skurcz naczynia wieńcowego
Skurcz naczynia wieńcowego (ang. coronary artery spasm) to nagłe, przejściowe zwężenie tętnicy wieńcowej, które prowadzi do ograniczenia przepływu krwi do mięśnia sercowego. Zjawisko to stanowi jedną z przyczyn niedokrwienia mięśnia sercowego i może występować zarówno u osób z miażdżycą tętnic wieńcowych, jak i u pacjentów z prawidłowymi naczyniami wieńcowymi.
Skurcz naczyń wieńcowych może manifestować się jako dławica Prinzmetala (dławica odmienna), charakteryzująca się bólem w klatce piersiowej występującym typowo w spoczynku, często w nocy lub nad ranem. W zapisie EKG podczas epizodu skurczu obserwuje się uniesienie odcinka ST, które ustępuje po zastosowaniu nitratów lub antagonistów wapnia.
Czynniki ryzyka skurczu naczyń wieńcowych obejmują palenie tytoniu, stres, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego, hiperwentylację, ekspozycję na zimno oraz stosowanie niektórych substancji, takich jak kokaina, amfetamina czy sumatryptan. W diagnostyce wykorzystuje się koronarografię z testem prowokacyjnym (najczęściej z ergonowiną lub acetylocholiną).
Leczenie skurczu naczyń wieńcowych opiera się głównie na farmakoterapii z wykorzystaniem antagonistów wapnia (np. diltiazem, werapamil) oraz długo działających nitratów. Istotne jest również wyeliminowanie czynników wyzwalających, szczególnie zaprzestanie palenia tytoniu. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne można rozważyć implantację stentu lub sympatektomię.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotan – Właściwości farmakodynamiczne
Glicerolu triazotan (nitrogliceryna), będący azotanem organicznym (kod ATC: C01DA02), stosowany jest głównie jako lek rozszerzający naczynia w chorobach serca. Preparat Perlinganit zawiera 1 mg/ml substancji, gdzie 1 ampułka (10 ml) dostarcza 10 mg glicerolu triazotanu. Mechanizm działania opiera się na selektywnym rozluźnieniu mięśni gładkich naczyń, początkowo żylnych, co zmniejsza preload poprzez redukcję powrotu żylnego i ciśnienia późnoskurczowego w lewej komorze. Przy wyższych dawkach rozszerzeniu ulegają również tętnice i tętniczki, co obniża afterload. Efektem jest zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, co jest kluczowe w terapii chorób niedokrwiennych i niewydolności serca. Nitrogliceryna poprawia perfuzję wieńcową przez redystrybucję przepływu do obszarów podwsierdziowych, rozszerzenie naczyń kolateralnych oraz przeciwdziałanie skurczom naczyń wieńcowych, co jest istotne w leczeniu zwężeń miażdżycowych i skurczu naczyń.
azotan, cyklaza guanylowa, cykliczny monofosforan guanozyny, glicerolu triazotan, kinaza białkowa, krążenie wieńcowe, kurczliwość mięśni gładkich, lek rozszerzający naczynia, łożysko żylne, napięcie mięśni gładkich, niedrożność tętnic wieńcowych, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, ostry zawał mięśnia sercowego, rozluźnienie mięśni gładkich, skurcz naczynia wieńcowego, tlenek azotu, wazokonstrykcja, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zastoinowa niewydolność serca, zmiana miażdżycowa