Wskazania do stosowania
Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A

Neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, dostępna w preparacie Dysport w dawkach 300 i 500 jednostek, jest stosowana w leczeniu różnych schorzeń neurologicznych zarówno u dzieci, jak i dorosłych. U pacjentów pediatrycznych (≥ 2 lat) wskazaniem jest spastyczność ogniskowa kończyn dolnych i górnych w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego, gdzie terapia prowadzi do redukcji napięcia mięśniowego i poprawy funkcji motorycznych. U dorosłych neurotoksyna znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu neurogennej nadreaktywności wypieracza z nietrzymaniem moczu (w etiologii uszkodzenia rdzenia kręgowego lub stwardnienia rozsianego) u pacjentów stosujących regularne cewnikowanie przerywane, a także w terapii dystonii szyi (kurczowy kręcz szyi), blefarospazmu, połowiczego kurczu twarzy oraz spastyczności ogniskowej kończyn górnych i dolnych o różnej etiologii, w tym po udarach, urazach OUN i stwardnieniu rozsianym.

Wskazania do stosowania substancji czynnej neurotoksyna Clostridium botulinum typ A

Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A jest substancją czynną wykorzystywaną w lecznictwie w postaci kompleksu neurotoksyny. Znajduje ona zastosowanie w szeregu wskazań klinicznych, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i w populacji pediatrycznej. Produkt leczniczy Dysport zawierający tę substancję czynną dostępny jest w dwóch dawkach: 300 jednostek oraz 500 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A na fiolkę, w postaci białego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.1

Wskazania do stosowania w populacji pediatrycznej

Spastyczność ogniskowa kończyn dolnych w mózgowym porażeniu dziecięcym

Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A może być stosowana w leczeniu objawowym spastyczności ogniskowej kończyn dolnych u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. Terapia może być wdrożona u pacjentów w wieku 2 lat lub starszych. Produkt Dysport umożliwia redukcję napięcia mięśniowego i poprawę funkcji motorycznych w tej grupie pacjentów.2

Spastyczność ogniskowa kończyn górnych w mózgowym porażeniu dziecięcym

Kolejnym wskazaniem pediatrycznym jest leczenie objawowe spastyczności ogniskowej kończyn górnych u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym w wieku od 2 lat. Zastosowanie toksyny botulinowej w tej grupie pacjentów pozwala na zmniejszenie patologicznego napięcia mięśniowego, poprawę zakresu ruchów i funkcjonalności kończyny górnej, co przyczynia się do zwiększenia samodzielności pacjenta i ułatwienia zabiegów pielęgnacyjnych.3

Wskazania do stosowania u pacjentów dorosłych

Nietrzymanie moczu z neurogenną nadreaktywnością wypieracza

U osób dorosłych kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum typu A znajduje zastosowanie w leczeniu nietrzymania moczu w przebiegu neurogennej nadreaktywności wypieracza. Wskazanie to dotyczy pacjentów ze specyficzną etiologią zaburzenia – spowodowaną uszkodzeniem rdzenia kręgowego (zarówno o charakterze urazowym, jak i nieurazowym) lub stwardnieniem rozsianym. Istotnym kryterium kwalifikacji jest wykonywanie przez pacjenta regularnego, czystego cewnikowania przerywanego.4

Dysfunkcje nerwowo-mięśniowe twarzy i szyi

Preparat Dysport zawierający neurotoksynę Clostridium botulinum typ A wskazany jest w leczeniu następujących dysfunkcji nerwowo-mięśniowych w obszarze twarzy i szyi u dorosłych pacjentów:

  • Kurczowy kręcz szyi – zaburzenie charakteryzujące się nieprawidłowym ustawieniem głowy i szyi wywołanym przez mimowolne skurcze mięśni szyi
  • Kurcz powiekdystonia ogniskowa objawiająca się nadmiernym, mimowolnym skurczem mięśni okrężnych oczu, prowadzącym do niedobrowolnego zamykania powiek
  • Połowiczy kurcz twarzy – jednostronne zaburzenie motoryczne objawiające się mimowolnymi, nieregularnymi skurczami mięśni twarzy unerwianych przez nerw twarzowy

5

Spastyczność ogniskowa kończyn u dorosłych

Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A znajduje zastosowanie w leczeniu spastyczności ogniskowej kończyn u pacjentów dorosłych. Wskazanie to obejmuje zarówno spastyczność kończyn górnych, jak i dolnych. Terapia ta jest szczególnie istotna w przypadku pacjentów po udarach mózgu, urazach czaszkowo-mózgowych czy rdzeniowych oraz u chorych ze stwardnieniem rozsianym i innymi schorzeniami neurologicznymi przebiegającymi ze wzmożonym napięciem mięśniowym.6

Nadmierna potliwość pach

Ostatnim wskazaniem do stosowania kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A (produkt Dysport) jest nadmierna potliwość pach. Przy tym wskazaniu celem terapii jest zablokowanie uwalniania acetylocholiny w obrębie gruczołów potowych, co prowadzi do czasowego zmniejszenia lub eliminacji nadmiernej produkcji potu w obszarze pach. Jest to wskazanie, które ma istotny wpływ na poprawę jakości życia pacjentów cierpiących z powodu nadpotliwości.7

Zalecenia kliniczne dotyczące stosowania neurotoksyny Clostridium botulinum typu A

Lekarz kwalifikujący pacjenta do terapii neurotoкsyną Clostridium botulinum typu A powinien dokładnie ocenić stan kliniczny chorego oraz potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią. Zastosowanie tej substancji czynnej wymaga doświadczenia klinicznego i znajomości anatomii, a sam zabieg podania leku powinien być wykonywany przez lekarzy odpowiednio przeszkolonych w zakresie stosowania kompleksu neurotoksyny botulinowej.8

W przypadku pacjentów pediatrycznych, szczególnie istotne jest właściwe dawkowanie oraz rozważenie harmonogramu kolejnych iniekcji, biorąc pod uwagę dynamikę rozwoju dziecka. U pacjentów dorosłych, należy indywidualnie dostosować terapię do określonego wskazania, stanu klinicznego oraz dotychczasowej odpowiedzi na leczenie.9

Wskazanie Grupa wiekowa Szczegółowy opis
Spastyczność ogniskowa kończyn dolnych Dzieci ≥ 2 lat W przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego
Spastyczność ogniskowa kończyn górnych Dzieci ≥ 2 lat W przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego
Nietrzymanie moczu Dorośli Z neurogenną nadreaktywnością wypieracza spowodowaną uszkodzeniem rdzenia kręgowego lub stwardnieniem rozsianym, u pacjentów stosujących cewnikowanie przerywane
Kurczowy kręcz szyi Dorośli Dystonia szyjna
Kurcz powiek Dorośli Blefarospazm
Połowiczy kurcz twarzy Dorośli Hemifacial spasm
Spastyczność ogniskowa kończyn górnych Dorośli Wzmożone napięcie mięśniowe kończyn górnych różnej etiologii
Spastyczność ogniskowa kończyn dolnych Dorośli Wzmożone napięcie mięśniowe kończyn dolnych różnej etiologii
Nadmierna potliwość pach Dorośli Nadpotliwość pachowa (hyperhidrosis axillaris)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl