Przedawkowanie
Kwas eikozapentaenowy

Przedawkowanie kwasu eikozapentaenowego

Kwas eikozapentaenowy (EPA) jest długołańcuchowym wielonienasyconym kwasem tłuszczowym z grupy omega-3, występującym w produktach leczniczych takich jak Lipidem, Omacor, Omegaven czy Tran Hasco. Przedawkowanie substancji zawierających EPA może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych, których charakter i nasilenie zależą od dawki, drogi podania oraz indywidualnych cech pacjenta.¹

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie kwasu eikozapentaenowego może manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi. W przypadku produktów podawanych drogą dożylną, jak Lipidem czy Omegaven, obserwuje się przede wszystkim hiperlipidemię oraz kwasicę metaboliczną. Dodatkowo może wystąpić zespół przeciążenia, który stanowi zespół objawów związanych z nadmiernym obciążeniem organizmu lipidami.²

W przypadku doustnych preparatów zawierających EPA, takich jak Tran Hasco, długotrwałe stosowanie nawet w zalecanych dawkach może prowadzić do zaburzeń żołądkowo-jelitowych obejmujących nudności, bóle brzucha i biegunkę. Mogą również wystąpić bóle głowy oraz hiperwitaminoza A, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek.³

Warto podkreślić, że objawy hiperwitaminozy mogą wystąpić przy spożywaniu znacznie przekraczających zalecane dawki – przykładowo przy stosowaniu 32 kapsułek Tran Hasco na dobę przez okres kilku miesięcy.⁴

Zespół przedawkowania tłuszczu

Szczególnym powikłaniem związanym z przedawkowaniem produktów zawierających EPA podawanych drogą dożylną jest zespół przedawkowania tłuszczu. Stan ten może wystąpić, gdy stężenie triglicerydów podczas infuzji emulsji tłuszczowej wzrośnie powyżej 3 mmol/l. Do zespołu może dojść zarówno przy infuzji z szybkością przekraczającą zalecenia, jak i przy przestrzeganiu zalecanych szybkości infuzji, jeśli nastąpi nagła zmiana stanu klinicznego pacjenta, na przykład w wyniku zaburzenia czynności nerek lub zakażenia.⁵

Ostre przedawkowanie spowodowane podaniem preparatu zawierającego EPA (jak Omegaven) bez jednoczesnej infuzji roztworu węglowodanów może prowadzić do wystąpienia kwasicy metabolicznej, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.⁶

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Interwencja w przypadku przedawkowania kwasu eikozapentaenowego zależy od drogi podania, nasilenia objawów oraz stanu klinicznego pacjenta. W przypadku preparatów dożylnych, takich jak Lipidem czy Omegaven, konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji.^{7 8}

W sytuacji, gdy kontynuacja żywienia pozajelitowego jest niezbędna, można rozważyć wznowienie infuzji po ustąpieniu objawów, jednak z mniejszą szybkością podania, przy jednoczesnym częstym monitorowaniu stanu pacjenta.⁹

Podawanie emulsji tłuszczowych należy również przerwać, jeśli podczas infuzji wystąpi znaczne podwyższenie stężenia glukozy we krwi.¹⁰

W przypadku doustnych preparatów zawierających EPA, jak Omacor, brak jest szczególnych zaleceń dotyczących postępowania w przypadku przedawkowania. Zaleca się wówczas leczenie objawowe.¹¹

Monitorowanie pacjenta

U pacjentów, u których doszło do przedawkowania kwasu eikozapentaenowego, szczególnie w formie dożylnej, istotne jest prowadzenie regularnego monitorowania parametrów biochemicznych, w tym stężenia triglicerydów, glukozy we krwi oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Pozwala to na wczesne wykrycie powikłań i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.¹²

Tabela objawów przedawkowania

^{13 14 15}