zespół przedawkowania tłuszczu

Zespół przedawkowania tłuszczu (Fat Overload Syndrome) to rzadkie, ale poważne powikłanie związane z podawaniem emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym, charakteryzujące się nagłym wzrostem stężenia triglicerydów w surowicy powyżej 1000 mg/dl. Stan ten może wystąpić zarówno u pacjentów pediatrycznych, jak i dorosłych.

Patofizjologia zespołu obejmuje przekroczenie zdolności organizmu do metabolizowania dostarczanych lipidów, co prowadzi do hipertriglicerydemii, zaburzeń w funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz zwiększonego ryzyka zakrzepicy. Klinicznie zespół objawia się gorączką, bólami głowy, nudnościami, wymiotami, hepatomegalią, splenomegalią, żółtaczką, dusznością i zaburzeniami krzepnięcia.

Leczenie zespołu przedawkowania tłuszczu polega na natychmiastowym przerwaniu infuzji emulsji tłuszczowych, monitorowaniu parametrów życiowych i leczeniu objawowym. Profilaktyka obejmuje dostosowanie dawki emulsji tłuszczowych do indywidualnych potrzeb pacjenta, regularne monitorowanie stężenia triglicerydów oraz szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak ostra choroba wątroby, pancreatitis, sepsa czy zaburzenia metabolizmu lipidów.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Przedawkowanie

Olej rybi, będący źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Finomel czy SmofKabiven. Przedawkowanie oleju rybiego w emulsjach tłuszczowych może prowadzić do zespołu przedawkowania tłuszczu (fat overload syndrome), objawiającego się nudnościami, wymiotami, dreszczami oraz objawami hiperwolemii. Zaburzenia metaboliczne obejmują hiperglikemię, kwasicę metaboliczną, zaburzenia elektrolitowe (Na, K, Ca, Mg) oraz hiperosmolalność osocza. Wartości kliniczne wymagające uwagi to m.in. podwyższony poziom glukozy we krwi oraz zmiany w równowadze kwasowo-zasadowej i osmolalności. Objawy te wynikają z nadmiernej podaży nie tylko oleju rybiego, ale także innych składników emulsji tłuszczowych, aminokwasów i glukozy.
całkowite żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność, hiperwolemia, insulinooporność, kwas tłuszczowy omega-3, kwasica, kwasica metaboliczna, niewydolność narządowa, olej rybi, osmolalność osocza, przeciążenie płynami, triglicerydy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Działania niepożądane

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest powszechnie stosowanym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Intralipid 20%, Kabiven czy Lipidem, dostarczającym energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych. Działania niepożądane związane z jego podawaniem występują przeważnie bardzo rzadko, pod warunkiem prawidłowego dawkowania i monitorowania. Najczęściej obserwuje się podwyższenie temperatury ciała (≥1/1000 do <1/100), a rzadziej drżenia, dreszcze, nudności i wymioty (<1%). Reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, pokrzywka czy obrzęk gardła, występują bardzo rzadko (<1/10 000) i wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, leukopenia), neurologiczne (ból głowy, senność), naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie, zakrzepowe zapalenie żył), oddechowe (duszność, sinica), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), a także przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych i cholestaza. Objawy ogólne to m.in. uczucie zmęczenia i zimna.
cholestaza, duszność, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadkrzepliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk gardła, olej sojowy oczyszczony, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, rumień, sinica, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Cynku siarczan – Działania niepożądane

Siarczan cynku, stosowany jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego (np. SmofKabiven), uzupełnia fizjologiczne zapotrzebowanie na cynk w dawkach od 0,02 do 0,1 mmol, co odpowiada normom metabolicznym. Preparaty te są generalnie dobrze tolerowane, jednak mogą wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą tachykardia (≥1/100 do <1/10), często związana z szybkim wlewem elektrolitów, oraz duszność (≥1/1000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego (brak łaknienia, nudności, wymioty), zaburzenia ciśnienia tętniczego, wzrost aktywności enzymów wątrobowych oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne. Miejscowo mogą wystąpić podrażnienia i zapalenia żył przy podawaniu dożylnym. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się m.in. hiperlipidemią, powiększeniem wątroby i śledziony, anemią oraz zaburzeniami krzepnięcia, wymagającego przerwania infuzji tłuszczów.
anemia, duszność, enzymy wątrobowe, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, metabolity azotowe, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, nudności, pierwiastek śladowy, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, siarczan cynku, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu glukozy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

SmofKabiven extra Nitrogen EF to złożony preparat do infuzji zawierający aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Działania niepożądane obejmują m.in. tachykardię, zaburzenia ciśnienia tętniczego, duszność, nudności, wymioty, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz reakcje nadwrażliwości, których częstość występowania jest nieokreślona. W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych zaleca się przerwanie lub zmniejszenie dawki infuzji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się hiperlipidemią, gorączką, hepatomegalią, splenomegalią oraz zaburzeniami hematologicznymi, wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.
anemia, brak łaknienia, duszność, dysfagia, działanie niepożądane, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, metabolizm tłuszczów, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obciążenie metaboliczne, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, śpiączka, splenomegalia, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven EF

Przedawkowanie emulsji do infuzji SmofKabiven EF, zawierającej aminokwasy (25-125 g), glukozę (63-313 g) oraz emulsję tłuszczową (19-94 g), może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i fizjologicznych, w tym hiperlipidemii, hiperglikemii, kwasicy metabolicznej, przewodnienia oraz zaburzeń gospodarki elektrolitowej. Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 1600 mOsm/kg wody i osmolarnością około 1300 mOsm/l, co przy nadmiernej podaży może nasilać hiperosmolalność i przeciążenie układu krążenia. Objawy przedawkowania są zróżnicowane i zależą od dominującego składnika: zespół przedawkowania tłuszczu objawia się m.in. gorączką, infiltracją tłuszczową wątroby, trombocytopenią i koagulopatią; przedawkowanie aminokwasów manifestuje się kwasicą metaboliczną i hiperamonemią; natomiast nadmiar glukozy prowadzi do hiperglikemii, glikozurii i śpiączki hiperglikemiczno-hiperosmolarnej.
dawka insuliny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja życiowa, glikozuria, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hemofiltracja, hemoliza, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperosmolalność, infiltracja tłuszczowa wątroby, infuzja roztworu glukozy, interwencja medyczna, koagulopatia, kwasica metaboliczna, odwodnienie hiperosmolarne, osmolalność, osmolalność osocza, osmolarność, parametr biochemiczny, przewodnienie, roztwór aminokwasów, śpiączka hiperglikemiczno-hiperosmolarna, splenomegalia, technika nerkozastępcza, trombocytopenia, układ krążenia, układ oddechowy, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven Nutribase

SmofKabiven Nutribase to złożona emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze (w tym olej sojowy, olej rybi i fosfolipidy z jaja) oraz elektrolity, wymagająca ścisłego monitorowania podczas terapii. Kluczowe jest regularne oznaczanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, niewydolnością nerek (monitorowanie fosforanów i potasu), cukrzycą (możliwe konieczne podawanie insuliny), zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy, posocznicą, kwasicą mleczanową, niedotlenieniem komórkowym oraz zwiększoną osmolarnością surowicy. W trakcie infuzji zaleca się ciągłe podawanie z kontrolą szybkości (najlepiej za pomocą pompy objętościowej) oraz wyrównanie zaburzeń elektrolitowych i bilansu płynów przed rozpoczęciem terapii.
bilans płynów, bilirubina, cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, dreszcze, duszność, elektrolity w surowicy, enzymy wątrobowe, fosfolipidy jaja, fosfor, glikemia, gorączka, hemoglobina, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność surowicy, hipoksja, kwasica mleczanowa, magnez, morfologia krwi, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, obrzęk płuc, olej rybi, olej sojowy, osmolarność surowicy, parametry krzepnięcia, pompa objętościowa, posocznica, potas, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja, triglicerydy w surowicy, witaminy rozpuszczalne w wodzie, wysypka, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywienia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Intralipid 10% 100 mg/ml

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej Intralipid 10% (100 mg/ml, 100 g oleju sojowego/1000 ml) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, prowadząc do zespołu przedawkowania tłuszczu, który objawia się zaburzeniami metabolizmu lipidów i przeciążeniem organizmu lipidami. Kluczowym powikłaniem jest kwasica metaboliczna, szczególnie nasilona przy braku równoczesnej podaży węglowodanów, co zaburza gospodarkę kwasowo-zasadową. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia hemodynamiczne (arytmie, zmiany ciśnienia tętniczego), oddechowe (hiperwentylacja jako kompensacja kwasicy) oraz uszkodzenie funkcji wątroby z podwyższeniem enzymów wątrobowych. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 300 mOsm/kg H2O i pH około 8, co wymaga precyzyjnego dawkowania w żywieniu pozajelitowym.
badanie laboratoryjne, emulsja tłuszczowa Intralipid, enzym wątrobowy, fosforan organiczny, funkcja wątroby, gospodarka lipidowa, hiperwentylacja, kwasica, kwasica metaboliczna, leczenie objawowe, metabolizm lipidów, osmolalność, parametr życiowy, równowaga kwasowo-zasadowa, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu lipidów, zaburzenie oddechowe, zaburzenie rytmu serca, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – SMOFlipid –

SMOFlipid to emulsja do infuzji o stężeniu 200 mg/ml, zawierająca mieszaninę olejów: sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha, oliwy z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3, stosowana jako składnik całkowitego żywienia pozajelitowego. Podczas terapii obserwuje się różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnych wysypek po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Należy monitorować stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l – przekroczenie tej wartości wymaga przerwania infuzji lub zmniejszenia dawki. Do innych zgłaszanych działań należą m.in. niedociśnienie, nadciśnienie, duszność, nudności, wymioty, priapizm oraz objawy ogólne jak nieznaczny wzrost temperatury ciała i dreszcze.
anemia, brak apetytu, duszność, emulsja do infuzji, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, infuzja, leukopenia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, pokrzywka, priapizm, próba wątrobowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, splenomegalia, stężenie triglicerydów, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Przedawkowanie

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są istotnym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jednak ich przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Do najważniejszych objawów należą hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, zespół przeciążenia oraz zespół przedawkowania tłuszczu (fat overload syndrome), związany z niewydolnością lipoproteinowej lipazy osocza. Przedawkowanie może także skutkować przewodnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi (sodu, potasu, wapnia, magnezu, fosforu) oraz hiperosmolalnością, a w preparatach złożonych dodatkowo hiperglikemią, wymagającą korekty insulinowej i dostosowania szybkości infuzji. W przypadku wystąpienia objawów należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć leczenie podtrzymujące funkcje życiowe, monitorując parametry biochemiczne, takie jak stężenie triglicerydów, gazometrię krwi tętniczej, elektrolity, parametry wątrobowe, morfologię krwi oraz poziom glukozy i parametry krzepnięcia.
diureza osmotyczna, gazometria krwi tętniczej, hemodializa, hemoliza, hiperglikemia, hiperosmolalność, infuzja, kwasica metaboliczna, leukocytoza, małopłytkowość, metabolizm lipidów, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, parametry wątrobowe, retikulocytoza, równowaga kwasowo-zasadowa, splenomegalia, triglicerydy MCT, triglicerydy w surowicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zespół przeciążenia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

Przedawkowanie SmofKabiven extra Nitrogen EF może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych wynikających z nadmiernego podania emulsji tłuszczowej, aminokwasów oraz glukozy. Objawy przedawkowania tłuszczu obejmują hipertriglicerydemię, przeciążenie układu siateczkowo-śródbłonkowego, zaburzenia czynności wątroby, koagulopatię oraz zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Przedawkowanie aminokwasów manifestuje się kwasicą metaboliczną, hiperamonemią, zaburzeniami neurologicznymi oraz nudnościami i wymiotami. Nadmiar glukozy może skutkować hiperglikemią, glikozurią, odwodnieniem hiperosmolarnym oraz śpiączką hiperosmolarną. Dodatkowo, przedawkowanie może powodować przewodnienie, zaburzenia elektrolitowe i hiperosmolalność, które wymagają natychmiastowej interwencji. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak stężenia glukozy, elektrolitów, triglicerydów i amoniaku, jest kluczowe dla oceny stanu pacjenta.
aminokwas, emulsja tłuszczowa, glikozuria, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperosmolalność, hipertriglicerydemia, insulina, koagulopatia, kwasica metaboliczna, nudności i wymioty, odwodnienie hiperosmolarne, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, stężenie amoniaku, stężenie glukozy, stężenie triglicerydów, technika nerkozastępcza, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zespół przedawkowania tłuszczu, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Omegaven –

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej Omegaven, zawierającej wysoko oczyszczony olej rybny (10,0 g/100 ml), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się zespołem przedawkowania tłuszczu, definiowanym przez stężenie triglicerydów >3 mmol/l podczas infuzji. Mechanizmy przedawkowania obejmują podanie produktu z szybkością przekraczającą zalecenia lub prawidłową infuzję w kontekście nagłej zmiany stanu klinicznego, zwłaszcza przy niewydolności nerek lub infekcji. Ostre przedawkowanie bez jednoczesnej infuzji węglowodanów może prowadzić do kwasicy metabolicznej. Objawy kliniczne obejmują hipertriglicerydemię, kwasicę metaboliczną, hiperglikemię, zaburzenia funkcji wątroby (podwyższone enzymy, cholestaza) oraz zaburzenia krzepnięcia, wynikające z wysokich dawek EPA (1,25-2,82 g/100 ml) i DHA (1,44-3,09 g/100 ml).
cholestaza, dysfagia, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasica metaboliczna, kwasy EPA i DHA, olej rybny wysoko oczyszczony, parametr koagulologiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy we krwi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Przedawkowanie

Przedawkowanie dl-alfa-tokoferolu, obecnego w emulsji tłuszczowej Omegaven w stężeniu 0,015-0,0296 g/100 ml, stanowi istotne ryzyko kliniczne, szczególnie przy podaniu z szybkością przekraczającą zalecenia lub w sytuacji nagłej zmiany stanu pacjenta (np. niewydolność nerek, zakażenie). Marker przedawkowania stanowi wzrost stężenia triglicerydów powyżej 3 mmol/l, co może prowadzić do zespołu przedawkowania tłuszczu. Ostre przedawkowanie bez jednoczesnej infuzji węglowodanów może wywołać kwasicę metaboliczną, a także hiperglikemię wymagającą natychmiastowego przerwania podawania emulsji. Długotrwałe przedawkowanie może skutkować zaburzeniami czynności wątroby, powiązanymi z utrzymującym się podwyższeniem triglicerydów.
dl-alfa-tokoferol, dysfunkcja wątroby, emulsja tłuszczowa do infuzji, funkcja wątroby, gospodarka lipidowa, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, przeciwutleniacz, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie triglicerydów, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Intralipid 20% 200 mg/ml

Intralipid 20% to emulsja lipidowa do infuzji zawierająca 200 g oczyszczonego oleju sojowego w 1000 ml roztworu, stosowana w żywieniu pozajelitowym, o wartości energetycznej 8,4 MJ (2000 kcal) na litr. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są podwyższenie temperatury ciała, drżenia, dreszcze oraz nudności i wymioty, występujące z częstością poniżej 1%. Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują reakcje anafilaktyczne, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych, małopłytkowość, hemolizę, retikulocytozę, priapizm u mężczyzn oraz zmiany skórne jak pokrzywka i wysypka. Długotrwałe stosowanie u niemowląt może wiązać się z małopłytkowością oraz przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych, przy czym etiologia tych zaburzeń pozostaje nie do końca wyjaśniona.
emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipemia, małopłytkowość, naciek tłuszczu, olej sojowy, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, śpiączka, zaburzenia ciśnienia krwi, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Intralipid 10% 100 mg/ml

Intralipid 10% to emulsja do infuzji zawierająca 100 g oczyszczonego oleju sojowego w 1000 ml, stosowana w terapii żywieniowej. Profil bezpieczeństwa preparatu obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, głównie niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęstszych objawów należą ból głowy, wzrost temperatury ciała, drżenia, dreszcze oraz uczucie zmęczenia. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne reakcje anafilaktyczne, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych, małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, priapizm u mężczyzn oraz reakcje skórne jak pokrzywka i wysypka. Długotrwałe stosowanie u niemowląt może prowadzić do małopłytkowości, podwyższenia enzymów wątrobowych oraz zwiększenia stężenia cholesterolu.
ból brzucha, ból głowy, dreszcze, drżenie, działanie niepożądane, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipemia, Intralipid, małopłytkowość, naciek tłuszczu, niedociśnienie tętnicze, nudności, olej sojowy, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, śpiączka, terapia żywieniowa, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krwi, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie skóry, zaburzenie układu rozrodczego, zaburzenie żołądka i jelit, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –

Przedawkowanie emulsji do infuzji SmofKabiven Low Osmo Peripheral, zawierającej aminokwasy, glukozę, tłuszcze (olej sojowy, MCT, olej z oliwek, olej rybi bogaty w omega-3) oraz elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, cynk, chlorki, octany), może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i klinicznych. Objawy przedawkowania obejmują zespół przedawkowania tłuszczu (hipertrójglicerydemia, koagulopatia, dysfunkcje wątroby i układu odpornościowego), zaburzenia metabolizmu białek (kwasica metaboliczna, hiperamonemia, zaburzenia neurologiczne), hiperglikemię (poliuria, odwodnienie, śpiączka hiperglikemiczno-hiperosmolalna) oraz zaburzenia gospodarki elektrolitowej (arytmie, skurcze mięśniowe, zmiany ciśnienia tętniczego). Przewodnienie może skutkować obrzękami, niewydolnością serca i obrzękiem płuc. Szczególnie narażeni są pacjenci z dysfunkcją wątroby, nerek oraz zaburzeniami metabolizmu węglowodanów i lipidów.
aminokwasy, dysfunkcja wielonarządowa, emulsja tłuszczowa, glukoza i tłuszcze, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperosmolalność, hipertrójglicerydemia, hiperwolemnia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, metabolizm białek, niewydolność wielonarządowa, omega-3 kwasy, równowaga azotowa, technika nerkozastępcza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – SmofKabiven EF

SmofKabiven EF to emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową, stosowana w leczeniu żywieniowym. Działania niepożądane występują z częstością od ≥1/10 000 do <1/10 i obejmują m.in. tachykardię, duszność, nudności, wymioty, zaburzenia metabolizmu (wzrost aktywności enzymów wątrobowych), zmiany ciśnienia tętniczego, reakcje nadwrażliwości oraz objawy ogólne jak dreszcze, ból głowy czy zawroty głowy. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się przerwanie lub zmniejszenie dawki infuzji. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół przedawkowania tłuszczu, który może wystąpić nawet przy zalecanej szybkości infuzji, zwłaszcza u pacjentów z ciężką hipertriglicerydemią, zaburzeniami czynności nerek lub infekcjami. Objawy tego zespołu to m.in. hiperlipidemia, gorączka, hepatomegalia, splenomegalia, anemia, leukopenia, trombocytopenia, zaburzenia krzepnięcia, hemoliza, retikulocytoza oraz śpiączka. Objawy te zwykle ustępują po przerwaniu infuzji tłuszczów.
aminokwasy, anemia, ból głowy, brak łaknienia, dreszcze, duszność, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, infuzja tłuszczowa, leczenie żywieniowe, leukopenia, metabolit azotowy, naciekanie tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, nudności, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, przedawkowanie aminokwasów, przedawkowanie glukozy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, SmofKabiven, splenomegalia, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie krzepnięcia krwi, zawroty głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Przedawkowanie

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, obecnym m.in. w preparatach Intralipid 20% (200 g oleju/1000 ml), Kabiven (40-100 g), Kabiven Peripheral (51-85 g) oraz Lipidem (80 g oleju/1000 ml wraz z 100 g MCT i 20 g omega-3). Przedawkowanie tych emulsji może prowadzić do zespołu przedawkowania tłuszczu (fat overload syndrome), kwasicy metabolicznej, hiperlipidemii, przewodnienia, zaburzeń elektrolitowych, hiperglikemii i hiperosmolalności. Szczególnie istotne jest ryzyko kwasicy metabolicznej przy braku jednoczesnego podania węglowodanów, co podkreślają charakterystyki produktów Intralipid 20% i Lipidem. W preparatach złożonych (Kabiven, Kabiven Peripheral) dodatkowo obserwuje się objawy przedawkowania aminokwasów, takie jak nudności, wymioty i nadmierna potliwość, zwłaszcza przy przekroczeniu maksymalnej zalecanej szybkości infuzji.
agregacja erytrocytów, emulsja tłuszczowa, glikozuria, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperosmolalność, infuzja aminokwasów, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, odwodnienie osmotyczne, olej sojowy oczyszczony, omega-3-kwasy triglicerydów, przewodnienie, technika nerkozastępcza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie perfuzji narządów, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven extra Nitrogen –

Przedawkowanie emulsji do infuzji SmofKabiven extra Nitrogen, zawierającej 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami, 42% roztwór glukozy oraz 20% emulsję tłuszczową, może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Klinicznie manifestuje się zespołem przedawkowania poszczególnych składników: tłuszczu (hiperlipemia, hepatomegalia, koagulopatia), aminokwasów (kwasica metaboliczna, hiperazotemia, zaburzenia neurologiczne) oraz glukozy (hiperglikemia, glikozuria, śpiączka hiperosmolarna). Dodatkowo obserwuje się przewodnienie, zaburzenia gospodarki elektrolitowej (hipernatremia, hiperkaliemia, hiperfosfatemia, hipermagnezemia, hiperkalcemia) oraz hiperosmolalność, które wymagają ścisłego monitorowania i korekcji. Warto podkreślić, że nie istnieje swoiste antidotum na przedawkowanie tego preparatu, co podnosi znaczenie wczesnej diagnostyki i interwencji.
dawka insuliny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hepatomegalia, hiperazotemia, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hiperosmolalność, hiperwolemia, hipoksemia, homeostaza organizmu, infiltracja tłuszczowa wątroby, koagulopatia, kwasica metaboliczna, odwodnienie hiperosmolarne, parametry biochemiczne, przedawkowanie leku, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, śpiączka hiperosmolarna, splenomegalia, technika nerkozastępcza, trombocytopenia, zaburzenie neurologiczne, zastoinowa niewydolność serca, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven Nutribase –

Przedawkowanie preparatu SmofKabiven Nutribase, zawierającego aminokwasy, glukozę, tłuszcze i elektrolity, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, które może prowadzić do zaburzeń homeostazy wielonarządowej. Objawy przedawkowania obejmują przewodnienie, hiperosmolalność, hiperglikemię (związaną z nadmierną podażą glukozy), zaburzenia gospodarki elektrolitowej (Na+, K+, Mg2+, Ca2+, fosforany) oraz zespół przedawkowania tłuszczu, manifestujący się hipertriglicerydemią, gorączką, żółtaczką, hepatomegalią i zaburzeniami krzepnięcia. Nadmiar aminokwasów może wywołać hiperamonemię, kwasicę metaboliczną i encefalopatię, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby. Wartości biochemiczne wymagają ścisłego monitorowania, w tym glukozy, elektrolitów, parametrów wątrobowych (ALT, AST, bilirubina, GGT) i nerkowych (mocznik, kreatynina).
emulsja tłuszczowa, encefalopatia, glikozuria, gospodarka kwasowo-zasadowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperosmolalność, hipertriglicerydemia, homeostaza ustrojowa, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie osmotyczne, parametry biochemiczne, parametry farmakodynamiczne, parametry farmakokinetyczne, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, technika nerkozastępcza, układ krzepnięcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia przewodnictwa sercowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zespół przedawkowania tłuszczu, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – SmofKabiven Peripheral

SmofKabiven Peripheral to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, zawierająca glukozę, aminokwasy z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Działania niepożądane obejmują tachykardię, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (brak łaknienia, nudności, wymioty), podwyższenie enzymów wątrobowych, zakrzepowe zapalenie żył, zmiany ciśnienia tętniczego, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaktyczne), a także objawy ogólne jak gorączka, dreszcze i bóle. W przypadku wystąpienia objawów zaleca się przerwanie lub zmniejszenie dawki infuzji.
anemia, cukrzyca, duszność, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gospodarka węglowodanowa, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, naciekanie tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, omega-3 kwasy tłuszczowe, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, śpiączka, stres metaboliczny, tachykardia, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, trombocytopenia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Magnezu siarczan – Działania niepożądane

Siarczan magnezu, stosowany jako elektrolit w preparatach do żywienia pozajelitowego (Kabiven, SmofKabiven i inne), pełni kluczową rolę w uzupełnianiu niedoborów magnezu i wspieraniu homeostazy elektrolitowej. Jednakże jego kumulacja, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do przedawkowania objawiającego się m.in. niedociśnieniem tętniczym, tachykardią, zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz depresją ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie), objawy ogólne (gorączka, dreszcze, zmęczenie), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha). Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne, wysypka, pokrzywka), zaburzenia hematologiczne (hemoliza, retikulocytoza) oraz objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się hiperlipidemią, powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami hematologicznymi oraz nieprawidłowymi próbami wątrobowymi, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby.
anemia, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, choroba wątroby, cukrzyca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, duszność, enzym wątrobowy, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, siarczan magnezu, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, stan przedcukrzycowy, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zawroty głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Intralipid 20% 200 mg/ml

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej Intralipid 20% (200 mg/ml, 200 g oleju sojowego/1000 ml) stosowanej w żywieniu pozajelitowym stanowi poważne zagrożenie kliniczne, prowadząc do kwasicy metabolicznej, szczególnie przy niedoborze węglowodanów niezbędnych do prawidłowego metabolizmu lipidów. Przedawkowanie może wywołać zespół przeciążenia tłuszczami (fat overload syndrome) objawiający się gorączką, hepatomegalią, splenomegalią, koagulopatią, hiperlipidemią, hemolizą i zaburzeniami czynności wątroby. Charakterystyczne są również zaburzenia wątrobowe (podwyższone ALT, AST, GGT, ALP, hiperbilirubinemia), oddechowe (ARDS, duszność), neurologiczne (bóle głowy, drgawki, śpiączka), krzepnięcia (trombocytopenia, wydłużony czas protrombinowy) oraz immunologiczne (leukocytoza, upośledzenie funkcji leukocytów). Preparat o wysokiej wartości energetycznej (2000 kcal/1000 ml) i osmolalności 350 mOsm/kg wody, zawierający 15 mmol fosforanów organicznych/1000 ml, może przy przedawkowaniu powodować zaburzenia osmotyczne i elektrolitowe.
czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, hemodializa, hemoliza, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperlipemia, hiperlipidemia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, leukocytoza, luka anionowa, plazmafereza, powikłanie metaboliczne, profil lipidowy, retikulocytoza, równowaga kwasowo-zasadowa, splenomegalia, stłuszczenie wątroby, trigliceryd, trombocytopenia, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zaburzenie wątrobowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przeciążenia tłuszczami, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – SmofKabiven

Emulsja do infuzji SmofKabiven, zawierająca aminokwasy, elektrolity, glukozę oraz emulsję tłuszczową, może wywoływać różnorodne działania niepożądane o częstości od rzadkich (≥1/10 000 do <1/1000) do częstych (≥1/100 do <1/10). Do najczęstszych należą nieznaczne podwyższenie temperatury ciała, natomiast niezbyt często obserwuje się tachykardię, duszność, nudności, wymioty, zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie i nadciśnienie), zawroty głowy, ból głowy, reakcje nadwrażliwości (np. anafilaktyczne), bladość, sinicę oraz bóle w obrębie szyi, pleców i klatki piersiowej. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się przerwanie infuzji lub zmniejszenie dawki, zgodnie z oceną kliniczną.
anemia, brak łaknienia, cukrzyca, duszność, emulsja tłuszczowa, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, infuzja tłuszczów, kreatynina, leukopenia, metabolit azotowy, mocznik, naciekanie tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, próby wątrobowe, przedawkowanie aminokwasów, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, sinica, tachykardia, terapia żywieniowa, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu tłuszczu, zaburzenie tolerancji glukozy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Glukoza jednowodna – Przedawkowanie

Glukoza jednowodna, stosowana w roztworach do dializy otrzewnowej (stężenia 1,5–4,25%) oraz w preparatach do żywienia pozajelitowego, może powodować poważne powikłania w przypadku nieprawidłowego dawkowania. Przedawkowanie najczęściej wynika z nadmiernej ilości roztworu dializacyjnego, zbyt częstych wymian lub stosowania wysokich stężeń glukozy (szczególnie 4,25% o osmolarności >500 mOsm/l). Główne konsekwencje to odwodnienie spowodowane zwiększonym ciśnieniem osmotycznym w jamie otrzewnowej, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia) oraz hiperglikemia i hiperosmolalność w żywieniu pozajelitowym. Objawy kliniczne obejmują suchość błon śluzowych, tachykardię, spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, tężyczkę oraz w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości i niewydolność wielonarządową.
ciśnienie tętnicze, ciśnienie żylne, dekompensacja krążenia, dializa otrzewnowa, glukoza jednowodna, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hemoliza, hepatosplenomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperosmolalność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, koagulopatia, mocznica, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, odwodnienie, osmolarność, przewodnienie, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, tężyczka, ultrafiltracja, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zasadowica metaboliczna, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven Low Osmo Peripheral

SmofKabiven Low Osmo Peripheral to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów metabolicznych i klinicznych pacjenta. Kluczowe jest regularne oznaczanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l podczas infuzji, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy oraz sepsą, ze względu na konieczność dostosowania dawkowania i intensywnego monitorowania enzymów, elektrolitów (szczególnie fosforanów i potasu), glukozy, osmolarności surowicy, bilansu płynowego oraz równowagi kwasowo-zasadowej. W trakcie terapii należy również kontrolować enzymatyczne próby wątrobowe, morfologię krwi i parametry krzepnięcia, zwłaszcza przy długotrwałym podawaniu.
bilans płynowy, cukrzyca, elektrolity, eliminacja tłuszczów, enzymatyczne próby wątrobowe, fosfolipidy jaja, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, kwasica mleczanowa, morfologia krwi, niedoczynność tarczycy, niedożywienie, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, olej rybny, olej sojowy, osmolarność surowicy, parametry krzepnięcia krwi, pompa objętościowa, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, stężenie glukozy, triglicerydy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Przedawkowanie

Lizyna bezwodna, będąca kluczowym aminokwasem w preparacie Kabiven Peripheral, występuje w formie chlorowodorku lizyny w ilościach: 5,6 g w opakowaniu 2400 ml, 4,5 g w 1920 ml oraz 3,4 g w 1440 ml. Przedawkowanie, najczęściej związane z nadmierną szybkością infuzji lub przekroczeniem zalecanej dawki, prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych. Objawy kliniczne obejmują nudności, wymioty, nadmierną potliwość, przewodnienie z obrzękami obwodowymi i zastojem w krążeniu płucnym, zaburzenia gospodarki elektrolitowej (Na, K, Mg, Ca, P), hiperglikemię oraz hiperosmolalność, które mogą skutkować zaburzeniami rytmu serca, funkcji neurologicznych i hemodynamicznych. Dodatkowo, obecność emulsji tłuszczowej (oczyszczony olej sojowy) w preparacie może wywołać zespół przedawkowania tłuszczu, manifestujący się zmianami w funkcji wątroby, koagulopatią i zespołem ARDS.
aminokwas, chlorowodorek lizyny, diuretyk, emulsja tłuszczowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność, Kabiven Peripheral, koagulopatia, lek przeciwwymiotny, lizyna bezwodna, monitorowanie EKG, nadmierna potliwość, nudność, obrzęk obwodowy, olej sojowy oczyszczony, osmolalność osocza, polidypsja, poliuria, przewodnienie, reakcja autonomiczna, równowaga elektrolitowa, stężenie glukozy we krwi, technika nerkozastępcza, toksykologia kliniczna, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie metaboliczne, zastój w krążeniu płucnym, zespół ARDS, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Kabiven –

Kabiven, jako trójkomorowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę i tłuszcze, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najważniejsze z nich to zakrzepowe zapalenie żył przy podawaniu do żył obwodowych, związane z wysoką osmolarnością roztworu (~1060 mOsm/l), oraz zespół przedawkowania tłuszczu, który może wystąpić zarówno przy nadmiernych dawkach, jak i przy zmianach stanu klinicznego pacjenta (np. niewydolność nerek, zakażenie). Objawy zespołu obejmują hiperlipidemię, gorączkę, nacieki tłuszczowe, hepatomegalię, splenomegalię, anemię, leukopenię, trombocytopenię, zaburzenia krzepnięcia oraz w ciężkich przypadkach śpiączkę. Wszystkie te objawy ustępują zwykle po przerwaniu infuzji tłuszczów, co stanowi podstawę postępowania terapeutycznego.
aminokwas, anemia, ból brzucha, dreszcze, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, hemoliza, hepatomegalia, hiperlipidemia, leukopenia, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, osmolarność, parametr hematologiczny, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, splenomegalia, tachypnoe, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowe zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon substancji czynnych
Olej rybny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Olej rybny, stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Omegaven, SMOFlipid, SmofKabiven i ich warianty, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych, zwłaszcza stężenia triglicerydów w surowicy krwi. Zalecane jest codzienne kontrolowanie poziomu triglicerydów, który nie powinien przekraczać 3 mmol/l dla Omegaven i SMOFlipid oraz 4 mmol/l dla SmofKabiven i jego wariantów. Przekroczenie tych wartości wymaga zmniejszenia dawki lub przerwania podawania emulsji tłuszczowej, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, zapalenie trzustki, zaburzenia czynności wątroby, niedoczynność tarczycy oraz posocznica. Dodatkowo, u noworodków i wcześniaków konieczne jest monitorowanie liczby płytek krwi, enzymów wątrobowych oraz stężenia triglicerydów, a preparaty takie jak SmofKabiven nie są zalecane u dzieci poniżej 2 lat ze względu na skład roztworu aminokwasów.
emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, krzepnięcie krwi, kwas tłuszczowy, kwasica metaboliczna, nadciśnienie płucne, nadtlenki, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, obrzęk płuc, posocznica, próby wątrobowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas eikozapentaenowy – Przedawkowanie

Kwas eikozapentaenowy (EPA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, występuje w preparatach takich jak Lipidem, Omacor, Omegaven czy Tran Hasco. Przedawkowanie EPA, zwłaszcza w formie dożylnej (Lipidem, Omegaven), może prowadzić do hiperlipidemii (stężenie triglicerydów >3 mmol/l), kwasicy metabolicznej (szczególnie przy braku jednoczesnej infuzji węglowodanów) oraz zespołu przeciążenia lipidowego, zwłaszcza przy przekroczeniu zalecanej szybkości infuzji lub zmianie stanu klinicznego pacjenta (np. niewydolność nerek, zakażenie). Doustne preparaty (Tran Hasco) mogą wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy oraz hiperwitaminozę A przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek (np. 32 kapsułki/dobę przez kilka miesięcy). Hiperglikemia może pojawić się podczas infuzji emulsji tłuszczowych, co wymaga monitorowania glikemii.
emulsja tłuszczowa, glukoza we krwi, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperwitaminoza A, kwas eikozapentaenowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwasica metaboliczna, produkt leczniczy, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy, wielonienasycony kwas tłuszczowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół przeciążenia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven Peripheral

Przedawkowanie preparatu SmofKabiven Peripheral, zawierającego aminokwasy, glukozę, tłuszcze oraz elektrolity, może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i klinicznych. Przedawkowanie frakcji tłuszczowej (olej sojowy, triglicerydy średniołańcuchowe, olej z oliwek, olej rybny bogaty w omega-3) manifestuje się zespołem przedawkowania tłuszczu, objawiającym się hiperlipidemią, gorączką, infiltracją tłuszczową, hepatomegalią, splenomegalią, koagulopatią, hemolizą, nieprawidłowymi testami wątrobowymi oraz śpiączką. Przedawkowanie aminokwasów (m.in. alanina, arginina, glicyna, histydyna, izoleucyna) skutkuje zaburzeniami metabolicznymi, kwasicą metaboliczną i hiperamonemią. Przedawkowanie glukozy prowadzi do hiperglikemii, glikozurii, odwodnienia, hiperosmolalności i śpiączki hiperglikemiczno-hiperosmolarnej. Dodatkowo, ogólne przedawkowanie może wywołać przewodnienie, zaburzenia gospodarki elektrolitowej (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, cynk, siarczany, chlorki, octany), hiperosmolalność oraz przeciążenie układu krążenia i obrzęki.
dawka insuliny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glikozuria, glukoza jednowodna, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hemoliza, hepatomegalia, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperosmolalność, infiltracja tłuszczowa, koagulopatia, kwasica metaboliczna, monitorowanie funkcji życiowych, obrzęk, odwodnienie, olej rybny omega-3, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, przeciążenie układu krążenia, przedawkowanie aminokwasów, przewodnienie, śpiączka, śpiączka hiperglikemiczno-hiperosmolarna, splenomegalia, szybkość infuzji, triglicerydy kwasów tłuszczowych, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven extra Nitrogen

SmofKabiven extra Nitrogen, ze względu na swój złożony skład, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy, posocznicą, kwasicą mleczanową, stanem niedotlenienia komórkowego oraz zwiększoną osmolarnością surowicy. Kluczowe jest regularne monitorowanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l podczas infuzji, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Infuzję należy prowadzić ciągłym, kontrolowanym tempem, najlepiej przy użyciu pompy objętościowej, z zachowaniem zasad aseptyki, zwłaszcza przy podawaniu do żyły centralnej. Preparat zawiera olej sojowy, olej rybi oraz fosfolipidy z jaja kurzego, co niesie ryzyko reakcji alergicznych, w tym krzyżowych z alergenami soi i orzeszków ziemnych, a w przypadku objawów anafilaksji infuzję należy natychmiast przerwać.
bilirubina, cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, elektrolity, glukoza w surowicy, hemoglobina, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, krzepnięcie krwi, kwasica mleczanowa, nasycenie tlenem, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, obrzęk płuc, osmolarność surowicy, pierwiastki śladowe, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, triglicerydy w surowicy, zakażenie, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywienia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kabiven –

Przedawkowanie Kabivenu, trójkomorowego preparatu do infuzji zawierającego glukozę 19%, roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (Intralipid 20%), może prowadzić do poważnych powikłań metabolicznych i hemodynamicznych. Najczęstszymi objawami są zespół przedawkowania tłuszczu, nudności, wymioty, nadmierna potliwość, przewodnienie, zaburzenia gospodarki elektrolitowej (Na, K, Mg, Ca, fosforany, siarczany, chlorki, octany), hiperglikemia oraz hiperosmolalność. Przedawkowanie emulsji tłuszczowej wiąże się z ryzykiem zaburzeń metabolicznych i hemodynamicznych, natomiast szybka infuzja aminokwasów powoduje objawy takie jak nudności i wymioty. Hiperglikemia wynika z nadmiaru glukozy, a hiperosmolalność może prowadzić do zaburzeń neurologicznych i hemodynamicznych.
emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność, infuzja aminokwasów, Intralipid, lek moczopędny, monitorowanie parametrów życiowych, obciążenie metaboliczne, oczyszczanie pozaustrojowe, przewodnienie, roztwór aminokwasów, trójkomorowy worek, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neurologiczne, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon substancji czynnych
Glicerol – Przedawkowanie

Glicerol, stosowany zarówno miejscowo (np. emoliumLEK z 200 mg/g kremu), jak i parenteralnie (np. Omegaven zawierający 2,5 g/100 ml emulsji tłuszczowej), wykazuje różne profile bezpieczeństwa zależne od drogi podania i stanu klinicznego pacjenta. Miejscowe stosowanie glicerolu nie wiąże się z ryzykiem przedawkowania, natomiast preparaty parenteralne niosą ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, manifestującego się wzrostem triglicerydów powyżej 3 mmol/l oraz możliwością kwasicy metabolicznej przy braku równoczesnej infuzji węglowodanów. Preparaty złożone, takie jak Pentaerythritol compositum (0,5 mg glicerolu w formie triazotanu/tabletkę), mogą wywoływać objawy przedawkowania typowe dla azotanów, w tym niedociśnienie, tachykardię, bóle głowy, methemoglobinemię oraz reakcje alergiczne.
błękit metylenowy, ból głowy, bradykardia, ciśnienie napełniania lewej komory, emulsja do infuzji, glicerol, glicerol triazotan, glukoza we krwi, hipoksja tkankowa, kwasica metaboliczna, methemoglobina, methemoglobinemia, niedociśnienie, niedokrwistość, niewydolność serca, odczyn alergiczny skórny, ostry stan wieńcowy, tachykardia, triglicerydy, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zaczerwienienie twarzy, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Przedawkowanie – SMOFlipid –

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej SMOFlipid, zawierającej olej sojowy, triglicerydy o średniej długości łańcucha, olej z oliwek oraz olej rybny bogaty w kwasy omega-3, może prowadzić do rozwoju zespołu przedawkowania tłuszczu (fat overload syndrome). Do głównych sytuacji klinicznych sprzyjających przedawkowaniu należą podawanie infuzji z szybkością przekraczającą zalecaną oraz długotrwałe stosowanie produktu w połączeniu z nagłą zmianą stanu klinicznego, zwłaszcza przy zaburzeniach czynności nerek lub infekcjach. Zespół ten manifestuje się wieloukładowo, obejmując zaburzenia czynności wątroby (podwyższenie enzymów, cholestaza, stłuszczenie), hematologiczne (trombocytopenia, hemoliza), metaboliczne (hipertrójglicerydemia, hipercholesterolemia), immunologiczne (obniżona odporność), neurologiczne (bóle głowy, senność, splątanie) oraz oddechowe (duszność, hipoksemia, zatorowość płucna).
cholestaza, enzymy wątrobowe, hemoliza, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, hipoksemia, objawy neurologiczne, obniżona odporność, olej oliwkowy, olej rybny omega-3, olej sojowy, ostra niewydolność oddechowa, SMOFlipid, splątanie, stłuszczenie wątroby, triglicerydy średniołańcuchowe, trombocytopenia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia oddechowe, zaburzenia wątroby, zatorowość płucna, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon substancji czynnych
Sery – Działania niepożądane

Seryna, jako endogenny aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, jest zazwyczaj dobrze tolerowana w dawkach fizjologicznych. Niemniej jednak, podawanie jej dożylnie może wiązać się z szeregiem działań niepożądanych, które wynikają zarówno z przedawkowania, zbyt szybkiej infuzji, jak i indywidualnych zaburzeń metabolizmu u pacjenta. Do najczęstszych objawów należą reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, duszność, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze). Ponadto obserwuje się objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze, ból głowy, oraz reakcje w miejscu podania, w tym ból, obrzęk, zapalenie żyły czy martwicę. W rzadkich przypadkach może wystąpić zespół przedawkowania tłuszczu, charakteryzujący się hiperlipidemią, stłuszczeniem wątroby, zaburzeniami hematologicznymi i neurologicznymi, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji tłuszczów.
endogenny aminokwas, hiperlipidemia, infuzja dożylna, kurcz mięśni, martwica, metabolit azotowy, metabolizm aminokwasów, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk, owrzodzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, tachykardia, wybroczyny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie ogólnoustrojowe, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie żyły, zespół przedawkowania tłuszczu, zmniejszona liczba płytek krwi, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven

SmofKabiven jest złożonym preparatem do żywienia pozajelitowego, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l podczas infuzji. Produkt należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, zapalenie trzustki, nieprawidłowa czynność wątroby, niedoczynność tarczycy oraz posocznica. Konieczne jest także monitorowanie glikemii, elektrolitów (Na+, K+, Cl-, Ca2+, Mg2+, PO4³⁻), prób wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina), równowagi kwasowo-zasadowej (pH 7,35-7,45), morfologii krwi i parametrów krzepnięcia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Infuzję należy prowadzić ciągle i kontrolować za pomocą pompy objętościowej, a przed jej rozpoczęciem wyrównać zaburzenia elektrolitowe i bilans płynów.
bilirubina, cewnik naczyniowy, dehydrogenaza mleczanowa, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja kurzego, hemoglobina, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność surowicy, infuzja dożylna, krzepnięcie krwi, kwasica mleczanowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, olej rybny, olej sojowy, osmolarność surowicy, pompa objętościowa, posocznica, postępowanie aseptyczne, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja tlenem, stężenie glukozy, triglicerydy w surowicy, zaburzenia gospodarki tłuszczowej, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywienia, zespół przedawkowania tłuszczu, żyła centralna, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Glukoza bezwodna – Działania niepożądane

Glukoza bezwodna, stosowana w preparatach takich jak Duosol (5,6 mmol/l, 1,0 g) oraz Kabiven Peripheral (97–162 g glukozy bezwodnej w zależności od objętości), jest kluczowym składnikiem terapii infuzyjnej i hemofiltracji, jednak jej podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Do najczęstszych zaburzeń metabolicznych należą hiperglikemia, hipofosfatemia, zasadowica metaboliczna oraz zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, manifestujące się zarówno przewodnieniem, jak i odwodnieniem. Preparaty hipertoniczne, takie jak Kabiven Peripheral (osmolalność ~830 mOsm/kg, osmolarność ~750 mOsm/l), mogą wywoływać powikłania naczyniowe, w tym nadciśnienie, niedociśnienie oraz zakrzepowe zapalenie żył, szczególnie przy podawaniu do żył obwodowych. Ponadto obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha), układu nerwowego i mięśniowo-szkieletowego (skurcze mięśni, bóle głowy), a także rzadkie zaburzenia hematologiczne, takie jak hemoliza i retikulocytoza (<1/10 000). W przypadku emulsji tłuszczowych (Kabiven Peripheral) istnieje ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się m.in. hiperlipidemią, gorączką, powiększeniem wątroby i śledziony oraz zaburzeniami hematologicznymi i krzepnięcia.
anemia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, glukoza bezwodna, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipofosfatemia, leukopenia, naciek tłuszczowy, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, odwodnienie, osmolalność, osmolarność, przewodnienie, retikulocytoza, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do hemofiltracji, roztwór hipertoniczny, skurcz mięśni, śpiączka, splenomegalia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zakrzepica żył, zasadowica metaboliczna, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven Peripheral

SmofKabiven Peripheral to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, zawierająca roztwór glukozy, aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (olej sojowy, rybny i fosfolipidy z jaja kurzego). Ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne, oraz indywidualną zdolność eliminacji tłuszczów, konieczne jest monitorowanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Produkt wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, zaburzeniami czynności wątroby, niedoczynnością tarczycy, posocznicą, kwasicą mleczanową, niedotlenieniem komórkowym oraz zwiększoną osmolarnością surowicy. Infuzję należy prowadzić ciągłym, kontrolowanym tempem, najlepiej za pomocą pompy objętościowej, po wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych i bilansu płynów.
aseptyka, bilans płynów, fosfolipidy, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność, hipoksja, kwasica mleczanowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, osmolarność, parametry krzepnięcia, pierwiastki śladowe, pompa objętościowa, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywiania, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven extra Nitrogen EF

SmofKabiven extra Nitrogen EF to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów metabolicznych i klinicznych pacjenta. Kluczowe jest regularne oznaczanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością nerek (wymaga dostosowania podaży fosforanów i potasu), cukrzycą (może wymagać insuliny), zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy oraz posocznicą. Ze względu na obecność potencjalnych alergenów (olej sojowy, olej rybi, fosfolipidy z jaja kurzego) istnieje ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia leczenia. Infuzję należy prowadzić ciągłym, kontrolowanym tempem, najlepiej za pomocą pompy objętościowej, z zachowaniem aseptyki, szczególnie przy użyciu żyły centralnej, aby zapobiec zakażeniom. Nie zaleca się podawania preparatu jednocześnie z krwią w tym samym zestawie infuzyjnym ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji.
cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, elektrolity, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, kwasica mleczanowa, morfologia krwi, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, obrzęk płuc, osmolarność surowicy, parametry krzepnięcia, pompa objętościowa, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie glukozy, triglicerydy, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół przedawkowania tłuszczu, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Działania niepożądane

Sodu glicerofosforan, stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral, Multimel, Olimel czy SmofKabiven, jest źródłem fosforanów i sodu niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości (np. nadmierne pocenie, gorączka, duszność, skurcz oskrzeli), zaburzeń układu krążenia (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie), zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, wymioty, biegunka), a także zaburzeń czynności wątroby (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, cholestaza, żółtaczka). Częstość występowania tachykardii, podwyższenia temperatury ciała, dreszczy i wzrostu enzymów wątrobowych wynosi ≥1/100 do <1/10, natomiast duszność, nadwrażliwość, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół przedawkowania tłuszczu, który może prowadzić do hiperlipidemii, powiększenia wątroby i śledziony, anemii, leukopenii, trombocytopenii, zaburzeń krzepnięcia, hemolizy oraz śpiączki, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
anemia, azotemia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, cholestaza, drżenie, duszność, enzym wątrobowy, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, sodu glicerofosforan, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły, zawrót głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SMOFlipid

SMOFlipid to emulsja do infuzji zawierająca oleje sojowy, rybny, oliwę z oliwek oraz triglicerydy o średniej długości łańcucha, wymagająca ścisłego monitorowania podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperlipidemii. Kluczowym parametrem jest stężenie triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l; przekroczenie tej wartości wymaga zmniejszenia dawki lub przerwania infuzji. Produkt może wywoływać reakcje alergiczne, w tym reakcje krzyżowe między soją a orzeszkami ziemnymi, co wymaga natychmiastowego przerwania podawania w przypadku objawów anafilaktycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, zapalenie trzustki, zaburzenia czynności wątroby, niedoczynność tarczycy oraz posocznica, przy czym dane kliniczne w tych grupach są ograniczone.
ciężka posocznica, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niska masa urodzeniowa, produkt rozpadu, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie elektrolitów, stężenie triglicerydów, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zapalenie trzustki, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Przedawkowanie

Fosfolipidy jaja, obecne w emulsji do infuzji Omegaven w stężeniu 1,2 g na 100 ml, pełnią funkcję emulgatora stabilizującego emulsję tłuszczową zawierającą wysoko oczyszczone kwasy omega-3 (EPA i DHA). Przedawkowanie fosfolipidów jaja jest ściśle powiązane z przedawkowaniem całej emulsji tłuszczowej i najczęściej manifestuje się zespołem przedawkowania tłuszczu, definiowanym jako stężenie triglicerydów >3 mmol/l podczas infuzji. Mechanizmy tego stanu obejmują podanie emulsji z szybkością przekraczającą zalecenia lub nagłą zmianę stanu klinicznego pacjenta (np. niewydolność nerek, zakażenie) przy zachowaniu standardowej szybkości infuzji. Objawy przedawkowania obejmują hipertriglicerydemię, kwasicę metaboliczną (szczególnie przy braku jednoczesnej podaży węglowodanów), hiperglikemię, zaburzenia czynności wątroby, krwotoczne oraz immunologiczne reakcje nadwrażliwości.
emulgator, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, fosfolipid jaja, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, kaskada krzepnięcia, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas omega-3, kwasica metaboliczna, metabolizm tłuszczów, niewydolność nerek, olej rybny, płytki krwi, reakcja nadwrażliwości, triglicerydy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krwotoczne, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej rybny – Przedawkowanie

Przedawkowanie oleju rybnego, stosowanego w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego (np. Omegaven, SMOFlipid, SmofKabiven), może prowadzić do zespołu przedawkowania tłuszczu, charakteryzującego się wzrostem stężenia triglicerydów powyżej 3 mmol/l. Do głównych mechanizmów należą podanie emulsji z szybkością przekraczającą zalecenia lub nagła zmiana stanu klinicznego pacjenta (np. niewydolność nerek, zakażenie). Powikłania obejmują hipertriglicerydemię, kwasicę metaboliczną (szczególnie przy podawaniu Omegaven bez węglowodanów), zaburzenia gospodarki elektrolitowej, hiperglikemię, przewodnienie oraz hiperosmolalność. W preparatach złożonych ryzyko dotyczy także innych składników, co wymaga kompleksowego monitorowania parametrów biochemicznych.
dysfagia, emulsja tłuszczowa, gazometria, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność osocza, hipertriglicerydemia, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas omega-3, kwasica metaboliczna, metabolizm tłuszczów, oczyszczanie pozaustrojowe, Omegaven, preparat złożony, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, SmofKabiven, SmofKabiven Peripheral, SMOFlipid, stężenie triglicerydów, triglicerydy w surowicy krwi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas dokozaheksaenowy – Przedawkowanie

Kwas dokozaheksaenowy (DHA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, obecny w preparatach takich jak Omegaven, Lipidem, Omacor oraz Tran Hasco, może powodować poważne powikłania przy przedawkowaniu. Kluczowym zagrożeniem jest zespół przeciążenia lipidowego, definiowany przez stężenie triglicerydów >3 mmol/l podczas infuzji emulsji tłuszczowej. Przedawkowanie może prowadzić do hiperlipidemii, kwasicy metabolicznej (szczególnie przy braku jednoczesnej infuzji węglowodanów), hiperglikemii oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych. W przypadku Tran Hasco, zawierającego 30-90 mg DHA na kapsułkę wraz z witaminą A, długotrwałe stosowanie powyżej 32 kapsułek na dobę może wywołać hiperwitaminozę A. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak stężenie triglicerydów, glukozy, równowagi kwasowo-zasadowej oraz funkcji nerek, jest niezbędne dla oceny ryzyka i nasilenia objawów przedawkowania.
emulsja tłuszczowa, glikemia, gospodarka kwasowo-zasadowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperwitaminoza A, infuzja leku, kwas dokozaheksaenowy, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, leczenie objawowe, niewydolność nerek, poziom triglicerydów, triglicerydy, wielonienasycony kwas tłuszczowy, zaburzenia metabolizmu glukozy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół przeciążenia tłuszczowego, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –

SmofKabiven Low Osmo Peripheral to trójkomorowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz tłuszcze, stosowana w żywieniu pozajelitowym. Działania niepożądane związane z jej podawaniem występują z różną częstością, najczęściej obejmują podrażnienie żył, zapalenie żył, zakrzepowe zapalenie żył oraz nieznaczne podwyższenie temperatury ciała. Niezbyt często obserwuje się tachykardię, duszność, nudności, wymioty, zaburzenia metabolizmu (w tym podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych), zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie i nadciśnienie tętnicze), reakcje nadwrażliwości, zawroty głowy, bóle głowy oraz objawy ogólne takie jak dreszcze, bladość czy sinica. W przypadku przekroczenia zalecanej szybkości infuzji mogą pojawić się objawy związane z nadmiarem aminokwasów (nudności, wymioty, dreszcze, potliwość, gorączka) oraz hiperglikemia wynikająca z nadmiernej podaży glukozy.
anemia, bladość, ból głowy, brak łaknienia, dreszcz, duszność, emulsja do infuzji, enzym wątrobowy, gorączka, hemoglobina, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, metabolit azotowy, mocznik, naciekanie tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, nudności, podrażnienie żyły, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, śpiączka, tachykardia, transaminaza, trójkomorowy worek, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zawrót głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – SmofKabiven extra Nitrogen –

SmofKabiven extra Nitrogen jest preparatem dożylnym, którego stosowanie może wiązać się z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą tachykardia (>1/100 do <1/10), a do rzadziej występujących: duszność, nudności, wymioty, podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST), zaburzenia ciśnienia tętniczego, podwyższona temperatura ciała do 38°C, dreszcze, zawroty głowy, bóle głowy, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaktyczne), zmiany kolorytu skóry (bladość, sinica) oraz bóle w obrębie szyi, pleców, kości, klatki piersiowej i lędźwi. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół przedawkowania tłuszczu, który może wystąpić nawet przy zalecanej szybkości infuzji, zwłaszcza u pacjentów z ciężką hipertriglicerydemią lub nagłą zmianą stanu klinicznego (np. niewydolność nerek, zakażenie). Objawy tego zespołu obejmują hiperlipidemię, gorączkę, hepatomegalię, splenomegalię, cytopenie (anemia, leukopenia, trombocytopenia), zaburzenia krzepnięcia, hemolizę, retikulocytozę, nieprawidłowe próby wątrobowe oraz w ciężkich przypadkach śpiączkę.
anemia, ból głowy, brak łaknienia, dreszcze, duszność, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, naciekanie tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, nudności, próby wątrobowe, przedawkowanie aminokwasów, przedawkowanie glukozy, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, SmofKabiven extra Nitrogen, śpiączka, splenomegalia, stan podgorączkowy, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krzepnięcia krwi, zawroty głowy, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven EF

Produkt leczniczy SmofKabiven EF, zawierający emulsję tłuszczową, wymaga ścisłego monitorowania stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l podczas infuzji, aby zapobiec zespołowi przedawkowania tłuszczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy oraz posocznicą, ze względu na ryzyko zaburzeń metabolicznych i konieczność dostosowania terapii, w tym podawania insuliny egzogennej. Produkt zawiera potencjalne alergeny: olej sojowy, olej rybny oraz fosfolipidy z jaja kurzego, co wymaga monitorowania reakcji anafilaktycznych i natychmiastowego przerwania infuzji w przypadku ich wystąpienia. Infuzję należy prowadzić ciągle i kontrolowanie, najlepiej za pomocą pompy objętościowej, z zachowaniem aseptyki podczas zakładania cewnika centralnego, unikając jednoczesnego podawania z krwią ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji.
bilirubina, cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, elektrolity, fosfolipidy, glikemia, hiperfosfatemia, infuzja dożylna, kwasica mleczanowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, olej rybny, olej sojowy, osmolarność, parametry krzepnięcia, pierwiastki śladowe, pompa objętościowa, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja krwi, triglicerydy, witaminy rozpuszczalne w wodzie, zaburzenia gospodarki tłuszczowej, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywienia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Kabiven Peripheral –

Kabiven Peripheral to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym, której działania niepożądane wynikają zarówno ze składu (emulsja tłuszczowa, aminokwasy, glukoza), jak i drogi podania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do często obserwowanych należą bóle brzucha, nudności, wymioty, podwyższenie temperatury ciała, dreszcze i zmęczenie. Niezbyt często występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wysypka i pokrzywka, a także zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie i nadciśnienie). Zakrzepowe zapalenie żył jest częstym powikłaniem przy podawaniu do żył obwodowych, co jest typowe dla roztworów hipertonicznych. W badaniach diagnostycznych może wystąpić zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz objawy hematologiczne, takie jak hemoliza, retikulocytoza, anemia, leukopenia i trombocytopenia.
aminokwasy, anemia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, infuzja dożylna, leukopenia, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, śpiączka, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył obwodowych, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kabiven Peripheral –

Przedawkowanie Kabiven Peripheral, emulsji do infuzji zawierającej aminokwasy, glukozę i tłuszcze w trójkomorowym worku, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się m.in. zespołem przedawkowania tłuszczu, objawami nadmiernej infuzji aminokwasów oraz zaburzeniami homeostazy, takimi jak przewodnienie, hiperglikemia, hiperosmolalność i zaburzenia elektrolitowe. Zespół przedawkowania tłuszczu wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i leczenia objawowego, natomiast objawy aminokwasowe (nudności, wymioty, nadmierna potliwość) wskazują na konieczność redukcji lub przerwania szybkości infuzji. Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 830 mOsm/kg wody i osmolarnością około 750 mOsm/l, co podkreśla ryzyko poważnych zaburzeń fizjologicznych przy nieprawidłowym podaniu.
aminokwas, dysbalans elektrolitów, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność, infuzja, jonogram, Kabiven Peripheral, nadmierna potliwość, nudność, obrzęk płucny, odwodnienie komórkowe, osmolalność osocza, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, technika nerkozastępcza, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie świadomości, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon substancji czynnych
Tauryna – Działania niepożądane

Tauryna, aminokwas siarkowy obecny w organizmie, pełni kluczowe funkcje biologiczne, takie jak osmoregulacja, modulacja jonów wapnia, ochrona antyoksydacyjna oraz stabilizacja błon komórkowych. W żywieniu pozajelitowym jest składnikiem preparatów aminokwasowych (np. Aminomix 1 Novum, Aminoplasmal Paed 10%, Aminoven Infant 10%, Numeta G13%E Preterm, SmofKabiven). Profil bezpieczeństwa tauryny jest ściśle związany z kontekstem terapeutycznym i prawidłowym stosowaniem preparatów. Działania niepożądane bezpośrednio związane z tauryną są rzadkie, a większość zgłaszanych objawów wynika z ogólnego procesu żywienia pozajelitowego lub nieprawidłowej infuzji (np. zbyt szybka infuzja). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, uderzenia gorąca, ból głowy oraz cięższe objawy układu krążenia i oddechowego, wymagające natychmiastowego przerwania infuzji. Szybkość podawania powinna być dostosowana do pacjenta, aby uniknąć dreszczy, nudności, wymiotów, nadmiernej potliwości i podwyższonej temperatury ciała.
aminokwas siarkowy, anemia, cholestaza, duszność, hiperazotemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperwolemia, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, martwica skóry, naciekanie tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, ochrona antyoksydacyjna, osmoregulacja, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, preparat aminokwasowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja martwicza, reakcja nadwrażliwości, śpiączka, stabilizacja błon komórkowych, stan zapalny miejscowy, tachykardia, uderzenie gorąca, układ krążenia i oddechowy, uszkodzenie tkanek miękkich, wysypka skórna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie wątroby, zakrzepowe zapalenie żyły, zator naczyń płucnych, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żywienie pozajelitowe