cewnikowanie przerywane

Cewnikowanie przerywane to metoda terapeutyczna stosowana u pacjentów z zaburzeniami opróżniania pęcherza moczowego, polegająca na czasowym wprowadzaniu cewnika do pęcherza moczowego przez cewkę moczową w celu odprowadzenia moczu. W przeciwieństwie do cewnikowania ciągłego, cewnik usuwany jest natychmiast po opróżnieniu pęcherza.

Procedura ta jest zalecana przede wszystkim pacjentom z dysfunkcją neurogenną pęcherza moczowego, występującą w przebiegu chorób neurologicznych (stwardnienie rozsiane, urazy rdzenia kręgowego, przepuklina oponowo-rdzeniowa), po operacjach urologicznych, a także przy przeszkodzie podpęcherzowej. Cewnikowanie przerywane może być wykonywane przez personel medyczny lub przez samego pacjenta (samocewnikowanie).

Główne zalety tej metody obejmują zmniejszenie ryzyka zakażeń układu moczowego w porównaniu z cewnikowaniem stałym, zapobieganie zaleganiu moczu, ochronę górnych dróg moczowych przed uszkodzeniem oraz poprawę jakości życia pacjentów. Technika wymaga zachowania ścisłych zasad aseptyki, stosowania odpowiednich rodzajów cewników (najczęściej hydrofilowych lub pokrytych środkiem poślizgowym) oraz przestrzegania indywidualnie ustalonej częstotliwości cewnikowania, zwykle 4-6 razy na dobę.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę

Dysport, zawierający neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, dostępny w dawkach 300 i 500 jednostek na fiolkę, jest wskazany do leczenia spastyczności ogniskowej kończyn u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (wiek ≥ 2 lata), zarówno kończyn dolnych, jak i górnych. W populacji dorosłych stosuje się go w terapii neurogennych zaburzeń pęcherza moczowego, takich jak nietrzymanie moczu z nadreaktywnością wypieracza, u pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego lub stwardnieniem rozsianym, pod warunkiem regularnego wykonywania czystego cewnikowania przerywanego. Ponadto Dysport jest efektywny w leczeniu dystonii, takich jak kurczowy kręcz szyi, kurcz powiek, połowiczy kurcz twarzy oraz spastyczność ogniskowa kończyn górnych i dolnych u dorosłych, najczęściej po udarze mózgu, urazie czaszkowo-mózgowym lub w przebiegu SM. W dermatologii wskazaniem jest nadmierna potliwość pach (hyperhidrosis axillaris).
blepharospasm, cewnikowanie przerywane, dysfagia, dystonia szyjna, hyperhidrosis axillaris, kurcz powiek, kurczowy kręcz szyi, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna potliwość pach, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum, nietrzymanie moczu, ośrodkowy układ nerwowy, patologiczne napięcie mięśniowe, połowiczy kurcz twarzy, stwardnienie rozsiane, test Minora, toksyna botulinowa, udar mózgu, uraz czaszkowo-mózgowy, uszkodzenie rdzenia kręgowego
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxybutynin Medice 1 mg/ml

Produkt leczniczy Oxybutynin Medice w stężeniu 1 mg/ml, podawany dopęcherzowo, jest wskazany w leczeniu neurogennej nadreaktywności wypieracza. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane przez neurourologa na podstawie urodynamicznej kontroli, z celem utrzymania maksymalnego ciśnienia wypieracza poniżej 40 cm H₂O. Zalecane dawki początkowe różnią się w zależności od grupy wiekowej: dzieci 6-12 lat 2 mg/dobę, młodzież 12-18 lat 10 mg/dobę, dorośli 19-65 lat 10 mg/dobę, a osoby powyżej 65 lat 10 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 40 mg/dobę u młodzieży i dorosłych oraz 30 mg/dobę u osób starszych. Dawki podtrzymujące można podzielić na kilka podań, dostosowanych do schematu sześciokrotnego cewnikowania (CIC) na dobę, z podaniem od 2 mg do 40 mg dziennie w podzielonych dawkach (np. 10 mg podawane jako 5 mg + 5 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów osłabionych, w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, gdzie konieczne może być monitorowanie i modyfikacja dawki.
cewnik cewki moczowej, cewnikowanie przerywane, ciśnienie wypieracza, kontrola urodynamiczna, łącznik Luer-Lock, lek antycholinergiczny, neurogenna nadreaktywność wypieracza, okresowe cewnikowanie pęcherza, oksybutynina, parametr urodynamiczny, podanie do pęcherza moczowego, roztwór do pęcherza moczowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Neurotoksyna Clostridium botulinum typu A – Wskazania do stosowania

Neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, dostępna w preparacie Dysport w dawkach 300 lub 500 jednostek, znajduje szerokie zastosowanie kliniczne w leczeniu spastyczności ogniskowej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (od 2 roku życia), spastyczności kończyn u dorosłych, dystonii ogniskowych (kurczowy kręcz szyi, kurcz powiek, połowiczy kurcz twarzy), neurogennej nadreaktywności wypieracza z nietrzymaniem moczu u dorosłych oraz nadmiernej potliwości pach (hyperhidrosis axillaris). Mechanizm działania polega na blokowaniu uwalniania acetylocholiny w zakończeniach nerwów cholinergicznych, co prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśniowego, redukcji bólu, poprawy funkcji motorycznych oraz ograniczenia produkcji potu przez kilka miesięcy (4-7 miesięcy). Terapia jest szczególnie wskazana, gdy konwencjonalne metody leczenia są nieskuteczne lub powodują działania niepożądane, a także gdy spastyczność lub dystonia znacząco ograniczają funkcjonowanie pacjenta.
acetylocholina, cewnikowanie przerywane, dystonia ogniskowa, elektromiografia, hyperhidrosis axillaris, kręcz szyi, kurcz powiek, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna potliwość pach, nerwy cholinergiczne, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, nietrzymanie moczu, połowiczy kurcz twarzy, spastyczność kończyn, spastyczność ogniskowa, spastyczność poudarowa, stwardnienie rozsiane, stymulacja elektryczna, uszkodzenie rdzenia kręgowego
Leksykon chorób i schorzeń
Spina bifida – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Rozszczep kręgosłupa (spina bifida) jest wrodzoną wadą cewy nerwowej powstającą w pierwszym miesiącu ciąży, charakteryzującą się nieprawidłowym zamknięciem cewy nerwowej. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje zapobieganie infekcjom, zarządzanie neurogennym pęcherzem i dysfunkcją jelit, monitorowanie wodogłowia (w tym pomiar obwodu głowy i kontrolę ciśnienia śródczaszkowego), wsparcie mobilności oraz edukację pacjenta i rodziny. Kluczowe jest stosowanie czystego cewnikowania przerywanego w celu kontroli pęcherza, a także wdrożenie programów jelitowych dla zapobiegania nietrzymaniu kału. Wczesna interwencja chirurgiczna, w tym zamknięcie przepukliny oponowo-rdzeniowej i ewentualne wszczepienie zastawki komorowo-brzusznej, jest niezbędna dla minimalizacji ryzyka infekcji i powikłań neurologicznych. Opieka pooperacyjna powinna uwzględniać kontrolę bólu, monitorowanie parametrów życiowych, obserwację wycieków płynu mózgowo-rdzeniowego oraz odpowiednie pozycjonowanie pacjenta.
alergia na lateks, cewa nerwowa, cewnikowanie przerywane, ciśnienie śródczaszkowe, deficyt czuciowy, deformacja stawu, diagnoza pielęgniarska, dysfagia, dysfunkcja jelit, indywidualny plan edukacyjny, integralność skóry, motoryka duża, neurogenny pęcherz, nietrzymanie moczu, obwód głowy, odleżyna, opieka multidyscyplinarna, orteza, paraliż kończyn dolnych, pielęgnacja skóry, płyn mózgowo-rdzeniowy, program jelitowy, przepuklina oponowo-rdzeniowa, rozszczep kręgosłupa, skolioza, szpik kostny, umiejętność motoryczna, uszkodzenie neurologiczne, wada kręgosłupa, wodogłowie, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowych, zastawka komorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Spina bifida – Leczenie

Leczenie spina bifida zależy od stopnia zaawansowania schorzenia i obejmuje zarówno operacje prenatalne, jak i poporodowe. Operacja prenatalna, wykonywana przed 26. tygodniem ciąży, zmniejsza ryzyko wodogłowia (występującego u 80-90% pacjentów z przepukliną oponowo-rdzeniową) oraz potrzebę wszczepienia zastawki komorowo-otrzewnowej (redukcja z 84% do 44%), a także poprawia zdolność samodzielnego chodzenia (wzrost z 24% do 44%). W przypadku braku operacji prenatalnej, zabieg chirurgiczny powinien być wykonany w ciągu 24-72 godzin po urodzeniu, celem zamknięcia ubytku i ochrony rdzenia kręgowego. Leczenie powikłań, takich jak wodogłowie, obejmuje standardowo wszczepienie zastawki VP lub alternatywnie zabieg ETV/CPC, który ma skuteczność 50-70% w zapobieganiu konieczności stosowania zastawki. Dodatkowo, pacjenci często wymagają zabiegów ortopedycznych, neurochirurgicznych (np. odkotwiczenie rdzenia) oraz terapii pęcherza neurogennego i problemów jelitowych, stosując m.in. czyste cewnikowanie przerywane, leki antycholinergiczne, czy zabiegi chirurgiczne powiększające pęcherz lub umożliwiające cewnikowanie.
antybiotykoterapia, cewnikowanie przerywane, dysfagia, endoskopowa wentrikulostomia trzeciej komory, kifoza, kolostomia, lek antycholinergiczny, mezenchymalne komórki macierzyste, operacja prenatalna, ortezy, pęcherz neurogenny, przepuklina oponowo-rdzeniowa, rozszczep kręgosłupa, skolioza, spina bifida occulta, stopa końsko-szpotawa, terapia komórkami macierzystymi, wodogłowie, zastawka komorowo-otrzewnowa, zespół zakotwiczonego rdzenia kręgowego
Leksykon chorób i schorzeń
Ostra miękka mielopatia – Leczenie

Ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego (AFM) to rzadka, ale poważna choroba neurologiczna charakteryzująca się nagłym osłabieniem mięśni, głównie kończyn, spowodowanym uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Obecnie brak jest specyficznego leczenia o udowodnionej skuteczności; terapia jest objawowa i wspomagająca, z koniecznością ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko szybkiego postępu i niewydolności oddechowej. Stosowane metody terapeutyczne to m.in. dożylne immunoglobuliny (IVIG), kortykosteroidy oraz plazmafereza, jednak ich efektywność nie została jednoznacznie potwierdzona. Kluczową rolę odgrywa wczesna i intensywna rehabilitacja, obejmująca fizjoterapię, terapię zajęciową, funkcjonalną stymulację elektryczną (FES), trening chodu z odciążeniem masy ciała oraz terapię logopedyczną, co znacząco poprawia długoterminowe wyniki funkcjonalne u dzieci z AFM.
badanie DEXA, cewnikowanie przerywane, depresja i lęk, dysfagia, dysfonia, dysfunkcja pęcherza, działanie immunomodulujące, enterowirus, funkcjonalna stymulacja elektryczna, immunoglobulina dożylna, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzapalny, nierówność długości kończyn, niewydolność oddechowa, osłabienie mięśni opuszkowych, ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego, plazmafereza, podwichnięcie stawu, przykurcz, skolioza, transfer nerwów, wentylacja mechaniczna, wspomaganie oddychania, zaburzenie funkcji jelit, zespół multidyscyplinarny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę

Produkt leczniczy Dysport zawiera neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, z jednostkami specyficznymi dla tego preparatu, które nie są wymienne z innymi produktami botulinowymi. Preparat powinien być stosowany wyłącznie przez lekarzy z odpowiednim przeszkoleniem, z zachowaniem aseptyki (np. dezynfekcja korka alkoholem, stosowanie igieł 23 lub 25 G). Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazania, masy ciała, lokalizacji i nasilenia spastyczności oraz odpowiedzi pacjenta. Maksymalne dawki dla kończyn dolnych wynoszą do 15 j./kg mc. na jedną kończynę lub 30 j./kg mc. na obie, nie przekraczając 1000 j. Całkowita dawka dla kończyn górnych to do 16 j./kg mc. na jedną kończynę lub 21 j./kg mc. na obie, z limitem 840 j. Zalecane jest stosowanie technik wspomagających lokalizację mięśni (EMG, elektrostymulacja, USG). Powtórne iniekcje wykonuje się po osłabieniu efektu, nie wcześniej niż po 12-16 tygodniach, z czasem działania sięgającym nawet 28-34 tygodni.
cewnikowanie przerywane, elektromiografia, elektrostymulacja, kurczowy kręcz szyi, mięsień brzuchaty łydki, mięsień czworoboczny, mięsień dwugłowy ramienia, mięsień dźwigacz łopatki, mięsień dźwigacz powieki górnej, mięsień kulszowo-goleniowy, mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, mięsień nawrotny obły, mięsień piszczelowy tylny, mięsień płaszczkowaty, mięsień płatowaty głowy, mięsień przywodziciel, mięsień ramienny, mięsień trójgłowy ramienia, mięsień zginacz głęboki palców, mięsień zginacz łokciowy nadgarstka, mięsień zginacz powierzchowny palców, mięsień zginacz promieniowy nadgarstka, mózgowe porażenie dziecięce, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, nietrzymanie moczu, obustronny kurcz powiek, opadanie powieki, połowiczy kurcz twarzy, spastyczność ogniskowa, technika ultrasonograficzna, toksyna botulinowa
Leksykon substancji czynnych
Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A – Wskazania do stosowania

Neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, dostępna w preparacie Dysport w dawkach 300 i 500 jednostek, jest stosowana w leczeniu różnych schorzeń neurologicznych zarówno u dzieci, jak i dorosłych. U pacjentów pediatrycznych (≥ 2 lat) wskazaniem jest spastyczność ogniskowa kończyn dolnych i górnych w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego, gdzie terapia prowadzi do redukcji napięcia mięśniowego i poprawy funkcji motorycznych. U dorosłych neurotoksyna znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu neurogennej nadreaktywności wypieracza z nietrzymaniem moczu (w etiologii uszkodzenia rdzenia kręgowego lub stwardnienia rozsianego) u pacjentów stosujących regularne cewnikowanie przerywane, a także w terapii dystonii szyi (kurczowy kręcz szyi), blefarospazmu, połowiczego kurczu twarzy oraz spastyczności ogniskowej kończyn górnych i dolnych o różnej etiologii, w tym po udarach, urazach OUN i stwardnieniu rozsianym.
blefarospazm, cewnikowanie przerywane, dysfunkcja nerwowo-mięśniowa, dystonia ogniskowa, hemifacial spasm, hyperhidrosis axillaris, kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum, kurcz powiek, kurczowy kręcz szyi, mózgowe porażenie dziecięce, nadpotliwość, nadpotliwość pach, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum typ A, nietrzymanie moczu, połowiczy kurcz twarzy, spastyczność ogniskowa kończyn, spastyczność ogniskowa kończyn dolnych, stwardnienie rozsiane, toksyna botulinowa, udar mózgu, uraz czaszkowo-mózgowy, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wzmożone napięcie mięśniowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dysport 500 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę

Dysport, zawierający neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, dostępny jest w dawkach 300 i 500 jednostek/fiolkę w formie proszku do sporządzania roztworu do iniekcji. Lek jest wskazany do leczenia spastyczności ogniskowej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym od 2. roku życia, obejmując kończyny górne i dolne. U dorosłych stosuje się go w terapii dystonii ogniskowych, takich jak kurczowy kręcz szyi, kurcz powiek oraz połowiczy kurcz twarzy, a także w leczeniu spastyczności kończyn wynikającej z udarów, urazów mózgu, rdzenia kręgowego czy stwardnienia rozsianego. Ponadto, Dysport jest stosowany w leczeniu neurogennej nadreaktywności wypieracza pęcherza moczowego u dorosłych z koniecznością regularnego czystego cewnikowania przerywanego oraz w terapii nadmiernej potliwości pach u pacjentów opornych na konwencjonalne metody leczenia.
cewnikowanie przerywane, dysfagia, dystonia ogniskowa, hyperhidrosis axillaris, iniekcja domięśniowa, iniekcja śródskórna, kręcz szyi, kurcz powiek, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna potliwość pach, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum, nietrzymanie moczu, połowiczy kurcz twarzy, rdzeń kręgowy, spastyczność ogniskowa, spastyczność ogniskowa kończyn, stwardnienie rozsiane, toksyna botulinowa, udar, uraz mózgu
Leksykon substancji czynnych
Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A – Dawkowanie i sposób podawania

Neurotoksyna Clostridium botulinum typu A jest stosowana w leczeniu różnych schorzeń neurologicznych i mięśniowych, w tym spastyczności kończyn, kurczu szyi, łagodnego kurczu powiek (BEB), połowiczego kurczu twarzy, nadmiernej potliwości pach oraz nietrzymania moczu z powodu neurogennej nadreaktywności wypieracza. Dawkowanie jest ściśle indywidualizowane, zależne od masy ciała pacjenta, lokalizacji i nasilenia objawów oraz odpowiedzi na wcześniejsze leczenie. Maksymalne dawki różnią się w zależności od wskazania i miejsca podania, np. w leczeniu spastyczności kończyn dolnych maksymalna dawka wynosi do 15 j./kg na jedną kończynę, a całkowita dawka nie powinna przekraczać 1000 jednostek lub 30 j./kg masy ciała. W leczeniu kurczu szyi zalecana dawka początkowa to 500 jednostek, z maksymalną dawką 1000 jednostek, podawana do 2-3 mięśni szyi. W terapii BEB stosuje się dawki od 40 do 120 jednostek na oko, a w leczeniu nadmiernej potliwości pach dawka wynosi 100-200 jednostek na dół pachowy. Preparat rekonstytuuje się w 0,9% roztworze chlorku sodu, a objętość iniekcji nie powinna przekraczać 0,5-1 ml na jedno miejsce podania, w zależności od wskazania.
badanie elektromiograficzne, cewnikowanie przerywane, elektromiografia, elektrostymulacja, heparyna drobnocząsteczkowa, iniekcja podskórna, kurcz powiek, kurczowy kręcz szyi, lek przeciwzakrzepowy, mięsień brzuchaty łydki, mięsień czworoboczny, mięsień dwugłowy ramienia, mięsień dźwigacz łopatki, mięsień dźwigacz powieki górnej, mięsień kulszowo-goleniowy, mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, mięsień nawrotny czworoboczny, mięsień nawrotny obły, mięsień okrężny, mięsień piszczelowy tylny, mięsień płaszczkowaty, mięsień płatowaty głowy, mięsień przywodziciel, mięsień przywodziciel stawu biodrowego, mięsień ramienny, mięsień trójgłowy ramienia, mięsień wypieracz, mięsień zginacz głęboki palców, mięsień zginacz łokciowy nadgarstka, mięsień zginacz powierzchowny palców, mięsień zginacz promieniowy nadgarstka, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna potliwość pach, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum typ A, opadanie powieki, połowiczy kurcz twarzy, rekonstytucja produktu leczniczego, roztwór chlorku sodu, spastyczność ogniskowa kończyn dolnych, środek znieczulający, technika ultrasonograficzna, test jodowo-skrobiowy, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie śródskórne, żel nawilżający, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne