zakażenie STEC
Zakażenia STEC (Shiga toxin-producing Escherichia coli) to grupa infekcji wywoływanych przez szczepy bakterii E. coli produkujące toksynę Shiga. Najczęściej identyfikowanym serotypem jest O157:H7, choć zakażenia mogą być wywołane także przez inne serotypy (m.in. O26, O111, O103, O121, O45, O145).
Główną drogą transmisji zakażeń STEC jest spożycie skażonej żywności (niedogotowane mięso, niepasteryzowane mleko i soki, skażone warzywa) lub wody, kontakt z zakażonymi zwierzętami oraz transmisja z człowieka na człowieka. Okres inkubacji wynosi zwykle 3-4 dni (zakres 1-10 dni).
Obraz kliniczny zakażenia STEC obejmuje spectrum od bezobjawowego nosicielstwa, przez łagodną biegunkę, po krwotoczne zapalenie jelita grubego. W 5-10% przypadków, szczególnie u dzieci poniżej 5. roku życia i osób starszych, może rozwinąć się zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), charakteryzujący się triadą: niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość i ostra niewydolność nerek.
Diagnostyka opiera się na badaniach mikrobiologicznych kału (posiew, testy immunoenzymatyczne, PCR). Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące. Nie zaleca się stosowania antybiotyków, gdyż mogą zwiększać ryzyko rozwoju HUS poprzez indukcję uwalniania toksyny Shiga. W przypadku rozwoju HUS konieczna może być dializoterapia.
Profilaktyka zakażeń STEC obejmuje przestrzeganie zasad higieny, szczególnie podczas przygotowywania posiłków, dokładne gotowanie mięsa, unikanie spożywania niepasteryzowanych produktów oraz dbałość o higienę w kontakcie ze zwierzętami gospodarskimi. Zakażenia STEC podlegają obowiązkowi zgłaszania do inspekcji sanitarnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hemolityczno-uremicznego – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół hemolityczno-uremiczny (HUS) jest główną przyczyną ostrej niewydolności nerek u dzieci, najczęściej wywołaną zakażeniem Escherichia coli produkującą toksynę Shiga (STEC). Profilaktyka HUS dzieli się na pierwotną, obejmującą zapobieganie zakażeniom STEC poprzez higienę (mycie rąk, bezpieczeństwo żywności, unikanie kontaktu z odchodami zwierzęcymi) oraz wtórną, polegającą na monitorowaniu pacjentów z biegunką STEC pod kątem objawów HUS. Kluczowe jest unikanie antybiotyków (zwłaszcza beta-laktamów) i środków przeciwbiegunkowych w ostrej fazie zakażenia, gdyż zwiększają one ryzyko rozwoju HUS. Zalecane jest gotowanie mięsa mielonego do temperatury co najmniej 71°C oraz stosowanie odpowiednich zasad higieny w przygotowywaniu i przechowywaniu żywności. Wczesne nawodnienie dożylne płynami izotonicznymi poprawia rokowanie i zmniejsza ryzyko dializy.
antybiotyki beta-laktamowe, atypowy HUS, azytromycyna, biegunka zakaźna, choroba podlegająca zgłoszeniu, E. coli O157:H7, ekulizumab, epidemia, Escherichia coli, fosfomycyna, inhibitor dopełniacza, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ognisko epidemii, ostra niewydolność nerek, płytki krwi, posocznica, przeciwciało monoklonalne, szlak dopełniacza, toksyna shiga, zajęcie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie STEC, zespół hemolityczno-uremiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hemolityczno-uremicznego – Epidemiologia
Zespół hemolityczno-uremiczny (HUS) to rzadkie, ale poważne schorzenie charakteryzujące się triadą: mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną, małopłytkowością oraz ostrym uszkodzeniem nerek, będące główną przyczyną ostrego uszkodzenia nerek u dzieci. Zapadalność na HUS wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, wynosząc globalnie około 0,66 na 100 000 osobolat (95% CI: 0,35-1,06), z wyższą częstością u dzieci poniżej 5 lat (3,9-6,1/100 000 rocznie). Atypowy HUS (aHUS) stanowi 5-10% przypadków, z zapadalnością 0,23-1,9 na milion populacji rocznie. Najczęstszą etiologią jest zakażenie Escherichia coli produkującą toksynę Shiga (STEC), zwłaszcza serotypem O157:H7, które u 2-7% zakażonych prowadzi do rozwoju HUS. Epidemiologia wskazuje na sezonowość zachorowań, z przewagą przypadków latem i jesienią, oraz na wzrost udziału serotypów non-O157 w ostatnich latach. Systemy nadzoru epidemiologicznego, takie jak FoodNet w USA czy rejestry w Polsce, umożliwiają monitorowanie zapadalności, wykrywanie ognisk epidemicznych oraz identyfikację szczepów STEC o zwiększonej wirulencji.
atypowy zespół hemolityczno-uremiczny, białkomocz, dializa otrzewnowa, ekulizumab, Escherichia coli, krwawa biegunka, leczenie nerkozastępcze, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadzór epidemiologiczny, nawadnianie dożylne, nefrolog dziecięcy, niedogotowane mięso, niedokrwistość hemolityczna mikroangiopatyczna, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, ostre zakażenie, przewlekła choroba nerek, serotyp O157:H7, STEC-HUS, toksyna shiga, zakażenie STEC, zespół hemolityczno-uremiczny