stan prozakrzepowy

Stan prozakrzepowy (hypercoagulability) to zaburzenie hemostazy organizmu charakteryzujące się zwiększoną skłonnością do tworzenia zakrzepów krwi w naczyniach. Wynika z przewagi procesów krzepnięcia nad mechanizmami przeciwzakrzepowymi, co może prowadzić do zakrzepicy żylnej, tętniczej lub mikrokrążenia.

Stan prozakrzepowy może mieć charakter wrodzony (pierwotny) lub nabyty (wtórny). Przyczyny wrodzone obejmują mutacje czynników krzepnięcia (np. czynnika V Leiden, protrombiny G20210A), niedobory białek antykoagulacyjnych (białka C, S, antytrombiny), a także zaburzenia układu fibrynolitycznego. Stany nabyte wiążą się z chorobami (nowotwory, zespół antyfosfolipidowy, choroby zapalne, cukrzyca), ciążą, stosowaniem hormonalnych środków antykoncepcyjnych, unieruchomieniem, zabiegami operacyjnymi czy hospitalizacją.

Klinicznie stan prozakrzepowy manifestuje się epizodami zakrzepicy żylnej (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) lub tętniczej (udar niedokrwienny mózgu, zawał serca). Charakterystyczne są nawracające incydenty zakrzepowe, nietypowe lokalizacje zakrzepów, występowanie zakrzepicy u osób młodych oraz rodzinne występowanie zakrzepicy. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne oceniające parametry krzepnięcia oraz badania genetyczne.

Leczenie stanu prozakrzepowego zależy od przyczyny i obejmuje leczenie przyczynowe (jeśli to możliwe), profilaktykę przeciwzakrzepową oraz leczenie przeciwzakrzepowe w przypadku wystąpienia zakrzepicy. Stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe, antagonistów witaminy K, bezpośrednie doustne antykoagulanty oraz leki przeciwpłytkowe, dostosowując terapię do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl