosowanie filtrów przeciwsłonecznych o szerokim spektrum działania, noszenie odzieży ochronnej i unikanie ekspozycji na słońce w godzinach największego nasłonecznienia. W cięższych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne, m.in. glikokortykosteroidy miejscowe i ogólne, leki przeciwhistaminowe, a także fototerapię hartującą skórę.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ziele dziurawca – Przeciwwskazania stosowania
Ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.) wykazuje liczne właściwości terapeutyczne, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia szeregu przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na substancję czynną lub inne składniki preparatu, w tym rośliny z rodziny Dziurawcowatych i Astrowatych. Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów stosujących leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus, ewerolimus, sirolimus), przeciwwirusowe w terapii HIV (amprenawir, indynawir, newirapina), cytostatyki (irynotekan, imatynib) oraz antykoagulanty typu kumaryny, zwłaszcza warfarynę, ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności tych terapii. Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na promieniowanie UV, szczególnie u pacjentów o jasnej karnacji, oraz stany po przeszczepach narządów, gdzie stabilność leków immunosupresyjnych jest kluczowa.
amprenawir, choroba alkoholowa wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cyklosporyna, cytostatyk, ewerolimus, imatynib, indynawir, inhibitor proteazy, irynotekan, kamica żółciowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, nadkwaśność, nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, nadwrażliwość na substancję czynną, newirapina, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelit, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, padaczka, przeszczep narządów, reakcja fotouczulająca, rośliny z rodziny astrowatych, schorzenie neurologiczne, sirolimus, stan zapalny jelit, takrolimus, transplantacja organów, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wirus HIV, zakażenie HIV, zapalenie dróg żółciowych, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Ziele skrzypu – Działania niepożądane
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem aktywnym preparatów Fitolizyna, Imupret oraz Skrzyp Fix, wykazującym potencjał do wywoływania działań niepożądanych o różnym nasileniu i lokalizacji narządowej. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują zaburzenia ze strony układu immunologicznego (reakcje alergiczne takie jak świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz układu nerwowego (zawroty głowy). Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona, jednak w przypadku Imupret zaburzenia przewodu pokarmowego występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reakcji alergicznych, w tym krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, oraz na nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, wymagającą ograniczenia ekspozycji na światło słoneczne i stosowania fotoprotekcji.
alergia krzyżowa, alergiczny nieżyt nosa, Fitolizyna, Imupret, klasyfikacja układów i narządów, kwiat rumianku, nadwrażliwość, nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, odczyn fototoksyczny, pokrzywka, reakcja alergiczna, rodzina Asteraceae, Skrzyp Fix, stosunek korzyści do ryzyka, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, ziele skrzypu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tabletki uspokajające Labofarm
Tabletki uspokajające Labofarm zawierają ekstrakty roślinne: korzeń kozłka (170 mg), szyszkę chmielu (50 mg), liść melisy (50 mg) oraz ziele serdecznika (50 mg) w jednej tabletce, z zawartością nie mniej niż 0,15 mg kwasów walerenowych jako markerem jakości. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12. roku życia z powodu braku danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i dawkowania w tej grupie. Konieczna jest regularna ocena skuteczności terapii – jeśli po 2-4 tygodniach nie nastąpi poprawa lub objawy się nasilą, należy ponownie ocenić stan pacjenta i rozważyć zmianę leczenia. Ważnym atutem jest brak ryzyka lekozależności, co odróżnia ten preparat od syntetycznych leków uspokajających.
działanie uspokajające, Humulus lupulus, korzeń kozłka, kwasy walerenowe, lekozależność, Leonurus cardiaca, liść melisy, Melissa officinalis, nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, powikłania krwotoczne, ryzyko krwawień, sedacja, szyszka chmielu, Valeriana officinalis, właściwości przeciwkrzepliwe, zaburzenia krzepliwości krwi, ziele serdecznika