olej sojowy oczyszczony
Olej sojowy oczyszczony to produkt otrzymywany z nasion soi (Glycine max) poprzez procesy ekstrakcji i rafinacji. Jest jednym z najpowszechniej używanych olejów roślinnych na świecie, zarówno w przemyśle spożywczym, jak i farmaceutycznym.
W medycynie i farmacji olej sojowy oczyszczony wykorzystywany jest jako składnik emulsji tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, szczególnie u pacjentów wymagających długotrwałego wsparcia żywieniowego. Stanowi źródło niezbędnych kwasów tłuszczowych i energii, dostarczając około 9 kcal/g. Zawiera znaczne ilości kwasu linolowego (omega-6) oraz mniejsze ilości kwasu alfa-linolenowego (omega-3).
Farmakopea Europejska określa szczegółowe wymagania dotyczące składu i czystości oleju sojowego przeznaczonego do zastosowań medycznych. Oczyszczony olej sojowy musi być wolny od zanieczyszczeń, charakteryzować się odpowiednią liczbą kwasową, nadtlenkową oraz spełniać określone parametry fizykochemiczne.
W kontekście klinicznym należy pamiętać o możliwych reakcjach alergicznych u pacjentów z nadwrażliwością na soję. Preparaty zawierające olej sojowy są przeciwwskazane u osób z potwierdzoną alergią na soję lub orzeszki ziemne ze względu na możliwość reakcji krzyżowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Fenta MX 50 50 mcg/h
Fenta MX to system transdermalny zawierający fentanyl, dostępny w czterech dawkach: 25, 50, 75 oraz 100 mikrogramów/godzinę, odpowiadających powierzchniom wchłaniania od 10,5 do 42 cm² i zawartości fentanylu od 5,78 do 23,12 mg. Plastry charakteryzują się proporcjonalną zależnością między powierzchnią, zawartością substancji czynnej oraz szybkością jej uwalniania. Każdy plaster zawiera również równoważną ilość oczyszczonego oleju sojowego jako substancji pomocniczej. Budowa systemu obejmuje warstwę zabezpieczającą, matrycową samoprzylepną z fentanylem oraz warstwę nośnikową nieprzepuszczalną dla wody, co zapewnia kontrolowane uwalnianie leku przez skórę.
fentanyl, kalafonia, okres ważności leku, olej sojowy oczyszczony, poli etyloheksyloakrylan, polietylenu tereftalan, powierzchnia wchłaniania, saszetka medyczna, substancja czynna, substancja opioidowa, substancja pomocnicza, sylikonowany polietylenu tereftalan, system transdermalny, szybkość uwalniania leku, warstwa matrycowa, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Działania niepożądane
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest powszechnie stosowanym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Intralipid 20%, Kabiven czy Lipidem, dostarczającym energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych. Działania niepożądane związane z jego podawaniem występują przeważnie bardzo rzadko, pod warunkiem prawidłowego dawkowania i monitorowania. Najczęściej obserwuje się podwyższenie temperatury ciała (≥1/1000 do <1/100), a rzadziej drżenia, dreszcze, nudności i wymioty (<1%). Reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, pokrzywka czy obrzęk gardła, występują bardzo rzadko (<1/10 000) i wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, leukopenia), neurologiczne (ból głowy, senność), naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie, zakrzepowe zapalenie żył), oddechowe (duszność, sinica), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), a także przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych i cholestaza. Objawy ogólne to m.in. uczucie zmęczenia i zimna.
cholestaza, duszność, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadkrzepliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk gardła, olej sojowy oczyszczony, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, rumień, sinica, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Intralipid 20% 200 mg/ml
Intralipid 20% to emulsja do infuzji zawierająca 200 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego, przeznaczona do żywienia pozajelitowego pacjentów wymagających dostarczenia energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Preparat dostarcza 8,4 MJ (2000 kcal) energii na 1000 ml oraz zawiera 15 mmol fosforanów organicznych na litr, co wspiera prawidłowe funkcjonowanie metaboliczne. Wskazania do stosowania obejmują długotrwałe żywienie pozajelitowe u pacjentów po rozległych zabiegach chirurgicznych, z ciężkimi urazami, oparzeniami, dysfunkcją przewodu pokarmowego uniemożliwiającą żywienie enteralne oraz leczenie niedoboru niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFAD), zwłaszcza gdy suplementacja doustna jest nieskuteczna lub niemożliwa.
długotrwałe żywienie pozajelitowe, dysfunkcja przewodu pokarmowego, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforany organiczne, Intralipid, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, odżywianie enteralne, olej sojowy oczyszczony, rozległy zabieg chirurgiczny, stan kataboliczny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Intralipid 20% 200 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa emulsji do infuzji Intralipid 20%, zawierającej 200 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego, wykazały dobrą tolerancję preparatu w modelach eksperymentalnych. Produkt charakteryzuje się osmolalnością około 350 mOsm/kg H2O, pH około 8, wartością energetyczną 8,4 MJ (2000 kcal) na 1000 ml oraz zawartością fosforanów organicznych na poziomie 15 mmol/1000 ml. Te parametry fizykochemiczne są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa podczas dożylnego podawania emulsji tłuszczowej. Wyniki badań przedklinicznych potwierdzają niskie ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, co stanowi istotną podstawę do dalszych badań klinicznych i oceny stosunku korzyści do ryzyka.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Curacne 20 mg 20 mg
Curacne 20 mg to preparat zawierający izotretynoinę w dawce 20 mg w każdej kapsułce miękkiej, stosowany głównie w terapii ciężkich postaci trądziku. Kapsułki zawierają również 208,4 mg rafinowanego oleju sojowego, co jest istotne u pacjentów z alergią na soję. Substancje pomocnicze obejmują m.in. olej sojowy oczyszczony, wosk żółty, olej roślinny uwodorniony oraz składniki otoczki żelatynowej i barwniki (E 172, E 171). Kapsułki mają charakterystyczny wygląd z nadrukiem „I 20” i są pakowane w blistry PVC/PE/PVDC/Aluminium, dostępne w opakowaniach po 30 lub 60 sztuk.
dwutlenek tytanu, działanie niepożądane, działanie teratogenne, izotretynoina, kapsułka miękka, makrogol, nadwrażliwość na soję, niezgodność farmaceutyczna, octanoftalan poliwinylowy, olej roślinny uwodorniony, olej sojowy, olej sojowy oczyszczony, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, wodorotlenek amonowy, wosk żółty - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N12E –
OLIMEL N12E to trójkomorowy worek do infuzji zawierający emulsję tłuszczową, roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz roztwór glukozy z wapniem, dostępny w objętościach 650 ml, 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml. Po zmieszaniu komór powstaje gotowa emulsja o pH 6,4 i osmolarności 1270 mOsm/l, zawierająca odpowiednio do objętości: tłuszcze (22,8–70 g), aminokwasy (49,4–151,9 g), azot (7,8–24 g), glukozę (47,7–146,7 g) oraz elektrolity, m.in. sód (22,8–70 mmol), potas (19,5–60 mmol), magnez (2,6–8 mmol) i wapń (2,3–7 mmol). Emulsja tłuszczowa składa się z 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego, zapewniając stosunek niezbędnych kwasów tłuszczowych do całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych na poziomie 20%. Wartość energetyczna całkowita waha się od 620 kcal do 1900 kcal, z niebiałkową energią stanowiącą 420–1280 kcal, przy stałym stosunku energii glukozy do tłuszczów 45/55 oraz stosunku energii niebiałkowej do azotu 53 kcal/g.
alanina, aminokwas, arginina, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy z jaja kurzego, fosforan nieorganiczny, fosforan organiczny, glicerol, glicyna, glukoza jednowodna, histydyna, izoleucyna, kation dwuwartościowy, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas octowy lodowaty, kwas solny, kwas tłuszczowy, leucyna, lizyna, magnezu chlorek sześciowodny, metionina, niezgodność farmaceutyczna, octan lizyny, octan polietylenowinylu, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, pochłaniacz tlenu, potasu chlorek, prolina, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy z wapniem, seryna, sodu glicerofosforan uwodniony, sodu octan trójwodny, sodu oleinian, sodu wodorotlenek, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wapnia chlorek dwuwodny, warunki aseptyczne, węglowodan, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Działania niepożądane – MBE 150 mg + 7,29 mg + 200 mg
Produkt leczniczy MBE, zawierający 150 mg jonów magnezu, 7,29 mg pirydoksyny chlorowodorku oraz 200 mg all-rac-α-tokoferylu octanu, może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony układu pokarmowego. Do najczęściej obserwowanych należą nudności, biegunka, bóle brzucha oraz ogólne złe samopoczucie, które mają charakter przejściowy i ustępują po odstawieniu leku. Biegunka jest związana z przeczyszczającym działaniem soli magnezu, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z istniejącą biegunką lub zaburzeniami wchłaniania. Reakcje nadwrażliwości, choć rzadkie, mogą wystąpić na składniki czynne lub substancje pomocnicze, w tym olej sojowy oczyszczony, co jest istotne w kontekście alergii na soję.
biegunka, ból brzucha, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek pirydoksyny, dolegliwość gastroenterologiczna, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, jony magnezu, nudności, octan tokoferylu, olej sojowy oczyszczony, postępowanie terapeutyczne, reakcja nadwrażliwości, schorzenie przewodu pokarmowego, sól magnezu, zaburzenia układu pokarmowego, zaburzenie wchłaniania, złe samopoczucie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – ClinOleic 20% –
ClinOleic 20% to emulsja do infuzji zawierająca 20 g/100 ml mieszaniny oczyszczonego oleju z oliwek i oleju sojowego, stosowana jako źródło tłuszczów w żywieniu pozajelitowym. Preparat dostarcza 200 kcal (0,836 MJ) na 100 ml oraz 4 g niezbędnych kwasów tłuszczowych, co jest istotne w przypadku pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego i dojelitowego, np. przy ciężkich zaburzeniach połykania, niedrożności przewodu pokarmowego, zespole krótkiego jelita, ciężkim niedożywieniu czy zwiększonym zapotrzebowaniu energetycznym (np. oparzenia, sepsa). Preparat charakteryzuje się osmolarnością 270 mOsm/l i pH 6-8, co czyni go niemal izotonicznym względem osocza, umożliwiając podawanie zarówno do żył centralnych, jak i obwodowych. Gęstość emulsji wynosi 0,986, zbliżona do gęstości osocza, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia naczyń podczas infuzji.
całkowite żywienie pozajelitowe, ciężkie niedożywienie, emulsja do infuzji, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność jelit, niezbędne kwasy tłuszczowe, oddział intensywnej terapii, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, przetoka przewodu pokarmowego, rozległe oparzenia, roztwór aminokwasów, sepsa, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Propofol-Lipuro 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne propofolu (Propofol-Lipuro 5 mg/ml) nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy podaniu wielokrotnym, co potwierdzają stabilne parametry biochemiczne, hematologiczne oraz brak istotnych zmian histopatologicznych. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagennego ani genotoksycznego potencjału, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Brak jest jednak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, co stanowi ograniczenie w pełnej ocenie profilu bezpieczeństwa. Badania neurotoksyczności na zwierzętach, w tym naczelnych, wskazują na ryzyko obumierania komórek nerwowych i możliwych deficytów poznawczych przy ekspozycji na propofol w okresie intensywnego rozwoju mózgu, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji wymaga dalszych badań.
badanie przedkliniczne, deficyt poznawczy, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, działanie znieczulające, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, genotoksyczność, neurotoksyczność, obumieranie komórek nerwowych, olej sojowy oczyszczony, potencjał mutagenny, Propofol-Lipuro, reakcja alergiczna, synaptogeneza, tolerancja miejscowa, wstrzyknięcie domięśniowe, znieczulenie płytkie - Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat Lipidem, emulsja do infuzji zawierająca omega-3-kwasy triglicerydy w stężeniu 200 mg/ml (20 g/1000 ml, co stanowi 10% całkowitej zawartości lipidów), jest stosowany w żywieniu pozajelitowym, głównie w warunkach szpitalnych. Skład lipidowy preparatu obejmuje 50% triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, 40% oczyszczonego oleju sojowego oraz 10% omega-3-kwasów triglicerydów, w tym kwas alfa-linolenowy (4,0-8,8 g/l) oraz kwasy eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy (8,6-17,2 g/l). Preparat charakteryzuje się wartością energetyczną 7990 kJ/l (1910 kcal/l) oraz osmolalnością około 410 mOsm/kg. Podawanie Lipidemu odbywa się w kontrolowanych warunkach klinicznych, co jest istotne z punktu widzenia oceny wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
charakterystyka produktu leczniczego, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, infuzja dożylna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, Lipidem, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy triglicerydy, osmolalność, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Wskazania do stosowania
Preparat Lipidem, będący emulsją do infuzji o stężeniu omega-3-kwasów triglicerydów 20,0 g/1000 ml (10% całkowitej zawartości lipidów), stanowi istotny element żywienia pozajelitowego, dostarczając niezbędne kwasy tłuszczowe omega-3, w tym EPA i DHA w stężeniach 8,6-17,2 g/l oraz kwas alfa-linolenowy w zakresie 4,0-8,8 g/l. Preparat zapewnia 7990 kJ/l (1910 kcal/l) energii i zawiera MCT oraz oczyszczony olej sojowy, co umożliwia efektywne wsparcie metaboliczne pacjentów z przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego. Wskazania obejmują m.in. stany hiperkataboliczne, choroby przewodu pokarmowego uniemożliwiające żywienie enteralne, okres okołooperacyjny u niedożywionych, a także wsparcie żywieniowe wcześniaków i dzieci z niedojrzałością przewodu pokarmowego.
choroba nowotworowa, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, gospodarka kwasowo-zasadowa, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, morfologia krwi, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, niedrożność przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, okres okołooperacyjny, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy triglicerydy, parametry krzepnięcia, przetoka przewodu pokarmowego, sepsa, stan hiperkataboliczny, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy w surowicy, wcześniactwo, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Propofol-Lipuro 5 mg/ml
Propofol-Lipuro (5 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 5 mg propofolu na 1 ml oraz 50 mg/ml oleju sojowego jako substancji pomocniczej. Jego działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy prowadzi do istotnego upośledzenia funkcji psychomotorycznych, które może utrzymywać się nawet po ustąpieniu widocznych objawów sedacji. W praktyce klinicznej oznacza to, że zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn i urządzeń wymagających zwiększonej koncentracji i koordynacji jest obniżona przez co najmniej 12 godzin po podaniu leku. Ten czas jest kluczowy przy planowaniu wypisu pacjenta i udzielaniu mu zaleceń dotyczących codziennych aktywności.
działanie depresyjne na OUN, działanie na ośrodkowy układ nerwowy, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, koordynacja psychoruchowa, olej sojowy oczyszczony, propofol, Propofol-Lipuro, sedacja, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, zaburzenia funkcji poznawczych, zdolności psychomotoryczne, znieczulenie propofolem - Leksykon leków
Skład i postać leku – Toctino 10 mg
TOCTINO jest lekiem dostępnym w formie miękkich kapsułek doustnych zawierających alitretynoinę w dawkach 10 mg oraz 30 mg. Kapsułki 10 mg mają wymiary około 11×7 mm, są brązowe i oznaczone symbolem „A1”, natomiast kapsułki 30 mg są nieco większe (13×8 mm), czerwono-brązowe i oznaczone symbolem „A3”. Substancją pomocniczą w obu wariantach jest m.in. olej sojowy (176,50 mg w kapsułce 10 mg i 282,40 mg w kapsułce 30 mg) oraz sorbitol (odpowiednio 20,08 mg i 25,66 mg). Skład kapsułek obejmuje również triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, wosk żółty oraz all-rac-α-tokoferol, a otoczka zawiera żelatynę, glicerol, sorbitol ciekły, wodę oczyszczoną oraz barwniki (żelaza tlenki: czerwony, czarny lub żółty w zależności od dawki).
alitretynoina, glicerol, kapsułka miękka, niezgodność farmaceutyczna, olej sojowy, olej sojowy oczyszczony, olej sojowy uwodorniony, sorbitol, sorbitol ciekły, substancja czynna, tlenek żelaza, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza żółty, tokoferol, triglicerydy kwasów tłuszczowych, wosk żółty, żelatyna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Diprivan 10 mg/ml
Propofol (Diprivan) w stężeniu 10 mg/ml, podawany dożylnie w formie emulsji do wstrzykiwań, wywołuje istotne zaburzenia świadomości i zdolności psychomotorycznych, które mogą utrzymywać się do 12 godzin po zakończeniu znieczulenia. Preparat dostępny jest w ampułkach 20 ml (200 mg propofolu), fiolkach 50 ml oraz ampułkostrzykawkach 50 ml (po 500 mg propofolu). W praktyce klinicznej kluczowe jest poinformowanie pacjenta o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn przez co najmniej 12 godzin po zabiegu, z możliwością wydłużenia tego okresu w przypadku stosowania dodatkowych leków sedatywnych lub przeciwbólowych. Pacjent powinien być również zobowiązany do zapewnienia sobie opieki osoby trzeciej podczas powrotu do domu oraz monitorowania objawów takich jak senność, zawroty głowy czy trudności z koncentracją.
Diprivan, dokumentacja medyczna, emulsja do wstrzykiwań, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, lek anestetyczny, lek przeciwbólowy, lek sedatywny, olej sojowy oczyszczony, propofol, senność, środek anestetyczny, substancja pomocnicza, trudność z koncentracją, zaburzenie świadomości, zakaz prowadzenia pojazdów, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna, znieczulenie ambulatoryjne - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Intralipid 10% 100 mg/ml
Intralipid 10% to emulsja do infuzji zawierająca 100 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego (Soiae oleum raffinatum), co odpowiada 100 g oleju na 1000 ml preparatu. Charakteryzuje się osmolalnością 300 mOsm/kg wody, pH około 8 oraz wartością energetyczną 4,6 MJ (1100 kcal) na litr, z zawartością fosforanów organicznych na poziomie 15 mmol/1000 ml. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL), Intralipid 10% nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, nie wywołując zaburzeń koordynacji wzrokowo-ruchowej, koncentracji czy czasu reakcji. Mimo braku bezpośredniego wpływu preparatu na funkcje psychomotoryczne, lekarz powinien uwzględnić ogólny stan kliniczny pacjenta, w tym chorobę podstawową, współistniejące schorzenia, interakcje lekowe oraz ograniczenia związane z procesem infuzji, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
charakterystyka produktu leczniczego, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforan organiczny, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, Intralipid, kompleksowa opieka medyczna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, pompa infuzyjna, sprawność psychofizyczna, stężenie leku, zaburzenie odżywiania, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fenta MX 100 100 mcg/h
Fenta MX to system transdermalny zawierający fentanyl, opioidowy lek przeciwbólowy z grupy pochodnych fenylopiperydyny (kod ATC: N02AB03). Dostępny jest w dawkach 25, 50, 75 i 100 μg/h, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Plastry mają różne powierzchnie wchłaniania (od 10,5 do 42 cm²) i zawierają odpowiednio od 5,78 mg do 23,12 mg fentanylu, uwalnianego kontrolowanie przez skórę. Każdy plaster zawiera również oczyszczony olej sojowy jako substancję pomocniczą. Budowa systemu obejmuje warstwę zabezpieczającą, samoprzylepną matrycę z fentanylem oraz warstwę nośnikową nieprzepuszczalną dla wody, co zapewnia stabilne i kontrolowane uwalnianie leku do krążenia ogólnego.
ból przewlekły, działanie przeciwbólowe, działanie uspokajające, fentanyl, fentanyl przezskórny, kontrolowane uwalnianie leku, krążenie ogólne, morfina doustna, olej sojowy oczyszczony, opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna fenylopiperydyny, receptor opioidowy μ, substancja czynna, system transdermalny, terapia opioidowa, warstwa matrycowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Intralipid 20% 200 mg/ml
Intralipid 20% to emulsja do infuzji zawierająca 200 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego, o osmolalności 350 mOsm/kg wody i pH około 8, dostarczająca 8,4 MJ (2000 kcal) energii oraz 15 mmol fosforanów organicznych na 1000 ml. Dokumentacja rejestracyjna produktu jednoznacznie wskazuje na brak wpływu Intralipid 20% na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co wynika z jego farmakokinetycznych i farmakodynamicznych właściwości. Emulsja tłuszczowa nie oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy w sposób zaburzający koncentrację, czas reakcji czy koordynację wzrokowo-ruchową, co jest istotne w kontekście terapii żywieniowej wymagającej zachowania pełnej sprawności psychofizycznej pacjenta.
działanie ośrodkowe, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, farmakodynamika, farmakokinetyka, farmakoterapia, fosforany organiczne, funkcje poznawcze i motoryczne, interakcje lekowe, Intralipid, koordynacja wzrokowo-ruchowa, leczenie żywieniowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, ośrodkowy układ nerwowy, podawanie dożylne, podawanie parenteralne, terapia żywieniowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Właściwości farmakodynamiczne
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, m.in. w preparatach Intralipid 20%, Kabiven, Kabiven Peripheral oraz Lipidem. Dostarcza niezbędnych i nieniezbędnych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (omega-6) w stężeniu 38,4-46,4 g/l oraz kwasu alfa-linolenowego (omega-3) w stężeniu 4,0-8,8 g/l, które pełnią funkcje energetyczne oraz strukturalne w błonach komórkowych. Emulsje te nie wywołują istotnych zmian hemodynamicznych ani klinicznie znaczących zaburzeń funkcji układu oddechowego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych obserwowany u niektórych pacjentów jest odwracalny i występuje również przy żywieniu pozajelitowym bez oleju sojowego.
błona komórkowa, cytokiny prozapalne, cytokiny przeciwzapalne, długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, kwasy tłuszczowe omega-6, lipaza lipoproteinowa, niedobór karnityny, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, parametry hemodynamiczne, posocznica, reakcja zapalna, transport zależny od karnityny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy średniołańcuchowe, układ oddechowy, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to mlecznobiała emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca 50 g oleju sojowego (LCT) oraz 50 g triglicerydów średniołańcuchowych (MCT) na litr. Preparat charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 345 mOsm/l, pH 6,5-8,8 oraz wartością energetyczną 4330 kJ/l (1035 kcal/l). Zawiera niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (24,0-29,0 g/l) i kwas α-linolenowy (2,5-5,5 g/l), a także fosfolipidy (lecytyna z jaja) pełniące funkcję emulgatora i składnika błon komórkowych oraz glicerol zapewniający izotoniczność i będący substratem metabolicznym. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol/l sodu, co jest istotne w kontekście bilansu elektrolitowego pacjenta.
emulsja tłuszczowa, fosfolipid, glicerol, hydroliza, izotoniczność preparatu, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, lecytyna jaja, niedobór karnityny, niedobór lipazy lipoproteinowej, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy oczyszczony, transport zależny od karnityny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy średniołańcuchowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vitalipid N Infant –
Vitalipid N Infant to sterylny koncentrat do sporządzania emulsji do infuzji typu olej w wodzie, zawierający witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: A (69 μg, 230 IU), D2 (1,0 μg, 40 IU), E (0,64 mg, 0,7 IU) oraz K1 (20 μg) w 1 ml produktu. Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 300 mOsm/kg i pH około 8. Faza olejowa emulsji oparta jest na oczyszczonym oleju sojowym, a fosfolipidy jaja kurzego pełnią funkcję emulgatora. Produkt wymaga aseptycznego przygotowania przed podaniem, nie może być stosowany nierozcieńczony, a jego rozcieńczenie powinno odbywać się poprzez dodanie do Intralipid 10% lub 20% (maksymalnie 10 ml koncentratu na porcję) lub, u pacjentów powyżej 10 kg masy ciała, rozpuszczenie w SOLUVIT N.
all-rac-α-tokoferol, emulsja do infuzji, emulsja typu olej w wodzie, ergokalcyferol, faza olejowa, fitomenadion, fosfolipidy jaja kurzego, glicerol bezwodny, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, retynolu palmitynian, sodu wodorotlenek, witamina A, witamina D2, witamina E, witamina K1, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – MBE 150 mg + 7,29 mg + 200 mg
Produkt leczniczy MBE zawiera 150 mg jonów magnezu, 7,29 mg pirydoksyny chlorowodorku (witamina B6) oraz 200 mg all-rac-α-tokoferylu octanu (witamina E) w formie kapsułek miękkich. Ze względu na potencjalny wpływ tych składników na rozwój płodu i stan noworodka, stosowanie preparatu u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga ścisłej kontroli lekarskiej. Dawkowanie musi być ściśle przestrzegane zgodnie z zaleceniami lekarza, a samodzielna modyfikacja schematu terapeutycznego jest niewskazana. Decyzja o zastosowaniu MBE powinna być poprzedzona dokładną oceną stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniającą indywidualny stan kliniczny pacjentki.
alergia na soję, ciąża, jony magnezu, kapsułka miękka, karmienie piersią, kontrola lekarska, okres fizjologiczny, olej sojowy oczyszczony, pirydoksyny chlorowodorek, płodność, rozwój płodu, schemat terapeutyczny, składniki aktywne, stosunek korzyści do ryzyka, suplementacja, tokoferylu octan, wysokie dawki witaminy E - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Provive 10 mg/ml
Lek Provive, zawierający propofol w stężeniu 10 mg/ml, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na propofol lub substancje pomocnicze, w tym olej sojowy (100 mg/ml emulsji), co wyklucza jego stosowanie u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także sedacja pacjentów pediatrycznych w wieku ≤16 lat na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Lek dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 10 ml (100 mg propofolu), 20 ml (200 mg), 50 ml (500 mg) oraz 100 ml (1000 mg), a dobór opakowania powinien uwzględniać czas trwania procedury, aby minimalizować ryzyko zakażeń i marnotrawstwa. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 250–390 mOsm/kg i pH 6,00–8,50; zmiany w wyglądzie emulsji (np. rozwarstwienie, zmiana barwy) stanowią wskazanie do zaprzestania stosowania.
alergia na soję, anestezjologia, diagnostyka alergologiczna, działanie niepożądane, emulsja olej w wodzie, intensywna opieka medyczna, lek anestetyczny, nadwrażliwość na propofol, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, oddział intensywnej terapii, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, propofol, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rozwarstwienie emulsji, sedacja pediatryczna, środek sedacyjny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diprivan 10 mg/ml
Diprivan (propofol 10 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań, której stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na propofol lub składniki pomocnicze, w tym olej sojowy (100 mg/ml emulsji), co wyklucza pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne ze względu na udokumentowaną alergię krzyżową. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów w wieku ≤16 lat w celu wywołania sedacji na oddziałach intensywnej terapii, a także u dzieci z podgłośniowym zapaleniem krtani lub zapaleniem nagłośni, ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tych grupach. Dostępne postaci leku to ampułki 20 ml (200 mg propofolu), fiolki 50 ml (500 mg) oraz ampułkostrzykawki 50 ml (500 mg), co jest istotne przy planowaniu dawkowania i terapii.
alergia krzyżowa, ampułkostrzykawka, emulsja do wstrzykiwań, emulsja typu olej w wodzie, krup, lek sedacyjny, nadwrażliwość na substancję czynną, oddział intensywnej terapii, olej sojowy oczyszczony, podgłośniowe zapalenie krtani, propofol, przeciwwskazanie bezwzględne, reakcja nadwrażliwości, sedacja, sedacja w OIT, wywiad alergologiczny, zapalenie nagłośni, znieczulenie - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest szeroko stosowany jako składnik aktywny emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym, m.in. w preparatach takich jak Intralipid 20% (200 g oleju w 1000 ml emulsji), Kabiven, Kabiven Peripheral oraz Lipidem (80 g oleju w 1000 ml emulsji). Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tych produktów wykazały dobrą tolerancję u zwierząt, bez istotnych działań toksycznych. Szczegółowe analizy farmakologiczne i toksykologiczne, w tym badania wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego, nawet przy dawkach do 2 g lipidów/kg masy ciała/dobę podawanych królikom przez 12 dni.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, Intralipid, olej sojowy oczyszczony, plemniki w nasieniu, toksyczne działanie na rozród, toksyczność dawki powtarzanej, toksyczny wpływ na rozród, upośledzenie płodności, wskaźnik ciąży, żywienie pozajelitowe, β-sitosterol - Leksykon leków
Skład i postać leku – Toctino 30 mg
TOCTINO jest dostępny w formie miękkich kapsułek zawierających alitretynoinę w dawkach 10 mg oraz 30 mg. Kapsułki różnią się wymiarami (odpowiednio 11×7 mm i 13×8 mm) oraz barwą (brązowa dla 10 mg, czerwono-brązowa dla 30 mg), a także oznaczeniami („A1” dla 10 mg i „A3” dla 30 mg). Substancją pomocniczą o istotnym znaczeniu klinicznym jest olej sojowy (176,50 mg w kapsułce 10 mg i 282,40 mg w kapsułce 30 mg) oraz sorbitol (20,08 mg i 25,66 mg odpowiednio). Otoczka kapsułek zawiera żelatynę, glicerol, sorbitol ciekły oraz barwniki tlenków żelaza, różniące się w zależności od dawki (czarny dla 10 mg, żółty dla 30 mg). Produkt nie wykazuje istotnych niezgodności farmaceutycznych i ma okres ważności 3 lata.
alitretynoina, blister PCV, kapsułka miękka, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, olej sojowy, olej sojowy oczyszczony, olej sojowy uwodorniony, plastyfikator, postać farmaceutyczna, przeciwutleniacz, sorbitol, substancja czynna, substancja pomocnicza, tlenek żelaza, tokoferol, triglicerydy kwasów tłuszczowych, wosk żółty - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Olej sojowy, będący składnikiem wielu emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Intralipid 10%, Lipoflex peri, Lipoflex special, Omegaflex, SmofKabiven czy preparaty pediatryczne Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E, generalnie nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Podobne oznaczenia dotyczą produktów zawierających olej sojowy w połączeniu z innymi olejami, np. triglicerydami o średniej długości łańcucha, olejem z oliwek czy olejem rybim. W przypadku części preparatów, takich jak Lipofundin MCT/LCT, Nutriflex czy ClinOleic 20%, wpływ ten jest określany jako „nie dotyczy”, co wynika z ich sposobu podawania (infuzja dożylna) i charakterystyki substancji. Produkty doustne zawierające olej sojowy, np. Piascledine, również nie wykazują istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, emulsja tłuszczowa do infuzji, hiperlipidemia, infuzja dożylna, Intralipid, olej rybi, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy o średniej długości łańcucha, zaburzenie neurologiczne, zawrót głowy, zespół przeciążenia tłuszczem, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Multimel N6-900E
Multimel N6-900E to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, dostępny w formie trójkomorowych worków o objętościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Każda komora zawiera odrębny składnik: emulsję tłuszczową (20%, 40-100 g), roztwór aminokwasów (8,5%, 34-85 g) oraz roztwór glukozy (30%, 120-300 g). Po zmieszaniu powstaje kompletna emulsja o pH 6,0 i osmolarności 1160 mOsm/l, dostarczająca od 1015 do 2540 kcal energii całkowitej, z czego 880-2200 kcal stanowi wartość energetyczna niebiałkowa. Preparat zawiera aminokwasy egzogenne i endogenne, elektrolity (Na 32-80 mmol, K 24-60 mmol, Mg 2,2-5,5 mmol, Ca 2-5 mmol, fosforany 10-25 mmol) oraz mieszaninę oleju z oliwek (80%) i sojowego (20%). Produkt jest pakowany w worek wielowarstwowy z miejscem do aseptycznego dodawania witamin, elektrolitów i pierwiastków śladowych, z zachowaniem stabilności fizykochemicznej do 7 dni w 2-8°C i 48 godzin w temp. do 25°C.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwas półegzogenny, aminokwas siarkowy, antykoagulacja, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja do infuzji, fosfatydy jaja kurzego, glicerofosforan sodu, krew konserwowana cytrynianami, kwas octowy lodowaty, kwas solny, octan sodu trójwodny, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, osmolarność emulsji, podanie dożylne, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stabilność chemiczna i fizyczna, wartość energetyczna niebiałkowa, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Provive 20 mg/ml
Provive (propofol 20 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 20 mg propofolu oraz 100 mg oczyszczonego oleju sojowego na ml. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania propofolu w ciąży oraz dowody na toksyczny wpływ na reprodukcję w badaniach na zwierzętach, lek nie powinien być stosowany u kobiet ciężarnych, z wyjątkiem zabiegów przerywania ciąży w pierwszym trymestrze, gdzie korzyści mogą przewyższać ryzyko. Propofol przenika przez łożysko i może powodować zahamowanie czynności życiowych u noworodków, dlatego nie jest zalecany do anestezji w położnictwie. W okresie laktacji brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, co skutkuje zaleceniem unikania stosowania leku u kobiet karmiących piersią lub rozważeniem czasowego przerwania karmienia po podaniu propofolu.
anestezja położnicza, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, olej sojowy oczyszczony, pierwszy trymestr ciąży, propofol, przeciwwskazania w ciąży, przeciwwskazania w laktacji, przenikanie przez łożysko, przerwa w karmieniu piersią, przerwanie ciąży, stosunek korzyści do ryzyka, świadoma zgoda, toksyczność reprodukcyjna, znieczulenie położnicze - Leksykon leków
Skład i postać leku – Fenta MX 75 75 mcg/h
Fenta MX to system transdermalny zawierający fentanyl, dostępny w czterech dawkach różniących się powierzchnią wchłaniania (od 10,5 do 42 cm²) oraz szybkością uwalniania substancji czynnej (od 25 do 100 mikrogramów/godzinę). Każdy plaster zawiera proporcjonalną ilość fentanylu (od 5,78 mg do 23,12 mg) oraz oleju sojowego oczyszczonego, który pełni funkcję rozpuszczalnika. Konstrukcja plastra obejmuje warstwę zabezpieczającą, samoprzylepną matrycową z fentanylem oraz warstwę nośnikową nieprzepuszczalną dla wody. Okres ważności produktu wynosi 2 lata, a przechowywanie powinno odbywać się w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem i wilgocią.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – ClinOleic 20% –
ClinOleic 20% to emulsja do infuzji zawierająca 20,00 g oleju z oliwek i oleju sojowego na 100 ml, dostarczająca 2000 kcal/l (8,36 MJ/l) oraz 200 g tłuszczów/l. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 270 mOsm/l, pH 6-8 i gęstością 0,986, co predestynuje go do stosowania dożylnego w warunkach szpitalnych, głównie w żywieniu pozajelitowym. Zgodnie z punktem 4.7 Charakterystyki Produktu Leczniczego, ClinOleic 20% nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, co wynika z jego specyfiki podawania i braku istotnego klinicznie wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjenta.