Dawkowanie i sposób podawania
Kwas eikozapentaenowy

Dawkowanie i sposób podawania kwasu eikozapentaenowego (EPA)

Kwas eikozapentaenowy (EPA) jest długołańcuchowym wielonienasyconym kwasem tłuszczowym omega-3, stosowanym w różnych postaciach farmaceutycznych. Dawkowanie EPA różni się w zależności od postaci leku, wskazań oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania preparatów zawierających kwas eikozapentaenowy.¹

Dawkowanie w postaciach doustnych

W przypadku preparatu Omacor (kapsułki miękkie 1000 mg), który zawiera 460 mg estru etylowego kwasu eikozapentaenowego (EPA) i 380 mg estru etylowego kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w każdej kapsułce, stosuje się następujące dawkowanie:²

• Dawka początkowa: 2 kapsułki na dobę (920 mg EPA)
• W przypadku niewystarczającej odpowiedzi terapeutycznej: dawka może zostać zwiększona do 4 kapsułek na dobę (1840 mg EPA)

³

Kapsułki Omacor zaleca się przyjmować podczas posiłków, co pozwala uniknąć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.⁴

W przypadku produktu Tran Hasco (500 mg kapsułki miękkie), zawierającego 35-80 mg kwasu eikozapentaenowego (EPA) oraz 30-90 mg kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w każdej kapsułce, stosuje się następujący schemat dawkowania:⁵

• Dorośli: 2-4 kapsułki 2 razy na dobę (140-640 mg EPA dziennie)
• Dzieci od 4 lat: 1-2 kapsułki na dobę (35-160 mg EPA dziennie)

⁶

Dawkowanie w emulsjach do infuzji

Lipidem (200 mg/ml, emulsja do infuzji) zawiera kwas eikozapentaenowy w ramach składu omega-3-kwasów triglicerydów. Zawartość EPA i DHA wynosi łącznie 8,6-17,2 g/l emulsji. Dawkowanie musi być dostosowane indywidualnie do zapotrzebowania pacjenta.⁷⁸

Zalecane dawkowanie preparatu Lipidem w zależności od grupy pacjentów:

Dorośli

• Typowa dawka: 0,7-1,5 g lipidów/kg masy ciała (mc.)/dobę
• Maksymalna dawka: 2,0 g lipidów/kg mc./dobę (w przypadku dużego zapotrzebowania energetycznego lub zwiększonego zużycia tłuszczu, np. u pacjentów z chorobą nowotworową)
• W długookresowym żywieniu pozajelitowym (>6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita: nie więcej niż 1,0 g lipidów/kg mc./dobę

^{6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita podaż podawanych dożylnie lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę.”>9}

Dla pacjenta o masie ciała 70 kg, maksymalna dawka dobowa 2,0 g lipidów/kg mc./dobę odpowiada 700 ml produktu Lipidem.¹⁰

Dzieci i młodzież

• Zalecane stopniowe zwiększanie podaży lipidów o 0,5-1,0 g lipidów/kg mc./dobę, z monitorowaniem stężenia triglicerydów w osoczu

¹¹

Wcześniaki, noworodki i niemowlęta

• Maksymalna dawka dobowa: 2,0-3,0 g lipidów/kg mc./dobę
• Infuzja powinna być podawana w trybie ciągłym przez około 24 godziny

¹²

W przypadku emulsji Omegaven, która zawiera wysoko oczyszczony olej rybny z zawartością kwasu eikozapentaenowego (EPA) w ilości 1,25-2,82 g/100 ml, zalecane są następujące dawki:¹³

• Dawka dobowa: 1-2 ml Omegaven/kg mc. (co odpowiada 0,1-0,2 g oleju rybnego/kg mc.)
• U pacjenta o masie ciała 70 kg: 70-140 ml Omegaven na dobę

¹⁴

Szybkość infuzji

Prawidłowe dostosowanie szybkości infuzji jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta i efektywności leczenia przy podawaniu emulsji zawierających kwas eikozapentaenowy.

Lipidem – szybkość infuzji

Infuzję należy rozpoczynać z najmniejszą możliwą szybkością. Podczas pierwszych 15 minut szybkość infuzji powinna wynosić tylko 50% maksymalnej planowanej szybkości. Pacjenci powinni być dokładnie monitorowani w celu wykrycia potencjalnych działań niepożądanych.¹⁵

Maksymalna szybkość infuzji preparatu Lipidem:

• Dorośli: Do 0,15 g lipidów/kg mc./godzinę (odpowiada to maksymalnej szybkości infuzji 52,5 ml Lipidem na godzinę u pacjenta o masie ciała 70 kg, czyli 10,5 g lipidów/godzinę)
• Wcześniaki, noworodki, niemowlęta i małe dzieci: Do 0,15 g lipidów/kg mc./godzinę
• Dzieci i młodzież: Do 0,15 g lipidów/kg mc./godzinę

¹⁶

Omegaven – szybkość infuzji

Dla emulsji Omegaven maksymalna szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,5 ml Omegaven/kg mc./godzinę, co odpowiada 0,05 g oleju rybnego/kg mc./godzinę. Ścisłe przestrzeganie zalecenia dotyczącego maksymalnej szybkości infuzji jest niezbędne, aby zapobiec znacznemu zwiększeniu stężenia triglicerydów w surowicy krwi.¹⁷

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

W przypadku preparatu Lipidem u pacjentów w podeszłym wieku stosuje się zasadniczo takie same dawkowanie jak u młodszych dorosłych pacjentów. Należy jednak zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak niewydolność serca lub nerek, które częściej występują w tej grupie wiekowej.¹⁸

W przypadku produktu Omacor dostępne są jedynie ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania u osób powyżej 70 lat.¹⁹

Pacjenci z niewydolnością nerek

Dla produktu Omacor dostępne są ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania u chorych z niewydolnością nerek.²⁰

W przypadku preparatu Lipidem u pacjentów z niewydolnością nerek należy zachować ostrożność i dostosować dawkowanie do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem niewydolności narządu.²¹

Pacjenci z zaburzeniami wątroby

Brak jest konkretnych informacji dotyczących stosowania produktu Omacor u pacjentów z niewydolnością wątroby.²²

W przypadku produktu Lipidem również należy zachować ostrożność i dostosować dawkę u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów.²³

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia zależy od rodzaju preparatu zawierającego kwas eikozapentaenowy:

• Dla preparatu Lipidem doświadczenie kliniczne dotyczące długotrwałego stosowania jest ograniczone, dlatego zwykle nie zaleca się podawania dłużej niż przez tydzień. Jeśli wskazane jest dłuższe żywienie pozajelitowe z użyciem emulsji tłuszczowych, produkt można podawać przez dłuższy okres, pod warunkiem odpowiedniego monitorowania.²⁴
• W przypadku emulsji Omegaven okres podawania nie powinien przekraczać 4 tygodni.²⁵

Sposób podawania

Preparaty doustne

• Omacor – kapsułki można przyjmować z pożywieniem, aby uniknąć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.²⁶
• Tran Hasco – produkt do stosowania doustnego.²⁷

Preparaty do infuzji

Lipidem może być podawany dożylnie:

• Do żył obwodowych lub centralnych
• Może być podawany osobno lub jako element całkowitego żywienia pozajelitowego
• W przypadku jednoczesnego podawania z roztworami aminokwasów i węglowodanów, trójnik typu Y lub złącze omijające powinno być umieszczone jak najbliżej pacjenta
• Podczas stosowania u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat, roztwór (w butelce i zestawie do podawania) należy chronić przed światłem do momentu zakończenia podawania

²⁸

Omegaven podaje się:

• W infuzji do żyły centralnej lub żyły obwodowej
• Pojemnik przed użyciem należy wstrząsnąć
• Jednocześnie z innymi emulsjami tłuszczowymi (olej rybny z produktu Omegaven powinien stanowić 10-20% całkowitej dobowej dawki tłuszczu wynoszącej 1-2 g/kg mc.)
• W przypadku podawania razem z innymi roztworami do infuzji przez wspólną linię infuzyjną, należy zapewnić zgodność zastosowanych roztworów i/lub emulsji

²⁹

Tabela dawkowania kwasu eikozapentaenowego (EPA)

Szczególne uwagi dotyczące dawkowania kwasu eikozapentaenowego

Przy stosowaniu preparatów zawierających kwas eikozapentaenowy należy uwzględnić następujące wskazówki i zalecenia szczególne:

Monitorowanie podczas leczenia

• Przy podawaniu emulsji tłuszczowych, w tym Lipidem i Omegaven, konieczne jest monitorowanie stężenia triglicerydów w surowicy, aby zapobiec hiperlipidemii.³⁰³¹
• Podczas infuzji pacjenci powinni być dokładnie monitorowani pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.³²

Modyfikacje dawkowania

• Maksymalne dawki dobowe produktu Lipidem należy podawać tylko po stopniowym zwiększeniu dawkowania z dokładną obserwacją tolerancji infuzji.³³
• W długookresowym żywieniu pozajelitowym produktem Lipidem (>6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita, dawka nie powinna przekraczać 1,0 g lipidów/kg mc./dobę. ^{6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita podaż podawanych dożylnie lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę.”>34}
• Wykorzystanie podanych dożylnie lipidów zależy od ciężkości choroby zasadniczej, masy ciała, wieku ciążowego i pourodzeniowego oraz funkcjonowania organizmu pacjenta.³⁵

Stosowanie z innymi preparatami

W przypadku emulsji Omegaven, zaleca się podawanie jednocześnie z innymi emulsjami tłuszczowymi. Olej rybny obecny w produkcie Omegaven powinien stanowić 10-20% całkowitej dobowej dawki tłuszczu wynoszącej 1-2 g/kg mc.³⁶

Przy podawaniu emulsji tłuszczowych jednocześnie z innymi roztworami, należy zwrócić uwagę na zgodność stosowanych preparatów. W przypadku preparatu Lipidem, przy jednoczesnym podawaniu z roztworami aminokwasów i węglowodanów, trójnik typu Y lub złącze omijające należy umieścić jak najbliżej pacjenta.³⁷